Dziś najważniejsze polskie święto, Święto Niepodległości. Choć dzień wyjątkowy - lekcja radiowego WOS-u będzie. Ale będzie bardzo przyjemna, bo mowa będzie o święcie i świętowaniu.
Świętujemy dziś 97. rocznicę odzyskania niepodległości. Oczywiście Polska nie odzyskała niepodległości w jeden dzień. To był stopniowy i dość długotrwały proces. Złożyło się na niego wiele różnych wydarzeń i okoliczności. Chyba najważniejszym była pierwsza wojna światowa, która postawiła po różnych stronach frontu zgodnych dotąd zaborców.
Polska ostatecznie zniknęła z mapy Europy w 1795 roku, gdy Rosja, Prusy i Austria dokonały trzeciego rozbioru naszego kraju. Niepodległość odzyskaliśmy 123 lata później. Dla upamiętnienia odzyskania niepodlogłości wydarzenia wybrano 11 listopada, bo właśnie tego dnia, w 1918 podpisano rozejm, który doprowadził do kapitulacji Niemiec, a tym samym - do ostatecznego końca pierwszej wojny światowej.
Co wydarzyło się wtedy w Polsce?
Dzień wcześniej, 10 listopada 1918 roku do Warszawy przyjechał zwolniony z niemieckiego więzienia w Magdeburgu Józef Piłsudski. 11 listopada został Naczelnym Dowódcą Wojsk Polskich. Jeszcze tego samego dnia wojska niemieckie zaczęły się wycofywać z Królestwa Polskiego a w nocy żołnierze rozbroili niemiecki garnizon, stacjonujący w Warszwie.
12 listopada zaś Rada Regencyjna powierzyła Piłsudskiemu tworzenie rządu.
Kraków jest na tej niepodległościowej mapie wyjątkowym miejscem, bo odzyskał niepodległość wcześniej. Już 31 października przestał być częścią Monarchii Habsburskiej. Rozbrojono wówczas austriacki garnizon, stacjonujący w mieście. Zaczęło się od tego, że polscy spiskowcy pod przywództwem porucznika Antoniego Stawarza zajęli austriackie koszary na Podgórzu. a potem Twierdza Kraków, obstawiona przez 12 tysięcy austriackich wojskowych poddała się bez jednego wystrzału.
Jednak małopolskich niepodległoścowych akcentów jest więcej - o miano pierwszego niepodległego miasta w Polsce upominają się też Tarnów i Zakopane. Jak mówią, odzyskały niepodległość jeszcze wcześniej - bo Zakopane ogosiło ją 30 paździenika a Tarnów - jak Kraków - 31, ale ...rano.
Od kiedy 11 listopada jest świętem państwowym?
Od 1937 roku. Jednak w czasie drugiej wojny światowej świętowania oczywiście nie było. A w PRLu, w 1945 roku, święto zniesiono, a wszelkie próby jego świętowania - pacyfikowano, nieraz bardzo brutalnie. Narodowe Święto Niepodległości - bo tak brzmi teraz jego oficjalna nazwa, przywrócono w 1989 roku.
To jeszcze może jedno wspomnienie z tamtego dnia, 11 listopada w 1918 roku. Jak pisał Jędrzej Moraczewski, późniejszy premier:
"Niepodobna oddać tego upojenia, tego szału radości, jaki ludność polską w tym momencie ogarnął. Po 120 latach prysły kordony. Nie ma „ich”. Wolność! Niepodległość! Zjednoczenie! Własne państwo! Na zawsze! Chaos? To nic. Będzie dobrze".
Daniela Motak, jgk
Świętujemy dziś 97. rocznicę odzyskania niepodległości. Oczywiście Polska nie odzyskała niepodległości w jeden dzień. To był stopniowy i dość długotrwały proces. Złożyło się na niego wiele różnych wydarzeń i okoliczności. Chyba najważniejszym była pierwsza wojna światowa, która postawiła po różnych stronach frontu zgodnych dotąd zaborców.
Polska ostatecznie zniknęła z mapy Europy w 1795 roku, gdy Rosja, Prusy i Austria dokonały trzeciego rozbioru naszego kraju. Niepodległość odzyskaliśmy 123 lata później. Dla upamiętnienia odzyskania niepodlogłości wydarzenia wybrano 11 listopada, bo właśnie tego dnia, w 1918 podpisano rozejm, który doprowadził do kapitulacji Niemiec, a tym samym - do ostatecznego końca pierwszej wojny światowej.
Co wydarzyło się wtedy w Polsce?
Dzień wcześniej, 10 listopada 1918 roku do Warszawy przyjechał zwolniony z niemieckiego więzienia w Magdeburgu Józef Piłsudski. 11 listopada został Naczelnym Dowódcą Wojsk Polskich. Jeszcze tego samego dnia wojska niemieckie zaczęły się wycofywać z Królestwa Polskiego a w nocy żołnierze rozbroili niemiecki garnizon, stacjonujący w Warszwie.
12 listopada zaś Rada Regencyjna powierzyła Piłsudskiemu tworzenie rządu.
Kraków jest na tej niepodległościowej mapie wyjątkowym miejscem, bo odzyskał niepodległość wcześniej. Już 31 października przestał być częścią Monarchii Habsburskiej. Rozbrojono wówczas austriacki garnizon, stacjonujący w mieście. Zaczęło się od tego, że polscy spiskowcy pod przywództwem porucznika Antoniego Stawarza zajęli austriackie koszary na Podgórzu. a potem Twierdza Kraków, obstawiona przez 12 tysięcy austriackich wojskowych poddała się bez jednego wystrzału.
Jednak małopolskich niepodległoścowych akcentów jest więcej - o miano pierwszego niepodległego miasta w Polsce upominają się też Tarnów i Zakopane. Jak mówią, odzyskały niepodległość jeszcze wcześniej - bo Zakopane ogosiło ją 30 paździenika a Tarnów - jak Kraków - 31, ale ...rano.
Od kiedy 11 listopada jest świętem państwowym?
Od 1937 roku. Jednak w czasie drugiej wojny światowej świętowania oczywiście nie było. A w PRLu, w 1945 roku, święto zniesiono, a wszelkie próby jego świętowania - pacyfikowano, nieraz bardzo brutalnie. Narodowe Święto Niepodległości - bo tak brzmi teraz jego oficjalna nazwa, przywrócono w 1989 roku.
To jeszcze może jedno wspomnienie z tamtego dnia, 11 listopada w 1918 roku. Jak pisał Jędrzej Moraczewski, późniejszy premier:
"Niepodobna oddać tego upojenia, tego szału radości, jaki ludność polską w tym momencie ogarnął. Po 120 latach prysły kordony. Nie ma „ich”. Wolność! Niepodległość! Zjednoczenie! Własne państwo! Na zawsze! Chaos? To nic. Będzie dobrze".
Daniela Motak, jgk
