Już wkrótce pracodawcy nie będą mogli pisać: „zatrudnię sprzedawcę” — zamiast tego pojawi się „sprzedawca/sprzedawczyni” albo „osoba do obsługi klienta”. 24 grudnia wchodzą w życie przepisy Kodeksu Pracy dotyczące równości płci przy ogłaszaniu naboru na wolne stanowiska i zatrudnianiu osób. Co to oznacza w praktyce? Z radcą prawnym Anną Stokłosą rozmawia Marzena Florkowska.
-
Od 24 grudnia 2025 każde ogłoszenie o pracę musi być neutralne płciowo lub zawierać żeński i męski wariant nazwy stanowiska.
-
Wyjątki dotyczą tylko zawodów, w których płeć ma realne znaczenie dla charakteru pracy.
-
Subiektywne przekonania pracodawcy o „lepszej płci” nie są uzasadnieniem przy rekrutacji.
-
Zasady równego traktowania obejmują również osoby z niepełnosprawnościami, różnymi religiami i pochodzeniem.
-
Podstawa prawna: ustawa z 4 czerwca 2025 r. zmieniająca Kodeks pracy.
Posłuchaj rozmowy Marzeny Florkowskiej z Anną Stokłosą.
Równość płci w ogłoszeniach o pracę – co naprawdę się zmienia
Od 24 grudnia 2025 roku każde ogłoszenie o pracę w Polsce będzie musiało być neutralne płciowo. Oznacza to, że pracodawcy nie mogą już kierować ogłoszeń wyłącznie do kobiet lub mężczyzn. Chodzi o język – o sposób, w jaki stanowisko zostanie nazwane. Można więc napisać „psycholog / psycholożka” albo użyć neutralnego zwrotu „osoba na stanowisko kierownicze”.
Każde ogłoszenie o pracę powinno być skierowane do osób obydwojga płci – albo poprzez feminatyw, albo poprzez nazwę neutralną płciowo
- tłumaczy Anna Stokłosa, radczyni prawna.
To zmiana symboliczna, ale i praktyczna: ma uświadamiać, że równość zaczyna się od języka, bo to język kształtuje wyobrażenia o tym, kto może zajmować dane stanowisko.
Wyjątki: kiedy płeć ma znaczenie
Prawo przewiduje jednak wyjątki. Są zawody, w których ze względu na charakter pracy dopuszczalne jest ograniczenie zatrudnienia tylko do jednej płci. Ekspertka przypomniała konkretne przypadki:
– w kopalni poszukiwano „pracownika łaziennego”, czyli osoby odpowiedzialnej za obsługę męskiej łaźni — kandydatura kobiety nie została wzięta pod uwagę,
– w salonie sukien ślubnych kandydat mężczyzna ubiegał się o pracę doradcy klienta, ale ponieważ praca wymagała bliskiego kontaktu fizycznego przy dopasowywaniu sukni, sąd uznał, że odrzucenie jego kandydatury było uzasadnione.
Sąd pracy uznał, że charakter obowiązków uzasadniał nieprocedowanie tej kandydatury
- wyjaśnia Stokłosa.
To pokazuje, że nowe przepisy nie eliminują zdrowego rozsądku, ale mają chronić przed stereotypami, nie przed realiami.
Równość a przekonania pracodawcy
Ważne rozróżnienie: subiektywne przekonania pracodawcy nie są powodem, by odrzucać kandydata. Nie można więc uznać, że „na to stanowisko lepiej nadaje się mężczyzna, bo ma więcej siły” albo „kobieta, bo jest bardziej empatyczna”. To właśnie tego rodzaju myślenie nowe przepisy mają ukrócić. Anna Stokłosa dodaje:
Wewnętrzne przekonania pracodawcy, że dana płeć lepiej nadaje się do pracy, nie mogą być podstawą do odrzucenia kandydata.
Chodzi więc o odróżnienie obiektywnych wymogów zawodu od subiektywnych uprzedzeń.
Prawo chroni nie tylko kobiety i mężczyzn
Choć przepisy dotyczą głównie równości płci, zasada jest szersza. Ten sam przepis odnosi się do osób z niepełnosprawnościami, do mniejszości etnicznych czy wyznaniowych. Celem jest stworzenie jednolitych standardów równego traktowania przy rekrutacji. Nowelizacja więc nie tyle wprowadza nową ideę, ile porządkuje i rozszerza istniejące regulacje antydyskryminacyjne.
Zmiana wynika z nowelizacji Kodeksu pracy z 4 czerwca 2025 roku. Ustawa zacznie obowiązywać 24 grudnia 2025 roku.
