W XIX wieku na Wawelu stacjonowało wojsko austriackie, a gdy zaczęło opuszczać wzgórze od 1905 r., zamek wymagał kompleksowej renowacji. Renowacje prowadzono również w katedrze - na przełomie 1899 i 1900 r. Stanisław Wyspiański zaproponował zrealizowanie witraży do okien katedry, ale jego projekt nie został przyjęty, a w efekcie nie doczekał się realizacji. Zachowały się 4 kartony (projekty w skali 1:1) do tych witraży, przechowywane dziś w Muzeum Narodowym w Krakowie, oraz szereg szkiców w Muzeum Narodowym w Warszawie. Ekspresyjnie ukazane postacie historyczne miały w tych projektach korespondować z obiektami z krakowskiej katedry, a dodatkowo artysta stworzył cykl utworów poetyckich poświęconych właśnie tym postaciom i ich roli w dziejach narodu polskiego. O niezrealizowanym projekcie Stanisława Wyspiańskiego opowie Magdalena Łanuszka, w kolejnym programie "Wielka Sztuka Małopolski" - w piątek, po godz. 18:00. Zapraszamy!
Posłuchaj wypowiedzi
Władysław Łokietek, oł., pap. na kartonie, 21,2 × 17. Fot. http://www.wyspianski.mnw.art.pl/wawel.html
Stanisław Wyspiański, Wanda, projekt witraża do katedry na Wawelu, 1899-1900, Muzeum Narodowe w Krakowie.
Stanisław Wyspiański, rysunki - projekty witraży do katedry na Wawelu, Muzeum Narodowe w Warszawie
Fot. http://www.kultura.malopolska.pl/object/MNK%20III-r.a-10685
Stanisław Wyspiański, Henryk Pobożny, projekt witraża do katedry na Wawelu, 1899-1900, Muzeum Narodowe w Krakowie.
Fot. http://www.kultura.malopolska.pl/object/MNK%20III-r.a-13007
Stanisław Wyspiański, św. Stanisław, projekt witraża do katedry na Wawelu, 1899-1900, Muzeum Narodowe w Krakowie.
Fot. http://www.kultura.malopolska.pl/object/MNK%20III-r.a-13006
Relikwiarz św. Stanisława, katedra na Wawelu
Fot. By I, Bogitor, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=2318852
Stanisław Wyspiański, Kazimierz Wielki, projekt witraża do katedry na Wawelu, 1899-1900, Muzeum Narodowe w Krakowie
Fot. http://www.kultura.malopolska.pl/object/MNK%20III-r.a-13005#
Pawilon Wyspiańskiego przy pl. Wszystkich Świętych w Krakowie:
Fot. Canre/wikipedia