Wtorek, 17 lis 4 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

O historii Nowej Huty

Plany stworzenia naukowo-przemysłowego centrum na terenach kombinatu hutniczego to dobra okazja, by przypomnieć kilka faktów z historii Nowej Huty. W pewnym sensie jest to historia fascynująca. W ciągu kilku lat powstało nowe miasto - choć formalnie była to dzielnica Krakowa. Nowi mieszkańcy rozpoczęli prace w nowo budowanej ogromnej hucie, zamieszkali w nowych domach, posłali dzieci do nowych szkół, leczyli się w nowym szpitalu, a w niedzielę chodzili do nowo wybudowanych kin i do teatru. Wytyczano szerokie ulice, i a z czasem posadzono drzewa i klomby róż. Zabrakło tylko kościołów, ale komunistyczne państwo chciało w tym idealnym mieście wychować nowego człowieka dla którego potrzeby religijne nie będą ważne.

Decyzja o budowie metalurgicznego kombinatu na terenach podkrakowskich wsi zapadła 17 maja 1947 roku, gdy powołano Komisję do Spraw Budowy Nowej Huty przy Centralnym Zarządzie Przemysłu Hutniczego. Ruszyły wywłaszczenia chłopów z gruntów potrzebnych pod budowę. Płacono niewspółmiernie mało do wartości ziemi. Geodeci wytyczyli tereny, na których zbudowano drogi, linie kolejowe, tramwajowe oraz stopień wodny na Wiśle.

Decyzja o budowie była zarówno ekonomiczna jak i polityczna. Powstanie huty było jednym ze sztandarowych projektów planu 6-letniego, który zakładał, że warunkiem „budowy podstaw socjalizmu” jest przede wszystkim gwałtowne uprzemysłowienie kraju. Lokalizacja pod Krakowem miała zapewnić profesjonalne kadry do powstającego zakładu, ale też zmienić profil społeczny konserwatywnego Krakowa. Ważnym czynnikiem było też położenie, niedaleko śląskiego węgla oraz linii kolejowej potrzebnej do transportu rudy żelaza z ZSSR.

Budowę kombinatu metalurgicznego rozpoczęto 26 kwietnia 1950 r. Trzy lata później obył się pierwszy wytop żelaza. Kombinat otrzymał imię wodza paździenikoej rewolucji Włodzimierza Lenina. Za oficjalny dzień otwarcia huty uważa się 22 lipca 1954 r. – wówczas odbył się pierwszy spust surówki z wielkiego pieca. Kombinat był systematycznie rozbudowywany. W latach 70. ubiegłego wieku Huta zatrudniała prawie 40 tys. osób i produkowała ok. 6,7 mln ton stali rocznie.


Marta Szostkiewicz, jg

Nowa Huta 1949 /ze zbiorów Muzeum Historycznego Miasta Krakowa.
%gallery_11077%

Plany stworzenia naukowo-przemysłowego centrum na terenach kombinatu hutniczego to dobra okazja, by przypomnieć kilka faktów z historii Nowej Huty. W pewnym sensie jest to historia fascynująca. W ciągu kilku lat powstało nowe miasto - choć formalnie była to dzielnica Krakowa. Nowi mieszkańcy rozpoczęli prace w nowo budowanej ogromnej hucie, zamieszkali w nowych domach, posłali dzieci do nowych szkół, leczyli się w nowym szpitalu, a w niedzielę chodzili do nowo wybudowanych kin i do teatru. Wytyczano szerokie ulice, i a z czasem posadzono drzewa i klomby róż. Zabrakło tylko kościołów, ale komunistyczne państwo chciało w tym idealnym mieście wychować nowego człowieka dla którego potrzeby religijne nie będą ważne.

Decyzja o budowie metalurgicznego kombinatu na terenach podkrakowskich wsi zapadła 17 maja 1947 roku, gdy powołano Komisję do Spraw Budowy Nowej Huty przy Centralnym Zarządzie Przemysłu Hutniczego. Ruszyły wywłaszczenia chłopów z gruntów potrzebnych pod budowę. Płacono niewspółmiernie mało do wartości ziemi. Geodeci wytyczyli tereny, na których zbudowano drogi, linie kolejowe, tramwajowe oraz stopień wodny na Wiśle.

Decyzja o budowie była zarówno ekonomiczna jak i polityczna. Powstanie huty było jednym ze sztandarowych projektów planu 6-letniego, który zakładał, że warunkiem „budowy podstaw socjalizmu” jest przede wszystkim gwałtowne uprzemysłowienie kraju. Lokalizacja pod Krakowem miała zapewnić profesjonalne kadry do powstającego zakładu, ale też zmienić profil społeczny konserwatywnego Krakowa. Ważnym czynnikiem było też położenie, niedaleko śląskiego węgla oraz linii kolejowej potrzebnej do transportu rudy żelaza z ZSSR.

Budowę kombinatu metalurgicznego rozpoczęto 26 kwietnia 1950 r. Trzy lata później obył się pierwszy wytop żelaza. Kombinat otrzymał imię wodza paździenikoej rewolucji Włodzimierza Lenina. Za oficjalny dzień otwarcia huty uważa się 22 lipca 1954 r. – wówczas odbył się pierwszy spust surówki z wielkiego pieca. Kombinat był systematycznie rozbudowywany. W latach 70. ubiegłego wieku Huta zatrudniała prawie 40 tys. osób i produkowała ok. 6,7 mln ton stali rocznie.


Marta Szostkiewicz, jg

Najpopularniejsze

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Kraków ogranicza inwestycje. Stanisław Mazur: To podważanie fundamentów przyszłego wzrostu

  • W Tatrach trwają poszukiwania turystki. TOPR apeluje o pomoc

  • „Czy to jeszcze jest chrześcijaństwo?”. O. Jacek Prusak o oburzeniu po mszy za sprawcę zamachu

  • Pomagali rannym podczas zamachu w Krakowie. Prezydent Słowacji odznaczył dwoje swoich rodaków

  • Budżet Krakowa 2027: władze miasta planują oszczędności, ale i tak zadłużenie wzrośnie do 10 miliardów

  • Czy można patrzeć bez uprzedzeń? Wystawa Kingi Nowak w Bunkrze Sztuki