Niewykluczone, że wkrótce będzie zasilał m.in. autobusy elektryczne komunikacji miejskiej w Krakowie. Zintegrowany system odzyskiwania energii to najnowsze rozwiązanie wprowadzone w Zakładzie Oczyszczania Ścieków w Płaszowie. Mechanizm działania opracowany przez zespół naukowców Akademii Górniczo-Hutniczej pod kierunkiem prof. Tadeusza Uhla i pracowników MPWiK w Krakowie to jedyne takie rozwiązanie w Polsce. Takiego systemu nie powstydziłoby się też żadne z miast europejskich. Na czym polega fenomen sposobu odzyskiwania energii w krakowskiej oczyszczalni ścieków i czym jest budownictwo pasywne wyjaśnia kierownik katedry Robotyki i Mechatroniki AGH prof. Tadeusz Uhl w rozmowie z Joanna Gąską w programie Pracują na Nobla.
Posłuchaj rozmowy z prof. Tadeuszem Uhlem z AGH
System działa dwutorowo, poprzez zmniejszenie zużycia energii oraz zwiększenie jej produkcji w oparciu o zasoby OZE (Odnawialne Źródła Energii) typowe dla zakładów tej branży. W wyniku audytu energetycznego wytypowano obszary, w których można uzyskać największe efekty bądź to zużycia energii bądź jej produkcji. Jedna z instalacji powstała w miejscu zrzutu oczyszczonych ścieków do pobliskiej rzeki Drwiny. Energia hydrauliczna ścieków jest tu przetwarzana do postaci energii elektrycznej.
Drugi obiekt wykorzystuje nadmiar biogazu wytworzonego w procesie fermentacji ścieków. Dotychczas nadmiar biogazu nie był wykorzystywany w systemie kogeneracji i ulegał spaleniu w pochodni. Obecnie gaz zasila dwa turbozespoły gazowe o znamionowej mocy elektrycznej 65 kW każdy. Największy efekt energetyczny uzyskano dzięki zastosowaniu nowego podejścia do sterownia procesem oczyszczania ścieków, który z punktu widzenia automatyzacji podzielono na mniejsze procesy składowe. Każdy z tych procesów ma swój system sterownia, natomiast zadaniem zbudowanego w ramach projektu systemu nadrzędnego była taka koordynacja zadań, aby uzyskać największy efekt energetyczny, prowadzący do pasywności oczyszczalni. Zastosowano tzw. sterowanie „leniwe”, które tak przesuwa względem siebie poszczególne procesy aby zrównoleglić te, które zużywają najwięcej energii, z tymi w których jest możliwość uzyskania jej największej produkcji.
Bardzo istotnym elementem w/w systemu jest zastosowanie technologii mobilnej, która może być wykorzystywana do ciągłego monitoring i nadzoru gospodarki energetycznej zakładu przez służby techniczne. Wprowadzenie tego typu rozwiązania pozwoliło na pełne zautomatyzowanie procesu uzyskania maksymalnego efektu energetycznego i ekologicznego. Oczyszczalnię ścieków w Płaszowie doprowadzono do stanu zbliżonego do pasywności energetycznej. Za ten projekt Kraków uzyskał 1 nagrodę ECO – Miasto w konkursie na najlepszy w Polsce projekt proekologiczny.
Zespół projektowy przygotował dokumentację zmian w taki sposób, aby instalacja mogła być przeskalowana i dostosowana do innych oczyszczalni ścieków na świecie. Projekt trwał dwa lata i kosztował 16 mln złotych. Dla porównania podobny projekt realizowany obecnie w Wiedniu (zainicjowano go półtora roku po rozpoczęciu projektu w Krakowie) kosztuje 250 mln Euro.
Zintegrwany System Poprawy Energetycznej Zakładu w Płaszowie został sfinansowany w ramach rządowego programu GEKON przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska oraz MPWiK w Krakowie.
Joanna Gąska
Obserwuj autorkę na Twitterze
