13 lat temu odkrył planetoidę, którą 9 lat później nazwano jego nazwiskiem. Rok temu został zaliczony do 1% światowej czołówki najbardziej wpływowych umysłów nauki. Mowa o profesorze Jerzym Krzesińskim - wybitnym astronomie z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. Dziś profesor zajmuje się obserwacją gwiazd pulsacyjnych i białych karłów, a w rozmowie z nami wspomina pracę w międzynarodowym zespole, w ramach projektu Sloan Digital Sky Survey (Głęboki przegląd nieba). Był wówczas jedynym Polakiem biorącym udział w tym projekcie.
Posłuchaj wypowiedzi
fot: 2,5 metrowy teleskop zbudowany na potrzeby SDSS/ ze zbiorów UP
Podczas pracy zespół naukowców odkrył ponad 100 tysięcy planetoid, a jedna z nich została nazwana "Krzesiński". - To był pomysł dyrekcji projektu, by zwrócic się do Unii Astronomicznej o nazwanie planetoid nazwami uczestników. Dlaczego? Bo wnieśliśmy duży wkład - wyjaśnia profesor Krzesiński. Planetoida "Krzesiński", tak jak inne planetoidy znajduje się w pasie głównym astreroid, między Marsem a Jowiszem.
Projekt Sloan Digital Sky Survey nadal jest kontynuowany (choć już bez profesora Krzesińskiego), a służy wyszukiwaniu planetoid, które mogą zagrażać Ziemi. - Chodzi o określenie parametrów orbit tych planetoid, by można było przewidzieć, czy dana planetoida nam zagraża, czy nie. - Mamy przegląd radarowy i teleskopami patrzymy na to, co dzieje się poza ziemią, ale może to być przypadek, że coś wejdzie na kurs kolizyjny z Ziemią - podkreśla profesor Krzesiński i dodaje, że obecnie nie ma planetoidy, która mogłaby być groźna dla Ziemi, ale... "liczymy się z potencjalną możliwością, bo nie wiadomo co do nas przyleci" - zaznacza profesor.
Badania służą temu, by wyłapać te skały, które w przyszłości mogą wejść na kurs kolizyjny z Ziemią. - Chcemy skatalogować wszystkie planetoidy i wyłapać te, których trajektorie mogą się przeciąć z trajektorią ziemi. - Można próbować laserem oświetlać planetoidę, by delikatnie usunąć ją z kursu kolizyjnego, trzeba jednak działać bardzo wcześnie, gdy dana planetoida jest bardzo daleko od nas. - Nie jesteśmy na tyle techonologicznie rozwinięci, by przeciwdziałać uderzeniu, jak w filmach, ale zaczynamy przygotowywać się do czegoś takiego - dodaje profesor.
W 2014 roku profesor Jerzy Krzesiński został uhonorowany prestiżowym wyróżnieniem. Otrzymał list gratulacyjny z Thomson Reuters, firmy prowadzącej analizę osiągnięć naukowców, instytucji i krajów. List dotyczy jego działalności naukowej prowadzonej w latach 2002-2012. Publikacje z tego okresu znalazły się na szczycie najbardziej cytowanych artykułów na świecie. Dzięki swojej pracy prof. Krzesiński został zaliczony do 1% światowej czołówki najbardziej wpływowych umysłów nauki w 2014 roku (The Worlds’s Most Influential Scientific Minds: 2014).
Aleksandra Ratusznik/Uniwersytet Pedagogiczny
