Od połowy kwietnia obowiązują nowe przepisy dotyczące zwolnień lekarskich. Jak podkreśla Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zmiany nie wywracają dotychczasowych zasad do góry nogami, ale doprecyzowują to, co do tej pory bywało niejasne – zwłaszcza w kwestii tego, co wolno robić podczas L4.
Posłuchaj audycji
Co wolno na zwolnieniu lekarskim?
Jak wyjaśnia rzeczniczka ZUS w Małopolsce Anna Szaniawska, najważniejsze zasady pozostają bez zmian. Przede wszystkim nadal obowiązuje zakaz wykonywania pracy zarobkowej podczas zwolnienia.
– Jeśli ktoś pracuje zarobkowo w czasie zwolnienia lekarskiego, traci prawo do zasiłku za cały okres tego zwolnienia – podkreśla rzeczniczka.
Nowością jest natomiast wprowadzenie do przepisów definicji tzw. aktywności niezgodnej z celem zwolnienia. Chodzi o wszystkie działania, które mogą opóźnić powrót do zdrowia.
W praktyce oznacza to, że nie każda aktywność jest zabroniona. Kluczowe jest to, czy sprzyja ona rekonwalescencji. Wyjście do apteki czy po podstawowe zakupy może być dopuszczalne – o ile nie stoi w sprzeczności z zaleceniami lekarza i nie pogarsza stanu zdrowia.
Kontrole bez zmian, ale z dodatkowymi uprawnieniami
ZUS przypomina, że nie zmieniają się także zasady kontroli zwolnień lekarskich. Nadal mogą je przeprowadzać zarówno pracownicy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jak i pracodawcy – jeśli mają takie uprawnienia.
Kontrolerzy zyskali jednak dodatkowe możliwości. Mogą m.in. weryfikować tożsamość osoby przebywającej na zwolnieniu oraz zbierać informacje nie tylko od niej, ale także od pracodawcy czy lekarza prowadzącego.
– Osoby przeprowadzające kontrolę muszą się przedstawić i podać cel wizyty – zaznacza Anna Szaniawska.
Jednocześnie osoba kontrolowana ma prawo poprosić kontrolera o okazanie dokumentów potwierdzających jego uprawnienia.
Koniec „lewego L4”? ZUS zyskał nowe narzędzia kontroli
Kolejne zmiany od 2027 roku
Część nowych rozwiązań zacznie obowiązywać dopiero od 1 stycznia 2027 roku. Do tego czasu utrzymana zostaje zasada, że zwolnienie lekarskie obejmuje wszystkie tytuły ubezpieczenia – czyli np. zarówno umowę o pracę, jak i umowę zlecenia.
W przyszłości ma się to zmienić. Jak tłumaczy rzeczniczka ZUS, ubezpieczony będzie mógł zdecydować, którego rodzaju pracy dotyczy zwolnienie.
– Będzie można poprosić lekarza o wystawienie zwolnienia tylko na jeden tytuł, jeśli charakter drugiej pracy pozwala na wykonywanie obowiązków mimo choroby – wyjaśnia.
W takiej sytuacji konieczne będzie jednak poinformowanie drugiego pracodawcy o przebywaniu na zwolnieniu.
Nowe przepisy mają przede wszystkim uporządkować zasady korzystania z L4 i ograniczyć nadużycia, a jednocześnie dopasować je do realiów rynku pracy.
