Rak wątroby jest jednym z nowotworów złośliwych, które rozwijają się po cichu. Przez lata może nie dawać żadnych objawów, a później powodować takie, które łatwo zignorować, np. niechęć do wybranych pokarmów czy spadek masy ciała. Leczenie tego rodzaju raka to wciąż jedno z największych wyzwań współczesnej onkologii, przy czym przeszczepy wątroby są już uznawaną metodą terapeutyczną. Kto się do nich kwalifikuje i jakie są rokowania? Mówi o tym dr n. med. Maciej Kowalewski, chirurg i transplantolog z Instytutu Onkologii w Krakowie i Centrum Medycznego SafiMed z Zabierzowa.
Posłuchaj wypowiedzi
Rak wątroby - coraz częściej diagnozowany
Rola przeszczepiania wątroby w leczeniu chorób onkologicznych jest już ugruntowana, jednak wskazania zmieniają się dynamicznie, wraz z postępami w leczeniu i rosnącym doświadczeniem w przeszczepach onkologicznych. – W ostatnich pięćdziesięciu latach obserwujemy globalny wzrost zapadalności zarówno na pierwotne nowotwory wątroby, jak i przerzuty do wątroby.
Jest to wyraźny impuls dla współczesnej medycyny, każący poszukiwać metod skutecznego leczenia chorych – mówi dr M. Kowalewski. –Jednocześnie postęp dokonujący się w onkologii klinicznej, pozwalający na wydłużenie życia pacjentom z wybranymi chorobami onkologicznymi, sprawia, że patrzymy na chorobę przerzutową wątroby jako na stadium wymagające intensyfikacji leczenia, a nie – jak dotąd – wyłącznie jako wskazanie do leczenia paliatywnego.
Onkologia transplantacyjna i przeszczepianie wątroby ze wskazań onkologicznych to wciąż stosunkowo nowe zagadnienia w chirurgii onkologicznej. Najnowsze trendy wskazują, że granica możliwości leczenia wyraźnie się przesunęła – to, co kiedyś traktowane było jako przeciwwskazanie, teraz jest już wskazaniem do przeszczepu.
Jak to wygląda w przypadku różnych rodzajów raka?
Rak wątrobowokomórkowy (HCC) – klasyczne wskazanie
Obecnie przeszczepienie wątroby z powodu raka wątrobowokomórkowego uznawane jest za „klasyczne wskazanie”.
Rak żółciowokomórkowy (CC) i guz Klatskina – wybrane przypadki
Przez lata rak żółciowokomórkowy był przeciwwskazaniem do przeszczepu wątroby, jednak wprowadzenie skojarzonych metod leczenia może zweryfikować ten pogląd. Podobnie jest w przypadku guza Klatskina. W Polsce przeszczepienie wątroby z tego powodu nadal pozostaje terapią eksperymentalną, ograniczoną jedynie do wybranych przypadków.
Rak żółciowokomórkowy wewnątrzwątrobowy (ICC) – leczenie eksperymentalne
Dawniej wewnątrzwątrobowy rak żółciowokomórkowy był klasycznym przeciwwskazaniem do przeszczepienia wątroby. Również współcześnie przeszczepianie wątroby z powodu ICC pozostaje leczeniem eksperymentalnym i dla niektórych kontrowersyjnym.
Przerzuty raka jelita grubego (RJG) – uznane wskazania
Pierwsze próby przeszczepów wątroby u pacjentów z przerzutami raka jelita grubego zostały porzucone dość wcześnie, bo w latach 90. z powodu bardzo złych wyników leczenia. Dopiero badanie kliniczne prowadzone od 2006 roku w Szwecji, łączące przeszczepienie wątroby z terapią skojarzoną u pacjentów z nieresekcyjnymi przerzutami do wątroby, pozwoliło uzyskać przeżycia 5-letnie na poziomie 60%, niejako przywracając wskazanie do przeszczepu wątroby w takim przypadku.
