Kropla barwnika wpuszczona do szklanki z wodą ulega zwykłej dyfuzji. Gdy jednak wprowadzimy ją na powierzchnię piany, barwnik rozpływa się inaczej – dyfuzja staje się anomalna. Przykładem może być wzorek na piance w filiżance cappuccino. Co ciekawe, z najnowszych badań wynika, że równania dyfuzji w środowisku niejednorodnym potrafią również opisywać zjawiska społeczne, na przykład wyniki wyborów bądź zachowania graczy giełdowych.
Z prof. Katarzyną Górską z IFJ PAN rozmawia Ewa Szkurłat
Zespół naukowców z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie, Chorwacji, Macedonii i Węgier zwrócił uwagę, że otrzymane równania, opisujące fizyczną dyfuzję anomalną w ośrodkach niejednorodnych, mają podobną strukturę matematyczną do równania używanego przy modelowaniu zmian opinii publicznej. Analogia dotyczy tzw. modelu wyborcy z szumem, gdzie zakłada się, że wyborca na ogół przyjmuje za swoją opinię sąsiadów (czyli podąża za stadem), ale zdarzają się też wyborcy potrafiący spontanicznie zmienić zdanie (efekt ten pełni rolę szumu).
Z przeprowadzonych analiz wynika ponadto, że charakter dyfuzji anomalnej w środowisku niejednorodnym mogą mieć również zachowania rynków finansowych wychodzących lub powracających do stanu równowagi w sytuacjach, gdy inwestorzy ukrywają swoje intencje.
Po stronie polskiej prace były finansowane ze środków Narodowego Centrum Nauki, Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej oraz Grantu Dyrektora IFJ PAN.
mat.prasowe
