Wtorek, 27 paź 4 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

"W kręgu nauki" Audycja z dn. 2.05. 2026 r.

"W kręgu nauki"  Audycja z dn. 2.05. 2026 r.
Marmur dolomitowy z serpentynitem, Rędziny, Dolny Śląsk (fot. Piotr Sosnowski/Wikipedia)

MARMUR to metamorficzna skała powstała z przeobrażenia wapieni, rzadziej dolomitów.

Jest jednym z najtwardszych kamieni wśród skał krystalicznych.

Ma dużą wytrzymałość na zgniecenie, ale mniejszą odporność na warunki atmosferyczne, co sprawia, że częściej stosuje się go do dekoracji wnętrz budynków niż na zewnątrz.

Tyniec, marmur dębnicki (czarny) i różanka paczółtowicka (smużysta: biała i różowa)- fot. Jan Urban

Marmur Dębnicki zwany czarnym marmurem, pochodzi z kamieniołomu z miejscowości DĘBNIK (gmina Krzeszowice) i wykorzystywany był zwłaszcza w XVII i XVIII wieku jako materiał okładzinowy i zdobniczy.

Stosowano go głównie w barokowych kościołach, a wykonywano z niego portale, ołtarze i posadzki

Katedra Wawelska (fot. Jan Urban)

Ale to nie jedyna odmiana marmuru, którą możemy dziś spotkać w Krakowie.

Sukiennice, marmur bolechowicki ze ślimakami (fot. Jan Urban)

Geolog dr JAN URBAN z Zakładu Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk zaprasza na spacer krakowskim "marmurowym szlakiem".

Hall w Nowohuckim Centrum Kultury (fot. Jan Urban)

A wiedzie on nie tylko poprzez miejsca historyczne jak Katedra na Wawelu, ale także i współczesne obiekty, jak Nowohuckie Centrum Kultury.

Nowohuckie Centrum Kultury, marmur morawica z amonitem (fot. Jan Urban)

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

W KRAKOWIE na Placu Mariackim, po prawej stronie wejścia do kościoła św. Barbary, umieszczone są na zewnętrznej ścianie świątyni dwa epitafia: zmarłego w 1566 r. JERZEGO PIPANA  oraz jego żony ANNY z Guldensternów.


Kim był Jerzy Pipan? 

To protoplasta rodu krakowskich aptekarzy, którzy bywali także rajcami miejskimi.

Kamienica Pipanowska, Kraków ul.Grodzka 37 (fot. Mach 240390/Wikipedia)

O Jerzym Pipanie- starszym oraz o jego zmarłym w 1648 r. wnuku, także Jerzym, rektorze Uniwersytetu w PADWIE  opowiada prof. JANUSZ SKALSKI z Collegium Medicum UJ.


Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

Najpopularniejsze

  • Prezydent Gibała zwolnił dyrektora ZIS. W tle ponad 300 tys. zł dla firmy PR

    Ola Sobczak

  • Tatry Zachodnie: polski turysta ranny podczas ucieczki przed niedźwiedzicą

    Radio Kraków

  • Śmiertelny wypadek w Januszowicach. Nie żyje 33-letni kierowca

    Jan Pająk

  • Tragiczne odkrycie w lesie pod Tarnowem. Biegacz znalazł ciało 37-latka

    Agnieszka Wrońska-Bęben

  • Z Żabna do Krakowa w godzinę? Samorządowcy zdradzają plany dla „Szczucinki"

    Agnieszka Wrońska-Bęben

  • Sześć departamentów do likwidacji. Łukasz Gibała podpisał zarządzenie

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Domowa strefa relaksu na zimę - sauna, wanna spa w ogrodzie czy łazienka z hydromasażem?

  • W jakim czasie zwracają się szkolenia z gospodarki magazynowej?

  • Najciekawsze książki z literatury pięknej – co warto przeczytać?

  • Waloryzacja świadczenia pośmiertnego z ubezpieczenia renty odroczonej

  • Dlaczego ser w plastrach tak szybko się poci i jak temu zapobiec

  • Darmowe parkowanie w krakowskim OPP 1 i 11 listopada