Pytanie nigdy nie brzmiało: czy zwierzęta mają emocje, lecz w jaki sposób nauka była w stanie tak długo ich nie dostrzegać. Jakim cudem robiliśmy wszystko, by odmówić zwierzętom czegoś tak oczywistego? - pisze prof. Frans de Waal, biolog i prymatolog, uznany przez magazyn "Time" za jedną ze stu osób, które kształtują nasz świat.
Posłuchaj wypowiedzi
Frans de Waal w swojej najnowszej książce "Ostatni uścisk mamy" koncentruje się na emocjach naczelnych, iluzji wolnej woli, świadomości zwierząt oraz życiu i śmierci. Stawia śmiałą, a być może nawet rewolucyjną tezę, że nie ma ludzkich emocji, których nie posiadałyby zwierzęta; emocje są uniwersalne i ponadgatunkowe. Te wnioski autor wysuwa po wieloletnich obserwacjach spontanicznych zachowań zwierząt na wolności i w zamknięciu.
To mocne odejście od panującego w latach 70. przekonania, że zwierzęta kierują się tylko insynktem. Jednak obserwatorzy naczelnych zwrócili uwagę, że czują one wdzięczność, empatię, potrafią też się mścić. Wprawdzie nie rumienią się ze wstydu, ale potrafią wyrażać obrzydzenie i zniesmaczenie.
Uczucia są dużo trudniejsze do zbadania niż emocje. Choć być może i z nimi zmierzy się nauka w przyszłości. "Ostatni uścisk mamy" otrzymał nominację w konkursie "Mądra Książka Roku 2019".
Czy nie ma ludzkich emocji, których nie posiadłyby zwierzęta? Ewa Szkurłat zapytała o to Łukasza Kwiatka z Fundacji Centrum Kopernika.
