Wtorek, 17 lis 6 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Hyades: Polacy ścigają się z czasem i kosmicznym pyłem

Czy można złapać oddech Wszechświata sprzed miliardów lat? Zespół naukowców z Uniwersytetu Jagiellońskiego właśnie to próbuje zrobić, biorąc udział w jednej z najbardziej spektakularnych kosmicznych misji ostatnich lat. Stawka jest wysoka – chodzi o cząstki, które mogły być świadkami narodzin Układu Słonecznego. Co uda się wyczytać z międzygwiezdnego pyłu?

Hyades: Polacy ścigają się z czasem i kosmicznym pyłem
wikipedia commons

Z dr hab. T.Kawalcem rozmawia Ewa Szkurłat

To będzie pierwszy satelita wypuszczony w kosmos przez Uniwersytet Jagielloński. Dzięki grantowi Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych powstanie  teleskop kosmiczny do obserwacji wodoru i deuteru w Układzie Słonecznym.

Potwierdzenie istnienia nowego rezerwuaru wody w tak bliskiej odległości od Słońca miałoby ogromne znaczenie w kontekście badań nad pochodzeniem ziemskich oceanów, a także historią naszego układu planetarnego.

W ramach projektu HYADES  zostanie przebadanych  około 50 komet i to w zaledwie 3 lata!

  - powiedział dr hab. Tomasz Kawalec z Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej UJ.

Woda to jeden z najważniejszych związków chemicznych potrzebnych do rozwoju życia. Cząsteczki wody są również powszechnie obecne w kosmosie, m.in. stanowią główny składnik, z którego zbudowane są komety. Bezpośrednia obserwacja kometarnej wody jest jednak bardzo trudna.

„Znacznie łatwiej jest obserwować atomy wodoru uwolnione w gazowych otoczkach komet w wyniku rozpadu cząsteczek wody”, powiedział Michał Drahus, kierownik projektu HYADES.

Atomy te emitują bardzo dużą ilość światła poprzez tzw. linię Lyman alfa, co czyni z nich niezwykle czuły „detektor” kometarnej wody. Zarówno tej zwykłej, jak i jej cięższych wariantów, o których obecności świadczy deuter – jedyny stabilny izotop wodoru.

Jednak obserwacja kometarnej linii Lyman alfa jest również bardzo trudna, gdyż znajduje się ona w zakresie dalekiego ultrafioletu i jest całkowicie pochłaniana przez ziemską atmosferę. Aby ominąć tę przeszkodę, w ramach projektu HYADES powstanie nowy satelita, zaprojektowany specjalnie do obserwacji linii Lyman alfa w warunkach kosmicznych, poza ziemską atmosferą.


Zespół misji HYADES przeprowadził pierwsze eksperymenty w synchrotronie Solaris, mające na celu zbadanie transmisji prototypu filtra gazowego – kluczowego elementu teleskopu kosmicznego HYADES. Zweryfikowano konfigurację instrumentalną i dopracowano metody pomiarowe. To ważny krok w rozwoju technologii, która umożliwi precyzyjne obserwacje wodoru i deuteru w przestrzeni kosmicznej. Wkrótce planowane są kolejne eksperymenty z ulepszoną wersją prototypu filtra.

wikipedia commons

Najpopularniejsze

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

  • Nowe informacje o stanie zdrowia strażaka, który osłonił żonę przed kulą. Strażacy zbierają na leczenie

    Magdalena Zbylut-Wiśniewska

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Tunel na zakopiance będzie zamknięty w obu kierunkach. Kierowcy pojadą objazdem

  • Sejm uczcił minutą ciszy ofiary strzelaniny w Krakowie

  • Kraków wstrzymuje przygotowania do budowy metra. W budżecie na 2027 rok ani złotówki

  • Andrzej Guła (Alarm Smogowy) ostro o wiceprezydencie Krakowa: „Czyj interes reprezentuje pan Hoffman?”

  • Sponsorowane
    Sponsorowane

    Kosmetyki do pielęgnacji ciała, twarzy i nie tylko - jak wybrać odpowiednie?

  • Władze Krakowa uhonorują w środę medyków niosących pomoc po zamachu