Piosenka autorska potrzebuje czegoś więcej niż dobrego głosu, sprawnego warsztatu i atrakcyjnej melodii. Potrzebuje osobowości, wrażliwości i odwagi, by opowiedzieć światu coś własnego. Właśnie na takich wartościach opiera się Festiwal Twórczości Korowód, organizowany przez Fundację Piosenkarnia Anny Treter, który od lat jest miejscem spotkania uznanych artystów z twórcami szukającymi swojej drogi. O idei festiwalu, kondycji polskiej piosenki i znaczeniu autorskiej wypowiedzi opowiadał w Radiu Kraków Robert Kasprzycki, którego koncert zainauguruje 19. edycję wydarzenia. Na scenie pojawi się także zespół Przedwieczór – laureat Nagrody Publiczności ubiegłorocznego Ogólnopolskiego Konkursu Twórców i Wykonawców. W rozmowie z Agnieszką Barańską Kasprzycki mówił o potrzebie tworzenia, sile literatury, odpowiedzialności twórcy, a także o tym „czymś”, czego nie zastąpią nawet najbardziej zaawansowane technologie. Wszystkie te wątki prowadzą do jednego pytania: co sprawia, że piosenka staje się ważnym głosem na temat tego, co nas otacza?
Posłuchaj audycji
Zaczyna się od potrzeby powiedzenia czegoś od siebie
Festiwal Korowód od początku stawia na piosenkę autorską i artystyczną, w której słowo nie jest jedynie dodatkiem do melodii, a muzyka nie służy wyłącznie rozrywce. Chodzi o osobistą wypowiedź, o spotkanie z drugim człowiekiem poprzez tekst, dźwięk i emocje. Robert Kasprzycki doskonale wpisuje się w takie rozumienie twórczości. Jego droga zaczęła się od fascynacji literaturą, książkami i językiem. Jako absolwent polonistyki najpierw śpiewał cudze utwory, później zaczął pisać własne. Z czasem piosenka stała się dla niego nie tylko zawodowym zajęciem, ale przede wszystkim sposobem komunikowania się ze światem.
Wydaje mi się, że komunikuję się przy pomocy piosenek trochę jaśniej niż jak otwieram usta i mówię prozą
– przyznaje z uśmiechem.
To właśnie połączenie słowa i muzyki stanowi jeden z fundamentów Korowodu. Kasprzycki, przywołując Bułata Okudżawę i Grzegorza Ciechowskiego, wskazuje na twórców, którzy go zainspirowali. Sam również traktuje piosenkę jako możliwość przekazania słuchaczowi czegoś, co wcześniej pojawiło się w lekturach, obserwacjach i osobistych doświadczeniach. Festiwal, promując artystów o takiej wrażliwości, przypomina, że dobra piosenka może być małą opowieścią o człowieku i świecie, a jej siła często zaczyna się od jednego ważnego zdania.
Własny głos ważniejszy niż perfekcja
Najpełniej ideę Korowodu widać w Ogólnopolskim Konkursie Twórców i Wykonawców, organizowanym przez fundację Piosenkarnia Anny Treter. Do tegorocznej edycji zgłosiło się około 150 wykonawców i projektów. Ta liczba pokazuje, jak wielka jest potrzeba tworzenia i dzielenia się własną sztuką. Ale przy tak dużej liczbie zgłoszeń pojawia się pytanie: czego właściwie szukają jurorzy? Dla Roberta Kasprzyckiego najważniejsza jest indywidualność.
Jeżeli pojawia się element szukania własnego głosu, szukania własnego stylu, to jest on cenniejszy niż na przykład poprawność stylistyczna czy wykonawcza
– mówi.
W czasach, gdy dostęp do edukacji muzycznej i narzędzi pozwalających doskonalić warsztat jest coraz łatwiejszy, sama techniczna sprawność przestaje wystarczać. Znacznie trudniej odpowiedzieć na pytanie: o co właściwie mi chodzi? Korowód szuka artystów, którzy mają własną odpowiedź. Dlatego tak ważne jest w nim odejście od odtwórczości i stawianie na autorskie pomysły, nawet jeśli nie są jeszcze doskonałe warsztatowo.
Czy sztuczna inteligencja napisze dobrą piosenkę?
Pytanie o własny głos nabiera szczególnego znaczenia w świecie, w którym coraz więcej narzędzi potrafi naśladować style, komponować melodie i generować gotowe utwory. Dlatego jednym z ważnych tematów 19. Festiwalu Twórczości Korowód będzie dyskusja o piosence, w której z pewnością pojawi się temat wpływu współczesnych technologii na tworzenie muzyki. Łatwość generowania muzyki rodzi pytania o sens pracy artystycznej, znaczenie warsztatu i granice oryginalności. Jeśli poprawny utwór można stworzyć w kilkadziesiąt sekund, tym większego znaczenia nabiera to, czego nie da się tak łatwo zaprogramować: osobiste doświadczenie, wrażliwość, niepowtarzalny sposób patrzenia na rzeczywistość.
Te i inne zagadnienia pojawią się z pewnością podczas spotkania „Porozmawiajmy o piosence”, zaplanowanego na 19 listopada w piwnicy hotelu Rubinstein. Wstęp jest wolny, a wśród panelistów, jako przedstawiciele świata artystów, znajdą się, Hanka Wójciak, Andrzej Sikorowski oraz Robert Kasprzycki. Towarzyszyć im będą dziennikarz Wacław Krupiński oraz dyrektor Teatru Bagatela Andrzej Wyrobiec. Dyskusję poprowadzi Anna Treter.
Historia zawarta w piosence
Szczególnie ciekawą propozycją w dyskografii Roberta Kasprzyckiego jest płyta „Gdy późno w noc”, oparta na wierszach Edwarda Rydza-Śmigłego. Marszałek Polski, po klęsce wrześniowej znalazł się w Rumunii. Tam, internowany i pozbawiony kontaktu z kimkolwiek poza grupą adiutantów, miał czas na skonfrontowanie się z rozczarowaniem, smutkiem i brakiem nadziei. Napisał wówczas pełne rozpaczy wiersze, które po latach postanowił zaśpiewać Kasprzycki. Artysta zainteresował się nimi w czasie pandemii, za sprawą pomysłu Jarosława Kresy. Początkowo miało to być przede wszystkim przypomnienie mniej znanej, literackiej strony Rydza- Śmigłego. Z czasem jednak ważniejsze okazały się emocje zapisane w tekstach: doświadczenie zamknięcia, samotności i niepewności i dlatego „Gdy późno w noc” to płyta, z którą nietrudno utożsamić się także po latach.
W rozmowie pojawił się także temat podziałów społecznych i narodowych oraz roli muzyki w budowaniu narodowej tożsamości. Kasprzycki zwracał uwagę, że piosenka może nie tylko komentować rzeczywistość, ale również sprzeciwiać się temu, co dzieli ludzi. Nie musi być manifestem, by przypominać o wspólnocie doświadczeń.
19. Festiwal Twórczości Korowód
organizowany przez Annę Treter i Fundację Piosenkarnia, rozpocznie się 15 listopada o godz. 18.00 koncertem Roberta Kasprzyckiego w Radiu Kraków. Artysta wystąpi w programie „Poeci w piosence”, prezentując utwory m.in. Brassensa, Okudżawy, Wysockiego, Stinga, Boba Dylana i Wojciecha Bellona. Tego samego wieczoru publiczność usłyszy również zespół Przedwieczór.
19 listopada o godz. 19.00 w piwnicy hotelu Rubinstein odbędzie się spotkanie „Porozmawiajmy o piosence”, a dzień później zostaną ogłoszone wyniki konkursu „Piosenkarnia”. Festiwal zakończy się 22 listopada o godz. 18.00 koncertem galowym w Nowohuckim Centrum Kultury z udziałem Renaty Przemyk z zespołem oraz Janusza Radka i Adama Drzewieckiego.
