Urządzenie zbudowane przez zespół badaczy z Uniwersytetu Jagiellońskiego może zmienić przyszłość polskich kopalń. To innowacyjny reaktor katalityczny, który wychwytuje metan z powietrza w wyrobiskach kopalnianych i przekształca go w energię cieplną, wykorzystywaną do chłodzenia kopalnianych korytarzy. Metan wyrzucany dotąd do wentylacji staje się teraz źródłem energii, które zasila układy chłodzące. Jest zatem przetwarzany i wykorzystany w miejscu jego emisji. To rewolucyjne podejście zmienia sposób myślenia o gazach cieplarnianych i energii.
Z prof. Joanną Profic-Paczkowską rozmawia Ewa Szkurłat
Kluczową cechą wymyślonego rozwiązania jest całkowicie modułowa konstrukcja instalacji, która dzięki temu może zmieścić się w korytarzach kopalni i jest łatwa do transportu. Modułowy jest również jej główny element, czyli reaktor katalityczny, który pozwala na bezpieczne spalanie metanu w niskiej temperaturze. Można go dowolnie składać, jak układankę z klocków, ustawiając jego parametry aż do osiągnięcia zakładanej wydajności w przetwarzaniu powietrza wentylacyjnego.
Koncepcja i wykonanie tego reaktora są wspólnym dziełem naukowców z Wydziału Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego pracujących pod kierunkiem prof. Joanny Profic-Paczkowskiej i dr. inż. Romana Jędrzejczyka z Małopolskiego Centrum Biotechnologii UJ oraz naukowców kanadyjskich i inżyniera konstruktora mgr. Jacka Dańczaka.
O wynalazku, nagrodzonym na Targach EXPO 24 opowiada prof. Joanna Profic-Paczkowska z Wydziału Chemii @JagiellonskiUni #nauka #science #VAMPIRE #OZE #metan #górnictwo #energia #expo pic.twitter.com/HHoQkpveXZ
— ewa szkurlat (@EwaSzkurlat) December 19, 2024
Technologia VAMPiRE została uruchomiona w Kopalni Doświadczalnej "Barbara" w Mikołowie, gdzie zaprezentowana została przedstawicielom przemysłu górniczego jako rozwiązanie gotowe do wdrożenia na szerszą skalę w polskich kopalniach metanowych. Działając w warunkach testowych, udowodniła, że możliwe jest nie tylko ograniczenie emisji metanu, ale także efektywne wykorzystanie go do poprawy mikroklimatu w wyrobiskach i makroklimatu zagrożonego przez nieobliczalne w skutkach ocieplenie.
VAMPIRE wyssie #metan z kopalni. Rewolucyjny wynalazek badaczy z @JagiellonskiUni pozwoli uniknąć kopalniom kar za emisje cieplarnianego gazu.Jest też ekologicznym perpetuum mobile. Więcej w sobotę o 15.30 w @RadioKrakow #nauka #chemia #górnictwo #UE #science pic.twitter.com/D0Wqyc79m7
— ewa szkurlat (@EwaSzkurlat) December 19, 2024
Wynalazek zdobył 1. miejsce za innowacyjną technologię we wrześniu 2024 podczas Międzynarodowych Targów EXPO KATOWICE Doceniono jego przełomowy charakter i znaczenie dla ochrony środowiska.
Galeria zdjęć
Polskie kopalnie za kilka lat mogą zmagać się z miliardowymi karami w związku z brakiem ograniczenia emisji metanu. Konieczne są duże inwestycje w redukcje emisji. Zgodnie z nowymi przepisami UE państwa członkowskie mają mierzyć i monitorować emisje metanu z kopalń węgla,również tych, które zostały zamknięte lub opuszczone mniej niż 70 lat temu, ponieważ metan uwalnia się także po wstrzymaniu produkcji.Metan, jako silny gaz cieplarniany, który przyczynia się również do zanieczyszczenia powietrza, ma odpowiadać za ok. 30% globalnego wzrostu temperatur od rewolucji przemysłowej.
