W Watykanie trwają przygotowania do konklawe, które wybierze kolejnego papieża. Rozpocznie się ono 7 maja. Data ta mieści się więc w wyznaczonym przez watykańskie prawo terminie (najwcześniej) 15 dni od śmierci papieża. Ale prawo przewiduje także wcześniejsze terminy. Z ks. prof. Piotrem Majerem, specjalistą prawa kanonicznego Uniwersytetu Papieskiego im. Jana Pawła II w Krakowie, rozmawia Marzena Florkowska.
Posłuchaj rozmowy z Z ks. prof. Piotrem Majerem, specjalistą prawa kanonicznego Uniwersytetu Papieskiego im. Jana Pawła II w Krakowie
Słowo conclave pochodzi z języka łacińskiego - "cum clavi” to znaczy „pod kluczem”.
„Nawiązuje ono do praktyki, gdy wszyscy kardynałowie elektorzy, którzy gromadzą się w celu wyboru papieża, byli dosłownie zamykani w Pałacu Apostolskim i tam, odcięci od świata, dokonywali wyboru papieża. Ojciec św. Jan Paweł II zreformował dogłębnie instytucję konklawe. Nie ma już fizycznego odcięcia od świata, nie ma komisyjnego zamykania i pieczętowania wejścia do Pałacu Apostolskiego. Zresztą tam już elektorzy nie mieszkają. Natomiast takim obszarem wydzielonym i zamkniętym, choć nie fizycznie, jest cały obszar państwa miasta watykańskiego” – tłumaczy w Radiu Kraków ks. prof. Piotr Majer.
Kardynałowie będą mieszkać w domu św. Marty, w tym samym domu, w którym mieszkał zmarły ojciec św. Franciszek.
Czy każdy kardynał potencjalnie może być wybrany na następnego papieża?
Znawca prawa kanonicznego tłumaczy:
Gdy chodzi o czynne prawo wyborcze, czyli prawo do wybierania, to prawo przysługuje nie wszystkim kardynałom, ale jedynie tym, którzy w dniu śmierci papieża nie ukończyli jeszcze 80. roku życia. Tak się zdarzyło, że dwa dni przed śmiercią papieża Franciszka jeden z kardynałów z Indii ukończył 80 lat i już nie weźmie udział w tym konklawe.
Gdy chodzi o bierne prawo wyborcze – mówi w Radiu Kraków ks. Majer – czyli możliwość bycia wybranym na urząd następcy świętego Piotra, to wbrew temu, co się mówi, może zostać wybranym każdy, kto jest zdolny do przyjęcia święceń biskupich i stania się biskupem Rzymu. „A więc nie tylko kardynałowie, może to być jakikolwiek inny biskup, a nawet jakikolwiek inny prezbiter, zwykły ksiądz” – dodaje.
W praktyce od wieków kardynałowie wybierają następcę świętego Piotra ze swego grona.
Według konstytucji Universi Dominici gregis początek konklawe ma nastąpić między 15 a 20 dniem po śmierci papieża. Pewną nowelizację wprowadził jednak papież Benedykt XVI.
Jeżeli wszyscy kardynałowie elektorzy zjawią się już w Rzymie, kolegium kardynałów może rozpocząć czynności wyborcze, czyli konklawe wcześniej. Natomiast nieokreślony jest czas trwania konklawe
– podkreśla specjalista prawa kanonicznego Uniwersytetu Papieskiego im. Jana Pawła II w Krakowie.
