ZAGADKA REGIONALNA (16.06.)
- A
- A
- A
"Pejzaże regionalne" Audycja z dn. 16.06. 2024 r.
Wieś w gminie BIECZ w powiecie gorlickim, licząca około 600 mieszkańców.
W 1885 r. urodził się w niej JAN KANTY OLSZEWSKI, podpułkownik kawalerii Wojska Polskiego, dowódca 5. Pułku Strzelców Konnych, który do 1934 r. stacjonował w TARNOWIE, a potem do wybuchu II wojny światowej w DĘBICY.
Został zamordowany przez NKWD wiosną 1940 r. w KATYNIU.
![(fot. Polska i kraje sąsiednie, wydanie nowe, Wytwórnia Kartograficzna Fr. Karpowicz/Wikipedia)](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3640167/fda07b3420688f5db774543e54bb129eaaakrakowskabkw1938.jpg)
Natomiast w 1926 r. w tej wsi przyszedł na świat prokurator JÓZEF GURGUL w okresie PRL prowadzący głośne śledztwa w sprawach o zabójstwo, między innymi seryjnego mordercy Zdzisława Marchwickiego oraz Iwana Ślezki vel Zygmunta Bielaja.
Był też oskarżycielem w procesie o zabójstwo pisarza JANA GERHARDA (1921 - 1971).
![(fot. Rozembark12/Wikipedia)](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3640159/4f64a6dd09153f51f41e8dde86af6155sitnicarozembark12.jpg)
We wsi w latach 80.XX w. wybudowano kościół filialny pw. św. Maksymiliana Kolbego.
Ta wieś ma także wybudowaną w 2002 r. szkołę im. Jana Pawła II.
Proszę podać nazwę tej wsi.
ADRES INTERNETOWY: [email protected]
do godz. 7.30 dnia 16.06. 2024 r.
![(fot. Jacek Sypień)](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3640162/ffe6bf3379c0a070a19a925910115c41zamekrabsztyn.jpg)
UPOMINKI:
3 podwójne bilety wstępu na ZAMEK "RABSZTYN" koło OLKUSZA
![](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3640164/71e0eecef59a4aaef3e29608340b3fedmiroslawskiczasubramy-2.jpg)
2 tomy poetyckie Zbigniewa Mirosławskiego „CZASU BRAMY. THE GATES OF TIME"
powieść science - fiction Danuty Sułkowskiej "ATAROWIE".
![](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3640166/40166b8914fc4ecfc15989553332d99esulkowskaatarowie.jpg)
![A.Czartoryska (fot. ze zbiorów A.Długosza)](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3641309/bd7577e82820bf789266dceac371a725czartoryskaanna.jpg)
ANNA CZARTORYSKA (1887 - 1980) była malarką, która przed I wojną światową kształciła się w Wiedniu i Mediolanie.
W okresie niemieckiej okupacji mieszkając pod ŻYRARDOWEM, wraz z mężem, wspomagała państwo podziemne, udzielała także schronienia zbiegłym z getta Żydom.
Jej mąż po Powstaniu Warszawskim trafił do niemieckiego obozu koncentracyjnego „KL Stutthoff" i tam został zamordowany.
![A.Czartoryska- Polski kościół na wiedeńskim wzgórzu Kahlenberg, akwarela, papier, 26 x 23 cm](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3641260/96a72918420c356342c0789899043f3aczartoryskaannapolskikosciol-na-kahlenbergubis.jpg)
Samotna wdowa, Anna Czartoryska, po wojnie zamieszkała w Grodzisku Mazowieckim. W 1947 r. założyła tam Mazowiecki Związek Miłośników Sztuki w Grodzisku Mazowieckim (1947).
![A.Czartoryska](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3641267/e36ab57d36247d7b6721b5e0bc842303czartoryskaannapejzazletni-ze-snopami.jpg)
W początku lat pięćdziesiątych przeniosła się do KRYNICY, gdzie mieszkała aż do śmierci w 1980r.
![KRYNICA - ZDRÓJ -Willa](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3641265/a9a762dda782602a8d802846beb2fdf4krynicawilla-romanowkah.bielamowicz.jpg)
Malowała dużo (ponad 800 obrazów) zarabiając na utrzymanie, ale działała też społecznie i pomagała innym.
Wspierała różne akcje, na przykład odbudowę Zamku Warszawskiego.
![A. Czartoryska](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3641310/564239b88358da7dd4f21abe0ecee3a4czartoryskaannapejzaz-wiejski-z-furmanka.jpg)
A co malowała?
O tym ANDRZEJ DŁUGOSZ, kustosz jej pamięci i starosądecki kolekcjoner jej obrazów.
Posłuchaj!
![](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3641272/cf5290f72dd14a84a019418c0e3deaa5dlugoszbiblioteka.jpg)
![S.Telep 2.08.2016 r. (fot. Andrzej Piecuch)](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3641335/7e1582570eaa08c63c005cd1d4d1501btelepstefan2.08-2016-ap.jpg)
STEFAN TELEP to zmarły w 2021 r. łemkowski artysta, pochodzący z PIELGRZYMKI, wsi u podnóża Beskidu Niskiego, w powiecie jasielskim.
![Cerkiew prawosławna św. Michała Archanioła (fot. H.Bielamowicz/Wikipedia)](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3641332/1ec3d678438a9ef453808d3b5ac20e4bpielgrzymkacerkiewprawoslawnhb.jpg)
Gdy miał 10 lat spotkał tam NIKIFORA (Epifaniusza Drowniaka), który kreślił szkice miejscowej cerkwi.
Natomiast towarzyszący mu MARIAN WŁOSIŃSKI fotografował.
Aparat fotograficzny tak go zafascynowł, że zaczął sam fotografować.
![S.Telep](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3641342/9e4234f973a24bb17c0a4e9edbe83factelepsbedziezdjecieap.jpg)
Potem zajął się obróbką drewna i korzenioplastyką, a kolejnym etapem jego twórczości stało się malarstwo olejne, piękny środek do spełnienia artystycznych wizji.
Po zawarciu małżeństwa z OLGĄ ze wsi BARTNE zamieszkali w ZDYNI w gminie Uście Gorlickie.
![S.Telep](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3641343/85279bf10b8b98275b80607ff9787018telepskamieniarzewlesie.jpg)
Kolekcjonerzy jego obrazów widzą w twórczości Stefana Telepa pewne głęboko zakorzenione piękno, oparte w kulturze, historii i przemijającym czasie.
![S.Telep](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3641344/b2fe26ffa8e00159437fdf98894d324ctelepsswmakssandowyczap.jpg)
Stefan Telep, choć kilkakrotnie nagradzany i wyróżniany, jest ciągle postacią zbyt mało znaną, a na to ze wszech miar zasługuje - twierdzi regionalista gorlicki ANDRZEJ PIECUCH i wspomina swe spotkania z artystą.
![S.Telep](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3641345/de917c86195eba5069f3b14b090cccfbtelepsmielenie-na-chleb.jpg)
Posłuchaj!
![](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3641341/f0939844935a132fb56c40af97e093e0piecuch-4.jpg)
![](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3641346/d1a8b0f11fee2b1b1d6c6d3a5ee55ef4ilcusiana22-23.jpg)
"ILCUSIANA" - to półrocznik od 15 lat wydawany przez Powiatową i Miejską Bibliotekę Publiczną w OLKUSZU.
Obecnie jego redaktorem naczelnym jest historyk i regionalista JACEK SYPIEŃ.
![](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3641382/3c4fbf082a3a15fe05014efe0e966de2ilcusiana30.jpg)
W najnowszym, 30. numerze tego periodyku zamieścił artykuł "DRUGA STRONA FOTOGRAFII. Najstarsze zakłady fotograficzne w Olkuszu i na ziemi olkuskiej".
Pierwszy zakład fotograficzny na terenie guberni kieleckiej powstał w 1863 r. w Kielcach.
Najstarsze olkuskie fotografie pochodzą z drugiej połowy XIX w.
Prawdopodobnie w 1874 r. TYBURCJUSZ HODŹKO wykonał fotografie zamku Rabsztyn.
![(fot. Станция Олькуш (Stacja Olkusz), około 1884 roku, źródło: Biblioteka Narodowa Polona)](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3641381/90ebe6dd201014a76dea15b37fdba0f4olkuszfotostacja.jpg)
Z kolei z 1884 r. pochodzi fotografia przedstawiająca stację kolejową w Olkuszu, o czym informuje napis w języku rosyjskim, w języku zaborcy.
A które zakłady fotograficzne w XX. wieku wpisały się do olkuskiej historii fotografii?
![Rynek w Olkuszu z reklamą zakładu Fotografia Artystyczna „Studjo”, ok. 1915 r. (fot. arch. Muzeum Regionalne PTTK w Olkuszu)](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3641386/5b67b24bcc497c6dab7ddbb5aa681747olkuszfotorynek1915.jpg)
![](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3641352/d4ce60ef328b078854343f8a3561f5eeolkuszkrwawa-sroda1940.jpg)
Posłuchaj!
![](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3641348/415c8833d3d11eabddea77b4a4d467e9sypienilcusiana-2.jpg)
![(fot. Wikipedia)](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3641566/e339ac52ac2478c5b90a8e50822af653rudzkimaurycy.jpg)
MAURYCY RUDZKI (ur. 1862) zmarł w KRAKOWIE w roku 1916 i spoczął na Cmentarzu Rakowickim.
Był geofizykiem i astronomem, profesorem Uniwersytetu Jagiellońskiego, a od 1902 r. dyrektorem Obserwatorium Astronomicznego tej uczelni.
![Pierwsza siedziba Obserwatorium Astronomicznego UJ, obecnie Collegium Śniadeckiego w Krakowie (fot.Zygmunt Put/Wikipedia)](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3641570/b4f70eba54c365c892797a01219189cekrakowobserwatoriumastronomiczneujzygmuntput.jpg)
Jest autorem około 150 prac z astrofizyki i geofizyki, między innymi o kształcie Ziemi, meteorologii i rozchodzeniu się fal sejsmicznych.
Jego sylwetkę i naukowy dorobek przedstawia prof. STEFAN WITOLD ALEXANDROWICZ.
Posłuchaj!
![](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3641569/a36e34d6af272e8bb82cf16d9c511217aleksandrowicz-12.jpg)
![Zamek w Niepołomicach (fot. Jakub Hałun/Wikipedia)](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3641586/430abb590847b2ec6fb6a0fbefd62c86niepolomicejakubhalun.jpg)
Dziś NIEPOŁOMICE są urokliwym miasteczkiem, do którego z Krakowa dojeżdżają autobusy linii aglomeracyjnych, a wkrótce być może powróci także połączenie kolejowe.
To tylko nieco ponad 25 km odległości.
![Zamek w Niepołomicach (fot. Andrzej Otrębski/Wikipeia)](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3641576/d72da8d849105b34749cbea9dd0e7858niepolomiceandrzejotrebski.jpg)
Ale w czasach KAZIMIERZA WIELKIEGO (1310 - 1370), który zbudował tam zamek, z Krakowa do Niepołomic był niepełny dzień drogi konnej.
![Niepołomice, plan z gotyckim zamkiem](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3641578/add37d153fb0cab6b097e6a979dcd8d9niepolomicegotyckiplanzamku.jpg)
O historii letniej rezydencji polskich królów, o architekturze niepołomickiego zamku opowiada ANNA PITUCH - NOWOROLSKA.
![Fragment kolumny (fot. Anna Pituch - Noworolska)](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3641582/6f4ef778145100328cf8de9b782ceab4niepolomicefragment-kolumny.jpg)
Posłuchaj!
![(fot. Andrzej Walter)](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3641581/95ba750d627161e8ae4f6793a6d2eaeapituchnoworolskaandrzejwalter-6.jpg)
![Ratusz w Zabierzowie (fot. Jaserwis/Wikipedia)](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3642135/e780506f0e43014c9c71aeee67da28a8zabierzowratuszjaserwis.jpg)
W sobotę 15.06. i w niedzielę 16.06. 2024 r. odbędą się DNI GMINY ZABIERZÓW.
![](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3642122/fc2662a9b1ba7693588a3d44efbf269caaazabierzow.jpg)
W niedzielnym programie na scenie na Rynku przed Urzędem Gminy przewidziano występ GMINNEJ ORKIESTRY DĘTEJ, która działa przy Samorządowym Centrum Kultury i Promocji Gminy Zabierzów.
Będzie to występ szczególny, ponieważ jubileuszowy.
Orkiestra powstała w 1999 r. i obchodzi właśnie 25. lecie działalności.
![](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3642124/4db8c6d159cd97c122422367432aa1f2zabierzoworkiestra-deta..jpg)
Kim są członkowie orkiestry, jaki repertuar wykonują, czy mają przyjaciół w kraju i zagranicą?
Na te pytania odpowiada kapelmistrz Gminnej Orkiestry Dętej JÓZEF BYLICA.
Posłuchaj!
![](https://www.radiokrakow.pl/data/article/3642130/50ebfe1b78b53555c5e8e80161e1029dbylicajozef.jpg)
Komentarze (0)
Najnowsze
-
21:13
Chcą ekranów akustycznych, więc zablokują trasę S7
-
18:42
Unia Tarnów pokonuje Start Gniezno! Jaskółki bliżej awansu
-
18:09
Sadzonki, sprzęt rolniczy, a nawet pieczone wół i prosię
-
16:44
Tu spotkasz Lachów i Górali
-
16:39
"Tak się bawią, tak się bawią se-nio-rzy!"
-
16:39
Festiwal Biegowy w Piwnicznej-Zdrój
-
16:30
Konwencja Lewicy: będzie projekt ustawy dotyczący wykorzystania pustostanów
-
16:28
Tu zobaczysz bogactwo naszego regionu
-
15:30
W Krakowie o współpracy ws. odbudowy Ukrainy po wojnie