Odwołanie 46 prezesów i wiceprezesów, zapowiedź dalszych ruchów wobec tzw. neosędziów i krytyka komisji śledczych – tak sędzia Beata Morawiec podsumowuje burzliwy start Waldemara Żurka w resorcie sprawiedliwości.
-
Kadrowa ofensywa – Minister Waldemar Żurek odwołał 46 prezesów i wiceprezesów sądów, zapowiadając walkę o „pełną praworządność”.
-
Skala zmian – Zdaniem sędzi Beaty Morawiec decyzja dotyczy ok. 3 tys. tzw. neosędziów, a nie wszystkich 4 689 sędziów powołanych przez prezydenta Andrzeja Dudę.
-
Komisarze wyborczy – Żurek zwrócił się o odwołanie 44 komisarzy wyborczych; Morawiec ocenia to jako prewencję przed kolejnymi wyborami.
-
Komisje śledcze – Minister nazwał je „krzykiem rozpaczy”; rozmówczyni podkreśla, że dublują działania prokuratury i są mało skuteczne.
-
Relacje z prezydentem elektem – Morawiec przewiduje „twardą, lecz merytoryczną” współpracę Żurka z Karolem Nawrockim w dążeniu do usprawnienia wymiaru sprawiedliwości.
Posłuchaj rozmowy z Beatą Morawiec
Kadrowa rewolucja w sześć dni
Sześć dni po objęciu teki Waldemar Żurek odwołał 46 prezesów i wiceprezesów sądów powszechnych w całej Polsce. Sędzia Beata Morawiec przypomina, że minister od lat konsekwentnie zapowiadał taki ruch. –
On nigdy nie ukrywał ani swoich poglądów (…) Jak państwo wiecie, walczył otwarcie o praworządność z otwartą przyłbicą, narażając się na różnego rodzaju szykany i mobbing
– mówi.
Zdaniem Morawiec celem było usunięcie z kierowniczych stanowisk sędziów, „którzy nie zdali testu niezawisłości” i awansowali przy udziale tzw. neo-KRS.
Minister sprawiedliwości: Moim priorytetem przywrócenie praworządności
Kto naprawdę traci stanowiska
W przestrzeni publicznej padła liczba 4 689 – tylu sędziów powołał prezydent Andrzej Duda. Morawiec prostuje: – „Nas interesują tylko ci ludzie, którzy, tak powiem, łamiąc zasady konstytucji i praworządności, zdecydowali się na awans zawodowy (…), byli w pełni świadomi wadliwości tego procesu. To mniej więcej jest około niecałe trzy tysiące takich osób, o których mówimy, nie cztery i pół tysiąca”. Asesorowie obejmujący pierwsze stanowisko – podkreśla – „nie mieli wyjścia, bo nie było innej procedury”.
Ustawa naprawcza w drodze
Decyzje kadrowe to wstęp do głębszej reformy. Żurek zapowiada ustawę o ustroju sądów powszechnych – projekt, który ma usunąć skutki „wadliwej procedury nominacyjnej”. Morawiec zauważa, że minister „pracuje dopiero sześć dni” i potrzebuje czasu, by przełożyć zapowiedzi na konkretne przepisy.
Komisarze wyborczy pod lupą
Minister zwrócił się też do szefa MSWiA o odwołanie 44 sędziów pełniących funkcję komisarzy wyborczych. Morawiec tłumaczy, że część z nich to neo-sędziowie negatywnie ocenieni przez Sąd Najwyższy. – „Myślę, że to są raczej działania prewencyjne na przyszłość” – ocenia, dodając, że decyzja „dawno powinna była zostać podjęta” przez Państwową Komisję Wyborczą.
Komisje śledcze – „krzyk rozpaczy”
Żurek nazwał sejmowe komisje śledcze „krzykiem rozpaczy”. Morawiec zgadza się: – „Komisje sejmowe mają specyficzne uprawnienia. Oni mogą prowadzić ogromne postępowania (…), jednakże nie mają mocy decyzyjnej (…) Tak naprawdę mało skuteczne”. Jej zdaniem, przy sprawnie działającej prokuraturze spektakularne komisje stracą rację bytu.
„Boks, ale w obecności sędziego” – relacje z prezydentem elektem
6 sierpnia urzędowanie rozpocznie prezydent elekt Karol Nawrocki. Żurek skomentował to słowami: „Wiem, że pan prezydent lubi się boksować. Ja również lubię boks, ale w obecności sędziego”. Morawiec spodziewa się „rzetelnej walki o każdy etap” przywracania praworządności, ale nie wyklucza porozumienia: – „Żurek jest skłonny do ustępstw, jeśli warunki są jasne (…) Polska musi być ważniejsza niż wzajemne polityczne animacje”.
Beata Morawiec: Polacy muszą mieć wreszcie szansę na życie w praworządnym kraju
Obawy przed spiralą rewanżu
Część komentatorów ostrzega, że kolejne zmiany personalne mogą nakręcić polityczną spiralę. Morawiec wiąże dzisiejsze ruchy z reformami sprzed lat: – „To wszystko, co się dzieje, jest efektem działań poprzednio rządzących (…) W nocy uchwalali ustawy, które umożliwiały odwoływanie prezesów sądów bez uzasadnienia”. Podkreśla, że „profesjonalista, który jest niezależny politycznie, zawsze się obroni”, a osoby, które „nie zasługują na pełnienie funkcji”, nie powinny decydować o pracy wymiaru sprawiedliwości.
Co dalej?
Wkrótce poznamy projekt ustawy naprawczej i kryteria wyboru nowych prezesów sądów. Równolegle MSWiA i PKW rozpatrzą wniosek o zmianę komisarzy wyborczych. Kluczowe okaże się tempo postępowań prokuratorskich i sprawność administracji sądowej – to właśnie te elementy, jak podkreśla Morawiec, „najbardziej odczują zwykli obywatele”.
