Czy Kraków musi wprowadzić Strefę Czystego Transportu? Czy za wjazd do STC pojazdem niespełniającym wymogów będą mandaty? Czy STC to tak naprawdę strefa wykluczenia? Od jej wprowadzenia powietrze w mieście będzie lepsze? - jest mnóstwo pytań, to dobrze. Gorzej z odpowiedziami, bo wiele z nich opiera się na mitach. Razem z dr. Łukaszem Fiedeniem, ekspertem z zakresu zrównoważonego transportu i jego rozwoju, rozprawiamy się z mitami właśnie.
Posłuchaj całej rozmowy Patryka Kubiaka z dr. Łukaszem Fiedeniem.
Fakt 1: Strefa jest obowiązkowa
Wprowadzenie Strefy Czystego Transportu jest obowiązkowe dla Krakowa, wynikające z przepisów ustawowych oraz wyników pomiarów jakości powietrza. Miasta mają jednak swobodę w ustalaniu szczegółów funkcjonowania strefy.
Krakowscy radni zdecydowali. Strefa czystego transportu od 2026 r.
Mit 1: Strefa będzie dotyczyła większości kierowców
Według badań, jedynie około 20 proc. samochodów przyjeżdżających do Krakowa nie spełnia wymaganych norm emisji. Tym samym strefa wpłynie na stosunkowo niewielką liczbę aut, chociaż ze względu na liczbę przyjezdnych i mieszkańców może to być grupa zauważalna.
Strefa Czystego Transportu Kraków – wszystko, co musisz wiedzieć
Fakt 2: Charakter mobilizujący, a nie karzący
Władze miejskie oraz eksperci wskazują, że głównym celem SCT jest mobilizacja mieszkańców do zmiany nawyków transportowych, a nie karanie kierowców. Ma to przede wszystkim charakter edukacyjny i motywujący.
Dodatkowe etaty dla Straży Miejskiej w związku z wprowadzeniem SCT
Mit 2: SCT obejmie nawet 200 tysięcy samochodów
Eksperci oceniają, że liczba ta jest zawyżona. Realnie strefa obejmie mniej niż 100 tysięcy pojazdów, biorąc pod uwagę stopniowe odnawianie floty samochodowej w ostatnich latach.
Są nowe założenia SCT. Późniejsze wejście w życie, strefa nie obejmie obecnych pojazdów krakowian
Fakt 3: Transport publiczny to kluczowa alternatywa
W gminach podkrakowskich oraz samym Krakowie funkcjonuje dobrze rozwinięty transport publiczny, w tym kolej i tramwaje. Tam, gdzie infrastruktura transportu publicznego jest efektywna, mieszkańcy chętnie z niej korzystają, co ogranicza konieczność używania samochodów.
Mit 3: Strefa czystego transportu nie zmniejsza zanieczyszczenia powietrza
Pojedyncze pomiary, jak te w Warszawie, mogą pokazać lokalny wzrost zanieczyszczenia, jednak nie oddają pełnego obrazu. System klimatyczny i rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń są zbyt złożone, by pojedyncze badanie stanowiło podstawę do wniosków. Ale redukcja emisji zawsze prowadzi do poprawy jakości powietrza w dłuższej perspektywie.
Strefa Czystego Transportu w Krakowie: między rygoryzmem a rozsądkiem
Fakt 4: Większość mieszkańców popiera SCT, jednak nie do końca zna skutki
Badania Krakowskiego Alarmu Smogowego wskazują, że 60 proc. mieszkańców popiera SCT. Jednak mieszkańcy często nie są świadomi konkretnych konsekwencji dla własnych nawyków transportowych, co może powodować kontrowersje i opór.
Mit 4: Francja całkowicie wycofuje się ze stref czystego transportu
Obecna sytuacja we Francji, dotycząca propozycji likwidacji SCT, dotyczy tylko jednej komisji parlamentarnej i nie jest równoznaczna z oficjalnym stanowiskiem państwa. W całej Europie SCT wciąż są powszechnie wdrażane jako narzędzie do poprawy jakości powietrza.
Fakt 5: Komunikacja w SCT mogła być lepsza
Według ekspertów, Kraków nie wykorzystał dostatecznie możliwości edukacyjnych i promocyjnych. Wcześniejsza i intensywniejsza kampania informacyjna mogłaby ograniczyć obecne kontrowersje.
Łukasz Sęk: SCT to najbardziej przedyskutowana sprawa w ostatnich latach w Krakowie
