Wyższe świadczenia oraz zmiany systemowe w opiece nad dziećmi - to najnowszy projekt reformy prawa rodzinnego. Propozycja Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej zakłada zmniejszenie opieki w instytucjach na rzecz wsparcia domowych rodzin zastępczych a także wyższe pensje dla rodziców zawodowych i ochronę rodzeństwa. Projekt zmian komentuje specjalistka prawa rodzinnego - adwokat Aneta Grabowska-Cyganek w rozmowie z Joanna Gąską.
Posłuchaj wypowiedzi
Wyższe wynagrodzenia i stabilniejsze warunki pracy, nowe obowiązki dla gmin w zakresie aktywnego poszukiwania spokrewnionych członków rodzin oraz wsparcie dla pełnoletnich wychowanków - to najważniejsze propozycje nowej Ustawy o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej. Proponowane zmiany to również zaostrzenie kryteriów kwalifikacyjnych i obowiązkowa weryfikacja kandydatów w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym.
— Joanna Gąska (@joanna_gaska) August 31, 2026
- Deinstytucjonalizacja czyli przeniesienie dzieci przebywających w ośrodkach preadopcyjnych do rodzinnych form pieczy do końca czerwca 2027 roku;
- Wsparcie finansowe a dokładnie wzrost świadczeń i wynagrodzeń dla rodzin zastępczych oraz wprowadzenie dodatków stażowych;
- Dodatki do wynagrodzeń dla asystentów rodziny, koordynatorów rodzinnej pieczy zastępczej oraz opiekunów osób usamodzielniających się za pracę w terenie;
- Dopuszczenie organizacji pozarządowych do pełnienia funkcji organizatorów rodzinnej pieczy zastępczej;
- Skrócenie do 12 miesięcy okresu poprzedzającego możliwość złożenia wniosku o pozbawienie władzy rodzicielskiej w celu szybszego regulowania sytuacji prawnej dziecka;
Kontrowersje i obawy
Powiaty i samorządy zgłaszają obawy, że projekt nie gwarantuje stałego pokrycia rosnących kosztów nowych zadań i podwyżek ze strony budżetu państwa (wsparcie ma trwać tylko przez pierwsze trzy lata). Organizacje pozarządowe oraz Rzecznik Praw Obywatelskich krytykują przepisy dotyczące opiekunów usamodzielnienia młodzieży, wskazując na brak precyzyjnych wymagań kwalifikacyjnych i niedostateczne narzędzia wsparcia dla młodych ludzi opuszczających pieczę.
Kierunek zmian jest istotny szczególnie dla Krakowa. Instytucje miejskie borykają się bowiem z chronicznym brakiem kandydatów na zawodowych rodziców zastępczych, przy jednoczesnym zapotrzebowaniu na opiekę dla blisko tysiąca dzieci