Wtorek, 17 lis 4 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Ocalić pamięć obozu koncentracyjnego w Płaszowie

Obóz w Płaszowie został założony jesienią 1942 roku na terenie wtedy podkrakowskiej gminy Wola Duchacka. Był to teren dwóch żydowskich cmentarzy, jednego jeszcze XIX-wiecznego i drugiego z lat 30. XX wieku. Początkowo obóz obejmował 5 hektarów powierzchni i był jednym z trzech obozów pracy dla krakowskich Żydów.

 Do obozu w Płaszowie trafili Żydzi ze stopniowo likwidowanego krakowskiego getta. W kwietniu 1943 roku getto zostało ostatecznie zlikwidowane, a mieszkający w nim krakowianie narodowości żydowskiej zostali pieszo wypędzeni do płaszowskiego obozu. Obóz zajmował już nie 5 a 80 hektarów, a liczba więźniów sięgnęła 25 tysięcy. Pracowali w wielu warsztatach i fabryczkach. Na terenie obozu szyto mundury, drukowano dokumenty, władz hitlerowskich. Były w obozie warsztaty samochodowe, elektryczne, stolarskie, ślusarskie. Więźniowie obozu byli zatrudnieni też m.in. w pobliskich kamieniołomach. Filie obozu Płaszów umiejscowione były przy większych zakładach przemysłowych; była wśród nich znana "Fabryka Naczyń Emaliowanych, własność Oskara Schindlera. Obraz obozu w Płaszowie został właśnie odtworzony w filmie Stevena Spielberga, „Lista Schindlera”.

Przez obóz Płaszów przeszło prawdopodobnie około 150 tysięcy więźniów, głównie z Małopolski, Węgier i Słowacji. Tysiące zginęły na miejscu, w wyniku chorób, wycieczenia. Byli masowo rozstrzeliwani. Innych wywożono na śmierć do Auschwitz I Bełżca. Ostania grupa więźniów została wywieziona do Birkenau 16 stycznia 1945 roku. Komendantem obozu był zanany ze swego okrucieństwa Amon Goth. Po zakończeniu wojny został aresztowany w amerykańskiej strefie okupacyjnej i przekazany do Polski. Gotch został oskarżony o zbrodnie ludobójstwa, skazany na śmierć i powieszony w Krakowie 13 września 1946 roku.


 

Więźniami obozu w Płaszowie byli min zmarła niedawno w Izraelu pisarka Miriam Akavia i Szymon Wiesenthal, założyciel tzw. ośrodka Wiesenthala, który przez dziesięciolecia po wojnie tropił ukrywających się na całym świecie nazistowskich zbrodniarzy.

Od wczesnych lat 90. każdego roku w rocznicę likwidacji krakowskiego getta, w połowie marca z pod Apteki pod Orłem na plac Bohaterów Getta wyrusza do obozu w Płaszowie Marsz Pamięci. Początkowo brało w nim udział kilkadziesiąt osób, z czasem dołączali inni krakowianie, ale też znani politycy,  m.in. ambasador Izraela w Polsce. Czy tych kilkuset krakowian pamietających o krakowianach żydowskiego pochodzenia, którzy zginęli w Płaszowie to dużo czy mało? Sami państwo oceńcie.

Marta Szostkiewicz

 Do obozu w Płaszowie trafili Żydzi ze stopniowo likwidowanego krakowskiego getta. W kwietniu 1943 roku getto zostało ostatecznie zlikwidowane, a mieszkający w nim krakowianie narodowości żydowskiej zostali pieszo wypędzeni do płaszowskiego obozu. Obóz zajmował już nie 5 a 80 hektarów, a liczba więźniów sięgnęła 25 tysięcy. Pracowali w wielu warsztatach i fabryczkach. Na terenie obozu szyto mundury, drukowano dokumenty, władz hitlerowskich. Były w obozie warsztaty samochodowe, elektryczne, stolarskie, ślusarskie. Więźniowie obozu byli zatrudnieni też m.in. w pobliskich kamieniołomach. Filie obozu Płaszów umiejscowione były przy większych zakładach przemysłowych; była wśród nich znana "Fabryka Naczyń Emaliowanych, własność Oskara Schindlera. Obraz obozu w Płaszowie został właśnie odtworzony w filmie Stevena Spielberga, „Lista Schindlera”.

Przez obóz Płaszów przeszło prawdopodobnie około 150 tysięcy więźniów, głównie z Małopolski, Węgier i Słowacji. Tysiące zginęły na miejscu, w wyniku chorób, wycieczenia. Byli masowo rozstrzeliwani. Innych wywożono na śmierć do Auschwitz I Bełżca. Ostania grupa więźniów została wywieziona do Birkenau 16 stycznia 1945 roku. Komendantem obozu był zanany ze swego okrucieństwa Amon Goth. Po zakończeniu wojny został aresztowany w amerykańskiej strefie okupacyjnej i przekazany do Polski. Gotch został oskarżony o zbrodnie ludobójstwa, skazany na śmierć i powieszony w Krakowie 13 września 1946 roku.


 

Więźniami obozu w Płaszowie byli min zmarła niedawno w Izraelu pisarka Miriam Akavia i Szymon Wiesenthal, założyciel tzw. ośrodka Wiesenthala, który przez dziesięciolecia po wojnie tropił ukrywających się na całym świecie nazistowskich zbrodniarzy.

Od wczesnych lat 90. każdego roku w rocznicę likwidacji krakowskiego getta, w połowie marca z pod Apteki pod Orłem na plac Bohaterów Getta wyrusza do obozu w Płaszowie Marsz Pamięci. Początkowo brało w nim udział kilkadziesiąt osób, z czasem dołączali inni krakowianie, ale też znani politycy,  m.in. ambasador Izraela w Polsce. Czy tych kilkuset krakowian pamietających o krakowianach żydowskiego pochodzenia, którzy zginęli w Płaszowie to dużo czy mało? Sami państwo oceńcie.

Marta Szostkiewicz

Najpopularniejsze

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Kraków ogranicza inwestycje. Stanisław Mazur: To podważanie fundamentów przyszłego wzrostu

  • W Tatrach trwają poszukiwania turystki. TOPR apeluje o pomoc

  • „Czy to jeszcze jest chrześcijaństwo?”. O. Jacek Prusak o oburzeniu po mszy za sprawcę zamachu

  • Pomagali rannym podczas zamachu w Krakowie. Prezydent Słowacji odznaczył dwoje swoich rodaków

  • Budżet Krakowa 2027: władze miasta planują oszczędności, ale i tak zadłużenie wzrośnie do 10 miliardów

  • Czy można patrzeć bez uprzedzeń? Wystawa Kingi Nowak w Bunkrze Sztuki