5 lat i prawie 5.5 miliona euro. Projekt Delta4Life zjednoczył kilkudziesięciu naukowców z Krakowa w walce o przywrócenie równowagi hydrologicznej w delcie środkowej Nidy i odtworzenie ekosystemu tej zdewastowanej melioracjami rzeki. To wyjątkowy projekt i benedyktyńska praca hydrologów, ornitologów, malakologów i entomologów.
Kilkudziesięciu krakowskich naukowców bierze udział w projekcie, który ma przywrócić unikalne walory przyrodnicze delty rzeki Nidy. Zakłada on ochronę starorzeczy, lasów łęgowych i wielu gatunków zwierząt,został przygotowany przez Zespół Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych.
Komisja Europejska dofinansowuje sześćdziesiąt procent projektu, a resztę - Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i Województwo Świętokrzyskie – Zespół Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych.
Mówi prof. Tadeusz Zając z Instytutu Ochrony Przyrody PAN.
Galeria zdjęć
Delta Nidy w wyniku błędnie przeprowadzonych prac melioracyjnych w latach 80. i 90. ubiegłego wieku, została poważnie zniszczona. Najważniejszym działaniem projektu delta for life była poprawa warunków hydrologicznych. Łącznie udrożniono kilka kilometrów cieków wodnych, odnowiono kilkanaście obiektów infrastruktury hydrotechnicznej. Udało się przeprowadzić rewitalizację rozlewisk i starorzeczy - powiedział dr hab. Andrzej Strużyński z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie.
Mówi dr hab Andrzej Strużyński z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie.
Pomysły przywrócenia naturalnego charakteru Delty w ciągu ostatnich 30 lat wielokrotnie się pojawiały, jednak nigdy nie udało się zgromadzić odpowiednich środków, które umożliwiłyby przeprowadzenie kompleksowych prac. Stało się to możliwe dzięki projektowi renaturyzacji śródlądowej delty rzeki Nidy. W ciągu 5 lat przywrócono unikatowe walory przyrodnicze, w rozumieniu Dyrektywy Siedliskowej i Ptasiej.
Delta Nidy to jeden z najbogatszych przyrodniczo obszarów w Europie. Po melioracjach układ hydrologiczny regionu został naruszony.Naukowcy od 5 lat odbudowują ekosystem. Więcej w Ekospotkaniach w @RadioKrakow pic.twitter.com/4Pyn2HSeK8
— ewa szkurlat (@EwaSzkurlat) May 8, 2025
Z dr inż. Jackiem Florkiem z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie rozmawiała Ewa Szkurłat
Dzięki mozolnej pracy hydrologów przywrócono dolinie Nidy starorzecza i rozlewiska. To raj dla wielu gatunków zwierząt - m.in. takich jak kumaki czy traszki. I tu do akcji wkroczyli biolodzy z Instytutu Ochrony Przyrody PAN w Krakowie.
Traszka grzebieniasta to największy i najładniejszy gatunek traszki występujący w Polsce. Spotkać ją można na łąkach, pastwiskach, a także w lasach, zwłaszcza w łęgowych, wierzbowych, topolowych, olszowych i jesionowych. Dr Małgorzata Łaciak zajmowała się restytucją traszki w programie Delta4Life.
W ramach unijnego programu Life Delta, realizowanego w zlewni rzeki Nidy trwają prace nad odtworzeniem lub restytucją populacji również innych gatunków objętych ścisłą ochroną gatunkową: skójki gruboskorupowej, zatoczka łamliwego, poczwarówki jajowatej, żółwia błotnego czy kumaka nizinnego.
Żłobek dla żółwi powstał w ramach programu #Delta4Life. Kilkudziesięciu naukowców z #Krakow przywraca bogactwo gatunkowe w delcie Nidy..@RadioKrakow #nauka #przyroda #wildlife #natura #ekologia pic.twitter.com/Pnlk9RJaBg
— ewa szkurlat (@EwaSzkurlat) May 7, 2025
Z dr Małgorzatą Łaciak rozmawiała Ewa Szkurłat
Galeria zdjęć
z prof. P. Adamskim z IOP rozmawiała Ewa Szkurłat
Po odtworzeniu miejsc siedliskowych dla chronionych gatunków trzeba regularnie sprawdzać jak radzą sobie one w nowych warunkach. Płazy monitoruje prof. Paweł Adamski. Na Ponidziu jest sporo zbiorników wodnych, z dala od ludzkich siedzib.To raj dla płazów.
W ramach projektu zbudowano stawiki dla płazów – traszki grzebieniastej i kumaka nizinnego. Docelowo na terenie śródlądowej delty Nidy mają zostać wypuszczone żółwie błotne, które będą sprowadzone z Poleskiego Parku Narodowego. Żółwi żłobek jest w Ośrodku Edukacji Przyrodniczej w Umianowicach.
5 lat i prawie 5,5 mln euro. #Life4Delta pokazuje,że ochrona przyrody może się opłacać.Oprócz renaturyzacji Nidy zbudowano ośrodek #edukacji ekologicznej i odtworzono unikatowy #ekosystem #bioróżnorodność @RadioKrakow #Świętokrzyskie #parkikrajobrazowe #Ponidzie #wildlife #nauka pic.twitter.com/16FMSkvdwY
— ewa szkurlat (@EwaSzkurlat) May 7, 2025
Galeria zdjęć
Celem pośrednim projektu Delta4Life jest przywrócenie wypasów, których zaniechano w latach 90-tych XX wieku. Wpłynie to na utrzymanie we właściwym stanie łąk oraz występujących tutaj gatunków zwierząt, umożliwi utworzenie nowych miejsc pracy i przywróci wzorce kulturowe związane z wypasem.
Galeria zdjęć
