Seniorzy często doświadczają sytuacji, w których daje się im do zrozumienia, że z powodu swojego wieku są mniej przydatnymi bądź wartościowymi osobami. To dyskryminacja, która jest łamaniem praw człowieka – mówili 26 października w Brukseli uczestnicy konferencji poświęconej temu zagadnieniu
Zaczyna się zwykle od stereotypów, jakie pojawiają się w naszym myśleniu o osobach starszych. Te z kolei mogą prowadzić do uprzedzeń i wreszcie – działań o charakterze dyskryminacyjnym. Osoby starsze z takimi sytuacjami mogą spotkać się najczęściej na rynku pracy, kiedy daje się im do zrozumienia, że nie nadają się do wykonywania danego zajęcia, albo że powinni już przejść na emeryturę. W utrwalaniu stereotypów dotyczących osób starszych, a tym samym w pogłębianiu zjawiska dyskryminacji ze względu na wiek, swój udział mają też media i język reklamy.
fot:M. Bartkowicz
O tym, jak przeciwdziałać temu zjawisku, dyskutowali uczestnicy konferencji, która odbyła się 26 października w Brukseli. Podsumowali efekty pracy 200 naukowców z 35 krajów, którzy od 2014 roku uczestniczyli w międzynarodowym projekcie badawczym dotyczącym dyskryminacji ze względu na wiek. W języku angielskim jest ona określana jako ageism. W języku polskim niektórzy używają rodzimego, nowego słowa – wiekizm.
Jak mówiła prof. Liat Ayalon z Uniwersytetu Bar-Ilan w Izraelu, przew. zespołu badawczego projektu, kluczowe jest zrozumienie, że problem dotyczy nas wszystkich. - Chodzi o to, by zmienić sposób, w jaki myślimy o wieku, co w tej sprawie czujemy i robimy. Jak dodała, problem wydaje się poważniejszy niż rasizm czy seksizm, czyli dyskryminacja ze względu na płeć. - Każdy bez wyjątku może się zestarzeć, a więc i mieć problem z wiekizmem. Właśnie dlatego uważam, że powinniśmy temu zagadnieniu poświęcać szczególną uwagę – dodała prof. Liat Ayalon.
prof. Liat Ayalon (fot. M.Bartkowicz)
Pojawiają się już działania w przestrzeni publicznej, których celem jest walka z wiekizmem. Swoją kampanię w tej sprawie rozpoczyna Światowa Organizacja Zdrowia WHO. Także Age Platform Europe, która zrzesza europejskie organizacje działające na rzecz seniorów, prowadzi działania na rzecz równego traktowania wszystkich osób, niezależnie od wieku.
Zdaniem Macieja Kucharczyka z Age Platform Europe, trzeba mocno podkreślić, że dyskryminowanie osób starszych ze względu na wiek jest po prostu łamaniem praw człowieka. – Prawa każdego człowieka nie zależą od jego wieku lecz przez cały czas pozostają takie same. Powinniśmy o tym przypominać tym bardziej, że w tym roku przypada 70. rocznica podpisania Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka ONZ – dodał.
Przeciwdziałanie takim dyskryminującym postawom będzie wymagało zmian w prawie. Przede wszystkim jednak powinno nas uwrażliwić na sytuacje, kiedy utrwala się dotyczące seniorów stereotypy. – Szokująca była dla mnie reklama pewnego banku, którą widziałem w jednej z zagranicznych telewizji, której głównym sloganem było hasło „to nie jest bank dla twojego dziadka” – mówił Maciej Kucharczyk.
Maciej Kucharczyk (fot.M.Bartkowicz)
Walka ze zjawiskiem dyskryminacji ze względu na wiek powinna zacząć się już na etapie wychowywania dzieci – zwracała uwagę prof. Jolanta Perek Białas, socjolog z Uniwersytetu Jagiellońskiego i Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Jej zdaniem, efekt czteroletniej pracy zespołu naukowców należy teraz przełożyć na konkretne rekomendacje dla osób i instytucji odpowiedzialnych za kształt polityki społecznej w konkretnych krajach. – Z pewnością ważnym efektem tej naszej wspólnej pracy jest to, że udało się zidentyfikować i zewidencjonować większość tych sytuacji, które mogą być zagrożeniem dla osób starszych – dodała.
prof. Jolanta Perek-Białas (fot.M.Bartkowicz)
Więcej informacji na temat międzynarodowego projektu badawczego „Nie dla dyskryminacji ze względu na wiek” można znaleźć na jego stronie internetowej http://notoageism.com/ (strona w języku angielskim). Udział dziennikarza Radia Kraków w konferencji w Brukseli był możliwy dzięki uprzejmości prof. Jolanty Perek-Białas oraz finansowemu wsparciu Stowarzyszenia COST – Europejskiej Współpracy w Dziedzinie Nauki i Technologii, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Horyzont 2020.
Posłuchaj wypowiedzi
fot:M. Bartkowicz
O tym, jak przeciwdziałać temu zjawisku, dyskutowali uczestnicy konferencji, która odbyła się 26 października w Brukseli. Podsumowali efekty pracy 200 naukowców z 35 krajów, którzy od 2014 roku uczestniczyli w międzynarodowym projekcie badawczym dotyczącym dyskryminacji ze względu na wiek. W języku angielskim jest ona określana jako ageism. W języku polskim niektórzy używają rodzimego, nowego słowa – wiekizm.
Jak mówiła prof. Liat Ayalon z Uniwersytetu Bar-Ilan w Izraelu, przew. zespołu badawczego projektu, kluczowe jest zrozumienie, że problem dotyczy nas wszystkich. - Chodzi o to, by zmienić sposób, w jaki myślimy o wieku, co w tej sprawie czujemy i robimy. Jak dodała, problem wydaje się poważniejszy niż rasizm czy seksizm, czyli dyskryminacja ze względu na płeć. - Każdy bez wyjątku może się zestarzeć, a więc i mieć problem z wiekizmem. Właśnie dlatego uważam, że powinniśmy temu zagadnieniu poświęcać szczególną uwagę – dodała prof. Liat Ayalon.
prof. Liat Ayalon (fot. M.Bartkowicz)
Pojawiają się już działania w przestrzeni publicznej, których celem jest walka z wiekizmem. Swoją kampanię w tej sprawie rozpoczyna Światowa Organizacja Zdrowia WHO. Także Age Platform Europe, która zrzesza europejskie organizacje działające na rzecz seniorów, prowadzi działania na rzecz równego traktowania wszystkich osób, niezależnie od wieku.
Zdaniem Macieja Kucharczyka z Age Platform Europe, trzeba mocno podkreślić, że dyskryminowanie osób starszych ze względu na wiek jest po prostu łamaniem praw człowieka. – Prawa każdego człowieka nie zależą od jego wieku lecz przez cały czas pozostają takie same. Powinniśmy o tym przypominać tym bardziej, że w tym roku przypada 70. rocznica podpisania Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka ONZ – dodał.
Przeciwdziałanie takim dyskryminującym postawom będzie wymagało zmian w prawie. Przede wszystkim jednak powinno nas uwrażliwić na sytuacje, kiedy utrwala się dotyczące seniorów stereotypy. – Szokująca była dla mnie reklama pewnego banku, którą widziałem w jednej z zagranicznych telewizji, której głównym sloganem było hasło „to nie jest bank dla twojego dziadka” – mówił Maciej Kucharczyk.
Maciej Kucharczyk (fot.M.Bartkowicz)
Walka ze zjawiskiem dyskryminacji ze względu na wiek powinna zacząć się już na etapie wychowywania dzieci – zwracała uwagę prof. Jolanta Perek Białas, socjolog z Uniwersytetu Jagiellońskiego i Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Jej zdaniem, efekt czteroletniej pracy zespołu naukowców należy teraz przełożyć na konkretne rekomendacje dla osób i instytucji odpowiedzialnych za kształt polityki społecznej w konkretnych krajach. – Z pewnością ważnym efektem tej naszej wspólnej pracy jest to, że udało się zidentyfikować i zewidencjonować większość tych sytuacji, które mogą być zagrożeniem dla osób starszych – dodała.
Zaczyna się zwykle od stereotypów, jakie pojawiają się w naszym myśleniu o osobach starszych. Te z kolei mogą prowadzić do uprzedzeń i wreszcie – działań o charakterze dyskryminacyjnym. Osoby starsze z takimi sytuacjami mogą spotkać się najczęściej na rynku pracy, kiedy daje się im do zrozumienia, że nie nadają się do wykonywania danego zajęcia, albo że powinni już przejść na emeryturę. W utrwalaniu stereotypów dotyczących osób starszych, a tym samym w pogłębianiu zjawiska dyskryminacji ze względu na wiek, swój udział mają też media i język reklamy.
prof. Jolanta Perek-Białas (fot.M.Bartkowicz)
Więcej informacji na temat międzynarodowego projektu badawczego „Nie dla dyskryminacji ze względu na wiek” można znaleźć na jego stronie internetowej http://notoageism.com/ (strona w języku angielskim). Udział dziennikarza Radia Kraków w konferencji w Brukseli był możliwy dzięki uprzejmości prof. Jolanty Perek-Białas oraz finansowemu wsparciu Stowarzyszenia COST – Europejskiej Współpracy w Dziedzinie Nauki i Technologii, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Horyzont 2020.
