Poniedziałek, 16 lis 5 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Historyczne konteksty pracy

Jak opowiadać o pracy i rozumieć jej kontekst w różnych miejscach, dekadach i epokach?

Historyczne konteksty pracy
Szatnia łańcuszkowa – instalacja, Stara Kopalnia, fot. Marta Kurkowska-Budzan

Z prof. M. Kurkowską-Budzan rozmawia Ewa Szkurłat

W przestrzeniach muzealnych prezentowane są eksponaty, proponowane narracje, które często przekierowują uwagę publiczności. Np na produkt pracy, technologię produkcji, dzieje zakładu, jego właścicieli. Na Uniwersytecie Jagiellońskim od kilku lat działa zespół, który bada i analizuje  pracę  w historycznych kontekstach. Bo przecież jest ona inaczej postrzegana i zmienia się w kontekście doświadczania np. kryzysów ekonomicznych czy  transformacji ustrojowej. Jej postrzeganie może też być narzucone przez instytucje, rządy czy narracje medialne. Świetnie ten proces pokazała prof Marta Kurkowska - Budzan z Instytutu Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego, autorka książki "Pokolenie, któremu obiecano przyszłość. Historia (nie tylko) wałbrzyska".

Biografia rzeczy, cielesny wymiar pracy to element europejskiego dziedzictwa kulturowego.Praca fizyczna nie zniknęła, lecz zmieniła swój charakter – stając się mniej widoczną, bardziej fragmentaryczną i zepchniętą na margines dyskursu publicznego. "Ciało pracujące to nie tylko narzędzie produkcji, ale także jako nośnik pamięci, tożsamości i wiedzy." - pisze prof. M. Kurkowska-Budzan. W Wałbrzychu, mieście węgla i porcelany – czarnego i białego złota - te zmiany widać szczególnie wyraźnie. Po 1989 roku samo słowo „robotnik” w mowie potocznej zaczęło zsuwać się w stronę „robola”, a zawód, który był podstawą ich miejsca w świecie, stawał się dla wielu czymś wręcz wstydliwym i przemilczanym.
Nazwy wielu stanowisk pracy nic dziś nie mówią: rabunkarz, przeróbkarz, strzałowy, modelarz. Czy ktoś wie,czym się właściwie zajmowali?

Prof. Marta Kurkowska-Budzan działa w grupie [Lab]orans.  Jest to interdyscyplinarna inicjatywa badawczo-dydaktyczna podjętą przez grupę pracowników naukowych Wydziału Historycznego UJ. Jak można przeczytać na stronie projektu: "praca jest jednym z najistotniejszych problemów społecznych i politycznych współczesnego świata. Łączy ona różne kwestie ważne dla toczonych obecnie debat, takie jak: nierówności społeczne, migracje, relacje państwo-jednostka, eksploatacja środowiska naturalnego. Punktem wyjścia dla działań podejmowanych w ramach grupy [Lab]orans są transformacje pracy i jej doświadczenia w ostatnich dwóch stuleciach. Ideą nam przyświecającą jest stworzenie przestrzeni dla dyskusji i refleksji nad skomplikowanym oraz nielinearnym przebiegiem tych przemian a także tworzonymi obecnie ich obrazami."

Grupa skupia przedstawicieli różnych dyscyplin i dziedzin wiedzy: antropologię, historię, muzealnictwo, socjologię, literaturoznawstwo. 

Najpopularniejsze

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Zmiany we władzach Kraków Airport. Łukasz Gibała odwołał Łukasza Pawełka

    Radio Kraków

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

  • O krok od tragedii na A4. Kierowca miał 3,5 promila alkoholu

    Jakub Sajdak

Najnowsze

  • PKP buduje chodnik w Zatorze, ale spór o zamknięty przejazd trwa. Burmistrz nie odpuszcza

  • Polska przy stole negocjacyjnym. „Dla Rosji to nie jest dobra wiadomość”

  • Zderzenie tramwaju z samochodem w Krakowie. Jedna osoba ranna

  • "Wiślacki orzeł", czyli książka o Antonim Szymanowskim... jakiej nie było dotąd

  • Miał być w tym roku, będzie w przyszłym. Tarnów czeka na kolejny zdrój z wodą pitną

  • "In the Hall Tonight" - Phil Collins drugi raz wśród legend