- Nowy nabór do programu „Czyste Powietrze” ruszył z odświeżonymi zasadami, m.in. wyższymi kryteriami dochodowymi i uproszczoną procedurą dotacyjną.
-
Operatorzy (w tym gminy) mają odciążyć beneficjentów, pomagając w wypełnianiu wniosków i prowadząc ich przez cały proces inwestycji.
-
Obowiązkowy audyt energetyczny i limit 140 kWh/m² rocznie mają poprawić efektywność energetyczną inwestycji oraz ograniczyć możliwość nadużyć.
-
Budżet programu to początkowo 10 mld zł w skali kraju, z czego 800 mln trafi do Małopolski (wystarczające na około 35 tysięcy umów).
-
Kontynuacja środków w przyszłości jest niemal pewna; w przypadku wyczerpania obecnej puli przewidywane są kolejne transze dofinansowania.
Nowe zasady i ułatwienia dla beneficjentów
Zmiany w nowej wersji programu „Czyste Powietrze” obejmują wyższe kryteria dochodowe uprawniające do dotacji oraz ustalenie stałych kwot maksymalnych, które można uzyskać na daną inwestycję. Dzięki temu beneficjent już na etapie składania wniosku dokładniej wie, na jakie wsparcie finansowe może liczyć. Dodatkowo uproszczona została sama procedura dotacyjna, co ma pomóc uniknąć zatorów w rozpatrywaniu wniosków.
Rola gmin i operatorów
W ramach nowej edycji programu część zadań przejęły gminy, które mogą pełnić funkcję operatorów. Ich zadaniem jest wsparcie beneficjentów – szczególnie tych najmniej zorientowanych w formalnościach – od momentu składania wniosku aż do rozliczenia inwestycji. W Małopolsce operatorami zostało dotąd około 100 gmin, jednak liczba ta może się zwiększyć w najbliższym czasie. Jeśli w jakimś rejonie nie zgłosi się żadna gmina, beneficjenci mogą liczyć na mobilnych operatorów z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska.
Obowiązkowy audyt energetyczny i kontrola kosztów
Jednym z kluczowych wprowadzonych mechanizmów jest konieczność przeprowadzenia audytu energetycznego – zarówno przed rozpoczęciem prac, jak i po ich zakończeniu (w formie świadectwa energetycznego). Ma to zapobiegać nieuzasadnionym wydatkom oraz zapewnić, że zakres termomodernizacji faktycznie podniesie efektywność budynku. Wspomagają to także wyznaczone maksymalne stawki na poszczególne rodzaje inwestycji.
Budżet i perspektywa finansowania
Ogólnopolski budżet programu w nowym naborze to 10 mld zł, z czego Małopolska otrzymuje 800 mln. Takie środki pozwalają szacunkowo na dofinansowanie 35–40 tysięcy wniosków w województwie (w zależności od wysokości dofinansowania dla poszczególnych beneficjentów). Program przewidziany jest na ok. dwa lata, ale w razie wyczerpania środków możliwe są kolejne transze.
Zasada minimum 3 lat własności i plany na przyszłość
Aby zapobiec nadużyciom związanym z przejmowaniem części udziałów w nieruchomości tuż przed złożeniem wniosku, wprowadzono wymóg posiadania domu od co najmniej 3 lat (z wyłączeniem przypadków dziedziczenia). Jeśli pula środków się wyczerpie, przewidziano możliwość uruchomienia kolejnych funduszy. Zdaniem wiceprezesa Gąsiorowskiego zainteresowani nie muszą obawiać się, że zabraknie pieniędzy, ale warto działać szybko ze względu na dobro środowiska i jakość powietrza.