Wtorek, 17 lis 6 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Krakowskie referendum, strefa czystego transportu i efekt mrożący. Czy samorządowcy przestraszą się podobnych zmian?

Czy krakowskie referendum oznacza koniec stref czystego transportu w Polsce? Zdaniem Jakuba Wiecha, publicysty zajmującego się energetyką, gospodarką i polityką klimatyczną, samorządy mogą być teraz bardziej ostrożne. Nie oznacza to jednak, że proces ograniczania emisji z transportu zostanie zatrzymany. "Za jakiś czas może się okazać, że osiągamy rezultaty zbliżone do tych, jakie dają strefy czystego transportu, ale bez istotnej emocji społecznej. Samochody będą po prostu coraz mniej emisyjne albo całkowicie bezemisyjne" - mówił w Radiu Kraków Jakub Wiech.

Krakowskie referendum, strefa czystego transportu i efekt mrożący. Czy samorządowcy przestraszą się podobnych zmian?
Kraków/ Zdjęcie ilustracyjne Pexels.
  • Strefa Czystego Transportu stała się symbolem większego niezadowolenia społecznego, a nie jedyną przyczyną politycznych problemów władz Krakowa.
  • Emocje wokół stref są częścią sporu o politykę klimatyczną, ceny energii i koszty transformacji.
  • Po krakowskim referendum samorządy mogą ostrożniej podchodzić do wprowadzania podobnych rozwiązań.
  • Niezależnie od decyzji politycznych polska flota samochodowa stopniowo staje się mniej emisyjna, a liczba aut elektrycznych rośnie.
  • Ograniczanie emisji transportowych ma sens tylko wtedy, gdy mieszkańcy otrzymują realną alternatywę komunikacyjną i mają wpływ na kształt zmian.

Posłuchaj rozmowy Rafała Nowaka-Bończy z Jakubem Wiechem.

Jakub Wiech uważa, że choć badania wskazują na Strefę Czystego Transportu jako jeden z głównych powodów niezadowolenia wobec władz Krakowa, sama strefa nie była jedynym źródłem problemu. Stała się raczej symbolem i katalizatorem narastających emocji społecznych, które skupiły się wokół prezydenta miasta.

Rozmówca zwraca uwagę, że podobne napięcia pojawiały się wcześniej także w innych miastach, zwłaszcza w Warszawie. Jakub Wiech przypomina, że przed uruchomieniem strefy w Warszawie również były protesty i gorące spor, ale po wejściu przepisów w życie temat szybko wygasł, ponieważ regulacje objęły niewielką część pojazdów:

Póki co strefa dotyczy trzech procent pojazdów poruszających się po mieście, więc jej dolegliwość jest śladowa, niewiele większa niż błąd pomiarowy.

„Wielka korekta” czy gaszenie pożaru? Politolog o ostatnich decyzjach prezydenta Miszalskiego

Patryk Kubiak

Polityka klimatyczna jako wygodny cel politycznych kampanii

Zdaniem Wiecha gwałtowne reakcje na strefy czystego transportu są częścią większego zjawiska politycznego. W debacie publicznej polityka klimatyczna bywa przedstawiana jako projekt wymierzony w zwykłych ludzi, szczególnie tych mniej zamożnych.

Ekspert mówi, że w ostatnich latach wzrost cen energii i paliw często był przypisywany działaniom klimatycznym, mimo że źródła problemu leżały gdzie indziej – między innymi w uzależnieniu gospodarek od paliw kopalnych. Tego rodzaju narracje skutecznie oddziałują na społeczne obawy i bywają narzędziem politycznej mobilizacji.

Dostaliśmy przekaz, że polityka klimatyczna prowadzi do wzrostu cen i do pogorszenia jakości życia. A strefa czystego transportu jest jakimś uosobieniem tej właśnie polityki klimatycznej. W taki sposób to działa i dlatego temat tak silnie rezonuje społecznie

-mówi gość Radia Kraków.

Wiech nie jest zaskoczony tym, że przeciwnicy stref wykorzystują temat w kampaniach wyborczych. Przypomina wcześniejsze polityczne happeningi i akcje wymierzone w regulacje środowiskowe, które miały budować popularność poprzez odwoływanie się do emocji wyborców. Uważa, że energia, klimat i koszty transformacji nadal będą jednym z ważniejszych tematów politycznych także w kolejnych kampaniach wyborczych. Są przecież związane z codziennymi doświadczeniami obywateli i poczuciem bezpieczeństwa ekonomicznego.

„Mieszkańcy są przeciw”. Konfederacja naciska ws. SCT w Krakowie

Ola Sobczak

Po krakowskim referendum samorządy będą ostrożniejsze

Wiech przyznaje, że wynik referendum w Krakowie może wywołać efekt mrożący - wielu samorządowców uzna dziś strefy czystego transportu za rozwiązanie politycznie ryzykowne. Nie oznacza to jednak, że proces ograniczania emisji z transportu zostanie zatrzymany. Według Wiecha zmiany zachodzą niezależnie od decyzji politycznych – flota samochodowa w Polsce stopniowo się odmładza, pojawia się coraz więcej pojazdów spełniających nowe normy emisji, rośnie także liczba samochodów elektrycznych.

Za jakiś czas może się okazać, że osiągamy rezultaty zbliżone do tych, jakie dają strefy czystego transportu, ale bez istotnej emocji społecznej. Samochody będą po prostu coraz mniej emisyjne albo całkowicie bezemisyjne

- zauważa ekspert.

Wiech zwraca uwagę, że niezależnie od sporów wokół stref problem zanieczyszczenia powietrza pozostaje aktualny - Polska nadal należy do krajów o bardzo wysokim poziomie zanieczyszczenia powietrza, a transport drogowy pozostaje jednym z elementów tego problemu.

Przywołuje przykłady zachodnioeuropejskich miast, gdzie ograniczanie najbardziej emisyjnego ruchu samochodowego przyniosło poprawę jakości powietrza. Ale mieszkańcy muszą mieć wygodną alternatywę dla samochodu. Dlatego działania ograniczające ruch aut powinny iść w parze z rozwojem transportu publicznego. "Czyste powietrze to dobro wspólne i warto o nie walczyć. Zanieczyszczenia są kosztem zdrowotnym, są kosztem ograniczającym nasze możliwości życiowe, czasami nawet bardziej niż ograniczenie dostępu do samochodu" - mówi Wiech.

Prezes KAS opuszcza radę prezydenta Nawrockiego. „To byłoby wyrzucenie polityki klimatycznej do kosza”

Magdalena Zbylut-Wiśniewska

Kluczowe są konsultacje i poczucie współdecydowania

Ekspert podkreśla, że mieszkańcy powinni uczestniczyć w projektowaniu takich rozwiązań, ponieważ to oni będą na co dzień odczuwać skutki nowych regulacji. Jego zdaniem nie istnieje jeden uniwersalny model strefy czystego transportu.

Każde miasto powinno wypracować własne rozwiązania w oparciu o potrzeby mieszkańców, ich możliwości komunikacyjne oraz dostępne alternatywy transportowe. Tylko wtedy możliwe jest pogodzenie celów środowiskowych z akceptacją społeczną.

Komentarze

Najpopularniejsze

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

  • Nowe informacje o stanie zdrowia strażaka, który osłonił żonę przed kulą. Strażacy zbierają na leczenie

    Magdalena Zbylut-Wiśniewska

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Co stanie się z ciałem zamachowca? Jest opinia prawna. Decyzja nie należy do prezydenta Krakowa

  • Tunel na zakopiance będzie zamknięty w obu kierunkach. Kierowcy pojadą objazdem

  • Sejm uczcił minutą ciszy ofiary strzelaniny w Krakowie

  • Kraków wstrzymuje przygotowania do budowy metra. W budżecie na 2027 rok ani złotówki

  • Andrzej Guła (Alarm Smogowy) ostro o wiceprezydencie Krakowa: „Czyj interes reprezentuje pan Hoffman?”

  • Sponsorowane
    Sponsorowane

    Kosmetyki do pielęgnacji ciała, twarzy i nie tylko - jak wybrać odpowiednie?