Coraz więcej Małopolan spędza zimę w Azji i Afryce, a po powrocie trafia do szpitali z objawami chorób tropikalnych. Najczęstsza jest denga – wirusowa choroba przenoszona przez komary, która przy kolejnym zakażeniu może mieć groźny przebieg. Do krakowskiego szpitala im. św. Jana Pawła II trafiło dwoje nastolatków, u których wykryto właśnie dengę. O tym, jak się chronić i kiedy reagować, mówiła na naszej antenie dr Lidia Stopera, specjalistka chorób zakaźnych.
-
Wraz ze wzrostem liczby wyjazdów do tropików rośnie liczba hospitalizacji z powodu chorób zakaźnych.
-
Denga jest najczęstszą chorobą tropikalną wśród podróżnych; najgroźniejsza bywa przy kolejnym zakażeniu.
-
Nie ma leku przeciwwirusowego na dengę, a szczepionka przeznaczona jest dla osób, które już chorowały.
-
Kluczowe znaczenie ma przygotowanie do wyjazdu – konsultacja, szczepienia, profilaktyka lekowa i ochrona przed komarami.
-
Po powrocie z tropików każdą wysoką gorączkę należy traktować poważnie i poinformować lekarza o kierunku podróży.
Posłuchaj rozmowy Piotra Łęgowskiego z dr. Lidią Stopyrą.
Coraz więcej przypadków po wakacjach. Choroby tropikalne wracają z podróżnymi
Wyjazdy do Azji, Afryki czy Ameryki Południowej stały się zimowym standardem. Wraz z nimi rośnie liczba hospitalizacji z powodu chorób tropikalnych. W Małopolsce po okresie świątecznym i po feriach zimowych pojawiły się kolejne przypadki, w tym zakażenia dengą u nastolatków.
Dr Lidia Stopera, kierownik Kliniki Chorób Infekcyjnych i Tropikalnych Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, podkreśla, że to zjawisko sezonowe i powtarzalne:
Rzeczywiście, coraz więcej osób wyjeżdża, także z dziećmi. Po okresie świąteczno-noworocznym mieliśmy kilkoro pacjentów hospitalizowanych z powodu chorób tropikalnych. Teraz skończyły się ferie i znowu mamy kilka przypadków. Denga jest najczęstsza – to choroba wirusowa przenoszona przez komary i tylko w ten sposób można się nią zarazić. Człowiek od człowieka się nie zakaża.
Nastolatkowie z tropikalną chorobą w szpitalu Jana Pawła II w Krakowie
Denga – od łagodnych objawów do groźnej postaci krwotocznej
Denga ma zwykle okres wylęgania od czterech do siedmiu dni, maksymalnie do dwóch tygodni. Najczęściej zaczyna się wysoką gorączką i bólami mięśni. Pierwsze zachorowanie bywa łagodne i przypomina przeziębienie, ale kolejne zakażenie może mieć znacznie cięższy przebieg.
Najgroźniejsza jest postać krwotoczna, prowadząca do wstrząsu i niewydolności wielonarządowej. Dr Stopyra:
To, czego najbardziej się obawiamy, to gorączka krwotoczna. Po objawach takich jak wysoka gorączka i wysypka pojawiają się symptomy wstrząsu, skaza krwotoczna, niewydolność wielonarządowa. Ta postać wiąże się ze śmiertelnością, i to dość sporą. Co ważne, najczęściej nie zdarza się przy pierwszym zachorowaniu, ale przy kolejnym.
Przed dengą nie chroni przypadek. Podstawą są repelenty, odpowiednia odzież i ochrona przed komarami. Istnieje również szczepionka, ale jej zastosowanie jest specyficzne – podaje się ją osobom, które już chorowały.
Szczepionkę stosujemy u pacjentów, którzy już przechorowali dengę, by ochronić ich przed ciężkim przebiegiem przy kolejnym zakażeniu. Jest zarejestrowana od czwartego roku życia i podaje się dwie dawki. Niestety nie mamy leku przeciwwirusowego – jeśli ktoś zachoruje, leczenie jest wyłącznie objawowe
- podkreśla Lidia Stopyra.
Dr Lidia Stopyra o kontroli kart szczepień: "prawo musi być egzekwowane"
Najwięcej przypadków wśród podróżnych dotyczy Azji Południowo-Wschodniej – Tajlandii, Wietnamu, Indonezji, Malezji czy Sri Lanki. Z Afryki Wschodniej często przywożona jest malaria. W Ameryce Południowej pojawia się nie tylko denga, ale także chikungunya czy rzadkie wirusy, takie jak Oropouche.
Diagnostyka nie zawsze jest prosta. W przypadku malarii szybkie testy nie zastępują klasycznych badań mikroskopowych.
Jeśli chodzi o malarię, kluczowa jest diagnostyka mikroskopowa – cienki rozmaz i gruba kropla krwi. Mało jest osób, które potrafią to ocenić. Współpracujemy z ośrodkami w Afryce, nasi lekarze tam jeżdżą, uczą się i konsultują trudne przypadki. Często nie mamy testów do szybkiej diagnostyki bardzo rzadkich chorób
- opowiada rozmówczyni Radia Kraków.
Przygotowanie do podróży – nie tylko egzotyczne szczepienia
Przygotowanie powinno rozpocząć się kilka tygodni przed wyjazdem. Kluczowa jest konsultacja z lekarzem medycyny podróży – szczególnie gdy wyjeżdża małe dziecko lub osoba z chorobami przewlekłymi.
Pierwszym krokiem jest uzupełnienie podstawowego kalendarza szczepień obowiązującego w Polsce. Choroby, które dzięki szczepieniom praktycznie nie występują w kraju, w tropikach nadal są realnym zagrożeniem.
Zaczynamy od uzupełnienia polskiego kalendarza szczepień. Niedawno mieliśmy w Polsce przypadek błonicy przywleczonej z Zanzibaru. Potem są szczepienia związane stricte z podróżą i profilaktyka przeciwmalaryczna. Do tego repelenty, moskitiery, zasady bezpiecznego jedzenia i picia. Podróże są bezpieczne, tylko trzeba się do nich przygotować
- przypomina Stopyra.
Wysoka gorączka po powrocie z tropików wymaga pilnej konsultacji lekarskiej. Kluczowe jest poinformowanie lekarza o kierunku podróży – od tego zależy sposób diagnostyki. Dr Stopyra:
Jeżeli pojawiają się objawy po podróży, trzeba powiedzieć lekarzowi, że wróciliśmy z kraju endemicznego. Zupełnie inaczej diagnozuje się czterdziestostopniową gorączkę u osoby, która była w Afryce czy Azji. W każdym sezonie mamy w Polsce zgony z powodu malarii, często dlatego, że choroba została zdiagnozowana zbyt późno.
