Jest przewlekłą chorobą zapalną układu oddechowego. Najczęściej kojarzymy ją z dusznością, świszczącym oddechem, kaszlem i uczuciem braku powietrza, ale objawy nie zawsze występują stale. Astma jest zmienna. Pacjent może mieć dolegliwości w określonych sytuacjach, a później funkcjonować prawie normalnie. "To powoduje, że choroba bywa lekceważona" - mówi dr hab. n. med. Piotr Dąbrowiecki, alergolog, specjalista chorób wewnętrznych, przewodniczący Polskiej Federacji Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP, członek Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Alergologicznego.
Posłuchaj wypowiedzi
Ilu ludzi dotyka ta choroba?
Bardzo wielu. W Polsce choruje ponad 4 miliony osób, a aktywnie leczonych jest około 2,2 miliona. Oznacza to, że około 1,8 miliona może mieć objawy, ale nie korzysta z leczenia. Na świecie liczba chorych przekracza 350 milionów. Astma jest więc jedną z najważniejszych chorób przewlekłych układu oddechowego.
Trzeba też pamiętać o alergii. W Polsce ponad 12 milionów osób ma objawową alergię, a właśnie z tej grupy wywodzi się wielu chorych na astmę. Dlatego nie wolno bagatelizować przewlekłego kataru, kaszlu, świstów czy okresowej duszności. To mogą być sygnały, że w układzie oddechowym rozwija się choroba wymagająca diagnostyki i leczenia.
Dlaczego rozpoznanie astmy bywa opóźnione?
Powodów jest kilka. Po pierwsze, objawy są zmienne. Chory może mieć duszność w domu, np. w czasie sprzątania, a w gabinecie lekarskim już ich nie ma. Po drugie, astma łagodna może dawać objawy rzadko: np. raz na miesiąc czy raz na tydzień. Pacjent często nie uważa ich za wystarczająco ważne.Po trzecie, zbyt rzadko wykonuje się u nas spirometrię, czyli badanie czynnościowe układu oddechowego. Powinno ono być jednym z podstawowych badań u pacjenta z dusznością, kaszlem lub świszczącym oddechem.
Jakie błędy w leczeniu popełniają pacjenci?
Najczęstszym jest traktowanie leku doraźnego jako podstawy terapii. Krótko działające leki rozszerzające oskrzela (tzw. niebieskie inhalatory) szybko przynoszą ulgę, ale nie leczą zapalenia. Nadużywa ich blisko 40 procent pacjentów. Należy też pamiętać, że podstawą leczenia astmy są sterydy wziewne.
Co jest istotą leczenia biologicznego?
Stosowanie przeciwciał monoklonalnych, które blokują konkretne mechanizmy zapalne odpowiedzialne za utrzymywanie się choroby. Jest to terapia celowana, dopasowana do określonego profilu zapalenia.Obecnie dostępnych jest pięć przeciwciał, które mogą odwrócić niekorzystny trend u pacjentów z astmą ciężką: od zaostrzenia do zaostrzenia, od wysokich dawek sterydów wziewnych do sterydów doustnych. Dzięki terapii biologicznej można zmniejszyć liczbę zaostrzeń, ograniczyć sterydy doustne, a u części pacjentów je odstawić.
Czy terapia biologiczna może być prowadzona w domu?
Jak najbardziej. Rozwiązanie to zwiększa komfort chorego i odciąża ośrodki specjalistyczne. Pacjent nie musi przyjeżdżać na każdą dawkę do placówki, a jednocześnie pozostaje pod opieką zespołu, który monitoruje skuteczność i bezpieczeństwo leczenia. Dla osób aktywnych zawodowo, mieszkających daleko od ośrodka albo mających ograniczenia logistyczne, terapia domowa może być warunkiem realnej dostępności leczenia.
Czym w leczeniu astmy jest edukacja pacjentów?
Jednym z fundamentów. Pacjent powinien wiedzieć, kiedy zgłosić się do lekarza, jak stosować inhalator i dlaczego nie wolno nadużywać leków ratunkowych.W dobie internetu łatwo trafić na mity: że astmą można się zarazić, że każdy steryd jest groźny, że inhalatory uzależniają, albo że można przerywać leczenie, gdy objawy ustąpią. Rolą lekarzy, pielęgniarek, farmaceutów i organizacji pacjenckich jest cierpliwe prostowanie tych przekonań. Polecam wiarygodne strony:Polskiej Federacji Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP –https://www.astma-alergia-pochp.pl/, Polskiego Towarzystwa Alergologicznego – https://pta.med.pl/ czy strony oraz stronę: To tylko astma – https://totylkoastma.pl/
