Ze specjalistą prawa konstytucyjnego Bogumiłem Nalezińskim, prof. Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej Krakowie w Instytucie Prawa, Ekonomii i Administracji rozmawia Marzena Florkowska.
Posłuchaj audycji
- Podobieństwo jest takie, że oba organy są przez nas wybierane. W nieco innych wyborach, ale to jest główne podobieństwo. My mamy wpływ na skład tych organów. Po drugie, jakby usytuować te organy stosując porównanie do podziału władzy, która działa na szczeblu centralnym tak, że mamy władzę ustawodawczą (parlament), wykonawczą (prezydent, rada ministrów) i sądowniczą... W pewnym zakresie można ten podział zastosować też tutaj, bo nie mamy tylko władzy sądowniczej lokalnej. Sejmik i rada gminy to byłby "odpowiednik władzy ustawodawczej". Raczej mówimy o władzy uchwałodawczej. Rada i Sejmik operują uchwałami na różne tematy. Rady gminy to plany zagospodarowania przestrzennego, budżet. Podobnie Sejmik, ale na innym poziomie skali problemów. Zasada jest taka, że lokalnymi, codziennymi sprawami ma się zajmować gmina. Zadaniem samorządowych władz wojewódzkich jest planowanie strategiczne, podejmowanie tematów przekraczających możliwości gmin. Samorząd województwa nie pełni jednak nadzorczej roli wobec samorządu gminnego. Jest jednostką samorządową, ma swoje kompetencje i operuje uchwałami. Stąd uprawnienia uchwałodawcze i nieco kontrole - mówi specjalista prawa konstytucyjnego Bogumił Naleziński, prof. Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej Krakowie w Instytucie Prawa, Ekonomii i Administracji.
"Władzą wykonawczą" na poziomie gminy jest prezydent, burmistrz lub wójt. Na poziomie województwa jest to zarząd składający się z marszałka, wicemarszałków i członków zarządu.
- Różnica polega na tym, że wybieramy powszechnie prezydenta, burmistrza lub wójta, ale nie decydujemy, kto będzie marszałkiem. To kompetencja Sejmiku. Nie musi on wybrać osoby z Sejmiku. Może wybrać spoza swojego grona. Legitymacja demokratyczna do działania demokratycznego jest zatem zdecydowanie większa w przypadku prezydenta miasta - dodaje prof. Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej Krakowie.
Do 6 maja małopolscy radni muszą zdecydować, kto przez następne pięć lat będzie marszałkiem województwa. Natomiast zaprzysiężenie prezydenta Krakowa nastąpi 7 maja.
