Poniedziałek, 16 lis 4 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

W jaki sposób ustala się liczbę mandatów dla danej partii?

Co wybory pojawia się tajemniczo a nawet groźnie brzmiąca nazwa metoda D’Hondta, czyli metoda przeliczania liczby oddanych głosów na liczbę mandatów poselskich, które zdobywa dany komitet wyborczy. Zacznijmy więc od początku. Kto to był D’Hondt?

Wiktor D’Hondt by belgijskim matematykiem i prawnikiem, w II połowie XIX wieku był profesorem na uniwersytecie w Gandawie. Przeszedł do historii jak twórca procedury podziału mandatów między kandydatów z list partyjnych w wyborach o ordynacji proporcjonalnej, znanej właśnie jako metoda D’Hondta.

Czy można w prosty sposób wytłumaczyć, na czym ta metoda polega?

Dla przykładu uproścmy trochę sytuację i załóżmy, że wyborach startują tylko trzy komitety wyborcze, do rozdziału jest osiem mandatów. W pierwszy kroku musimy podliczyć głosy na wszystkich kandydatów z danej listy. Kiedy już wiemy, że komitet wyborczy A dostał 1000 głosów, komitet wyborczy B 700, a komitet wyborczy C  400 głosów, zaczynamy dzielić wyniki poszczególnych komitetów przez liczby naturalne, czyli przez 1, 2, 3 itd. Uzyskane wyniki dzielenia, czyli ilorazy, układamy w kolejności od największego do najmniejszego. Dla ułatwienia można ilorazy uzyskane z dzielenia głosów każdego komitetu zapisać innym kolorem. „Właściciel” pierwszego największego ilorazu dostaje pierwszy mandat, właściciel drugiego w kolejności drugi, i tak aż do wyczerpania się puli mandatów w danym okręgu.

W naszym przykładzie pierwszy mandat dostanie komitet A: iloraz1000 (1000: 1) drugi Komitet B: iloraz 700 (700:1), trzeci komitet A: iloraz 500 (1000:2) , czwarty komitet C: iloraz 400 (400:1), piąty komitet B: iloraz 350 (700:2), 6 mandat dostanie komitet A: iloraz 333 (700:3), siódmy komitet B: iloraz 230 (700:3) ósmy komitet C: iloraz 200 (400:2).

Czy to metoda sprawiedliwie dzieli mandaty?

Cóż, nie wiemy, czy słowo sprawiedliwie jest tu adekwatne. Metoda D’Hondta preferuje te komitety wyborcze, które uzyskały najwięcej głosów. Załóżmy, że jeden komitet wyborczy dostał 40 procent głosów, a drugi 10 procent. Czyli cztery razy mniej. Jednak pierwszy komitet dostanie więcej niż cztery razy więcej mandatów niż komitet drugi. Na tym właśnie polega D’Hontd. Daje premię za dużą liczbę głosów. Bardziej spłaszczająca jest inna metoda przeliczenia głosów na mandaty: Sainte- Lague. W tej metodzie liczbę uzyskanych głosów dzieli się nie przez liczby naturalne, ale przez liczby nieparzyste: 1,3, 5 itp.

Jak wiele krajów, stosuje metodę D’Hondta przy przeliczaniu oddanych głosów na mandaty ?

Całkiem sporo. Są to Austria, Finlandia, Holandia, Hiszpania oraz Izrael. W Polsce stosowano tę metodę w okresie międzywojennym, a potem po 89. roku w wyborach parlamentarnych i samorządowych -  wszędzie tam gdzie obowiązuje ordynacja proporcjonalna. Jedynie w 2001 roku przy wyborach parlamentarnych zastosowano, nieco zmodfikowaną metodę Sainte - Lague.

Wiktor D’Hondt by belgijskim matematykiem i prawnikiem, w II połowie XIX wieku był profesorem na uniwersytecie w Gandawie. Przeszedł do historii jak twórca procedury podziału mandatów między kandydatów z list partyjnych w wyborach o ordynacji proporcjonalnej, znanej właśnie jako metoda D’Hondta.

Czy można w prosty sposób wytłumaczyć, na czym ta metoda polega?

Dla przykładu uproścmy trochę sytuację i załóżmy, że wyborach startują tylko trzy komitety wyborcze, do rozdziału jest osiem mandatów. W pierwszy kroku musimy podliczyć głosy na wszystkich kandydatów z danej listy. Kiedy już wiemy, że komitet wyborczy A dostał 1000 głosów, komitet wyborczy B 700, a komitet wyborczy C  400 głosów, zaczynamy dzielić wyniki poszczególnych komitetów przez liczby naturalne, czyli przez 1, 2, 3 itd. Uzyskane wyniki dzielenia, czyli ilorazy, układamy w kolejności od największego do najmniejszego. Dla ułatwienia można ilorazy uzyskane z dzielenia głosów każdego komitetu zapisać innym kolorem. „Właściciel” pierwszego największego ilorazu dostaje pierwszy mandat, właściciel drugiego w kolejności drugi, i tak aż do wyczerpania się puli mandatów w danym okręgu.

W naszym przykładzie pierwszy mandat dostanie komitet A: iloraz1000 (1000: 1) drugi Komitet B: iloraz 700 (700:1), trzeci komitet A: iloraz 500 (1000:2) , czwarty komitet C: iloraz 400 (400:1), piąty komitet B: iloraz 350 (700:2), 6 mandat dostanie komitet A: iloraz 333 (700:3), siódmy komitet B: iloraz 230 (700:3) ósmy komitet C: iloraz 200 (400:2).

Czy to metoda sprawiedliwie dzieli mandaty?

Cóż, nie wiemy, czy słowo sprawiedliwie jest tu adekwatne. Metoda D’Hondta preferuje te komitety wyborcze, które uzyskały najwięcej głosów. Załóżmy, że jeden komitet wyborczy dostał 40 procent głosów, a drugi 10 procent. Czyli cztery razy mniej. Jednak pierwszy komitet dostanie więcej niż cztery razy więcej mandatów niż komitet drugi. Na tym właśnie polega D’Hontd. Daje premię za dużą liczbę głosów. Bardziej spłaszczająca jest inna metoda przeliczenia głosów na mandaty: Sainte- Lague. W tej metodzie liczbę uzyskanych głosów dzieli się nie przez liczby naturalne, ale przez liczby nieparzyste: 1,3, 5 itp.

Jak wiele krajów, stosuje metodę D’Hondta przy przeliczaniu oddanych głosów na mandaty ?

Całkiem sporo. Są to Austria, Finlandia, Holandia, Hiszpania oraz Izrael. W Polsce stosowano tę metodę w okresie międzywojennym, a potem po 89. roku w wyborach parlamentarnych i samorządowych -  wszędzie tam gdzie obowiązuje ordynacja proporcjonalna. Jedynie w 2001 roku przy wyborach parlamentarnych zastosowano, nieco zmodfikowaną metodę Sainte - Lague.

Najpopularniejsze

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Zmiany we władzach Kraków Airport. Łukasz Gibała odwołał Łukasza Pawełka

    Radio Kraków

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

Najnowsze

  • Pomagali rannym podczas zamachu w Krakowie. Prezydent Słowacji odznaczył dwoje swoich rodaków

  • Budżet Krakowa 2027: władze miasta planują oszczędności, ale i tak zadłużenie wzrośnie do 10 miliardów

  • Czy można patrzeć bez uprzedzeń? Wystawa Kingi Nowak w Bunkrze Sztuki

  • Literatura azjatycka. Opowieści, które uczą patrzeć inaczej

  • Koniec utrudnień po kolizji na A4 w Balicach

  • Oko ważniejsze niż ręka. Maciej Szymanowicz o sztuce ilustrowania