Należy do pierwiastków strategicznych, wykorzystywany jest w produkcji baterii, akumulatorów, telefonów komórkowych, tabletów, laptopów, pojazdów hybrydowych i samochodów o napędzie elektrycznym. To tylko część z zastosowań litu, którego złoża na kuli ziemskiej są dość ograniczone i występują głownie w Ameryce Południowej. Krajowe zapotrzebowanie na metal w całości pokrywa import Chile, krajów Europy Zachodniej oraz Rosji. Dlatego nowoczesna i jedyna taka na świecie technologia zaproponowana przez naukowców z Akademii Górniczo-Hutniczej, daje realne szanse na własne wydobycie litu i pokrycie krajowego zapotrzebowania na metal. O zaawansowanych badaniach nad odzyskiwaniem litu z wód złożowych opowiada kierownik projektu finansowanego w programie Lider XII o nazwie "Complithium" dr Ewa Knapik w rozmowie z Joanną Gąską. Projekt badawczo-wdrożeniowy otrzymał 1,5 mln złotych z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.
Posłuchaj wypowiedzi
Nazywany jest metalem przyszłości, ropą XXI wieku albo białym paliwem to dlatego dokładne miejsca jego występowania na świecie są utajnione a cena za tonę jest negocjowana między dostawcą a odbiorcą końcowym. Lit jest pierwiastkiem strategicznym i wykorzystywany jest m.in. do produkcji samochodów elektrycznych akumulatorów, oraz stosowany w lotnictwie i przemyśle nuklearnym. Połowa światowych zasobów tego surowca znajduje się w Ameryce Południowej. W Europie Lit występuje w postaci mocno rozproszonej w solankach kopalnianych, z których jest odzyskiwany. W ostatnich latach zapotrzebowanie na ten surowiec poszybowało w górę, także w Polsce a z powodu braku krajowych złóż importujemy surowiec z Chile, krajów Europy Zachodniej oraz Rosji. Jego cena w grudniu 2022 roku osiągnęła zawrotny poziom 70 tys. dolarów za tonę. (W poprzednich latach cena tony węglanu litu o czystości wymaganej do produkcji baterii, wahała się w granicach 10-18 tys. dolarów za tonę).
Na jeden samochód elektryczny o mocy 50 kWh potrzeba ok. 50 kg węglanu litu. Planowana w Polsce produkcja jednego miliona samochodów elektrycznych oznacza dramatyczny wzrost zapotrzebowania na ten surowiec. Jak podaje firma konsultingowa Bloomberg NEF, w roku 2030 globalny popyt na lit może sięgnąć 2 mln ton czyli sześciokrotnie więcej niż wynosiła jego sprzedaż w roku 2019. Dodatkowo, rośnie zapotrzebowanie na metal w związku z budową fabryk baterii litowo-jonowych. (Na Dolnym Śląsku powstają dwie olbrzymie fabryki akumulatorów litowo-jonowych: w Kobierzycach oraz w Godzikowicach pod Oławą. Podobne fabryki powstają w sąsiednich krajach).
Do tej pory lit pozyskiwano z solanek kontynentalnych (Ameryka Południowa) bądź z rud (Australia) i tematyka odzysku litu z wód kopalnianych jest dopiero rozwijana. Polska nie produkuje litu z zasobów krajowych, nie działa żadna przemysłowa instalacja jego odzysku, stąd nie ma na polskim rynku żadnej związanej z tym technologii. Nie ma też danych dotyczących efektywności i opłacalności tego typu rozwiązań w stosunku do krajowych solanek. Dlatego projekt Complithium daje realne szanse na stworzenie nowoczesnej, bezodpadowej technologii produkcji Litu z głęboko położonych wód kopalnianych.
