Środa, 18 lis 10 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

W tym nowym, wrześniowym, cyklu chciałbym przypomnieć - w czasie kilkunastu najbliższych spotkań - historię legendarnych konstrukcji stanowiących wyposażenie wojska polskiego, we wrześniu 1939. Zdaję sobie sprawę, że słowa "legendarny" w kilku przypadkach użyłem nieco na wyrost, ale mam nadzieję, że zostanie mi wybaczone ze względu na intencje, jakie mną kierowały... Kilka słów o 2 Dywizjonie Pociągów Pancernych, który stacjonował w Niepołomicach.

Pociągi pancerne
Pociąg pancerny w Mińsku Mazowieckim. Fot. NAC

Posłuchaj wypowiedzi

Druga wojna światowa, w wielu dziedzinach wojskowej techniki, oznaczała kompletne przewartościowanie. Całe rodzaje broni, legendarne i - wydawałoby się - "nie-do-ruszenia" okazywały się bezużyteczne jak zepsute zabawki. Tak było z kawalerią w wojskach lądowych, z pancernikami na morzu, tak było i z pociągami pancernymi. Zanim jednak przekonano się o ich niewielkiej uzyteczności, miały jeszcze odegrać pewną rolę, a Polska i Małopolska miały do tego przyłożyć swoją rękę. To właśnie w Niepołomicach stacjonował 2 Dywizjon Pociągów Pancernych składający się z sześciu a później pięciu składów. Ponieważ niepołomicka stacja była za mała - częściowo wykorzystywano także tory stacji Kraków Bonarka. 

Typowy pociąg pancerny składał się z opancerzonego parowozu, dwóch wagonów artyleryjskich z działami w wieżach, wagonu szturmowego do przewożenia piechoty, platform technicznych i dwóch, trzech drezyn pancernych, czyli czołgów na podwoziach kolejowych mogących operować także niezależnie od torów. Oprócz składu bojowego każdy pociąg posiadał także swój skład techniczno-zaopatrzeniowy, pozostający zwykle w pewnej odległości od swojej macierzystej jednostki w charakterze ruchomego zaplecza. Pełna załoga pociągu pancernego, wraz ze składem technicznym, liczyła mniej więcej 200 osób.

Oczywiste jest, że taki moloch, mimo mobilności nie był ani szybki, ani dyskretny w czasie poruszania się a dodatkowo, jak każdy pociąg, ograniczony był układem linii kolejowych i to tych niezniszczonych, o co z biegiem walk, było coraz trudniej. Wprawdzie znane są przypadki, gdy drużyny awaryjne potrafiły w dzień czy dwa naprawić zniszczoną linię kolejową, aby pociąg mógł przejechać, ale trudno w tej sytuacji mówić o przybyciu gdziekolwiek na czas.

Pociąg pancerny gen. Sosnkowski zbombardowany na stacji kolejowej w Łochowie

W czasie kampanii wrześniowej Wojsko Polskie zmobilizowało 10 pociągów pancernych - pięć w 1 Dywizjonie stacjonującym w Legionowie i kolejne pięć we wspomnianym już Drugim Dywizjonie z Niepołomic. Do tego należy doliczyć kilka składów improwizowanych skonstruowanych przez obrońców Wybrzeża oraz Warszawy. Mimo że w latach trzydziestych zdawano sobie już dobrze sprawę ze spadającej wartosci tego typu broni, polskie pociągi pancerne okazały się zaskakująco skuteczne, czasem - jak pod Mokrą - wpływając w sposób istotny na przebieg bitwy. Niestety - po kampanii wrześniowej nie ocalał żaden skład, a jedyny pociąg pancerny, jaki można jeszcze jako zabytek w Polsce dzisiaj oglądać (także w filmach), to konstrukcja niemiecka oparta na spalinowym wagonie motorowym niemająca wiele wspólnego z tymi wrześniowymi. 

Andrzej Kukuczka

Najpopularniejsze

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Nowe informacje o stanie zdrowia strażaka, który osłonił żonę przed kulą. Strażacy zbierają na leczenie

    Magdalena Zbylut-Wiśniewska

  • Zwrot w sprawie pochówku zamachowca z Krakowa. Zgłosił się ktoś z rodziny

    Ola Sobczak

  • Zwrot w sprawie spopielarni zwłok pod Tarnowem. NSA przyznał rację inwestorowi, a w tle... referendum

    Bartłomiej Maziarz

Najnowsze

  • Spór o pochówek zamachowca. Jakub Kosek proponuje nowe zasady pogrzebów organizowanych przez miasto

  • Łukasz Gibała nie zmienia zdania: Bez gwarancji finansowania nie wydamy kolejnych pieniędzy na metro

  • Rok więzienia w zawieszeniu dla byłego prezesa spółki Nova. Krzysztof K. skazany za spowodowanie wypadku

  • W Wadowicach powstanie nowoczesna oczyszczalnia ścieków

  • Wadowickie Centrum Kultury przejdzie metamorfozę. Jest pozwolenie na budowę

  • Tomasz Stańko wśród nominowanych do Grammy. Historia, która wciąż brzmi