Koniec roku szkolnego to dla wielu dzieci więcej wolnego czasu, ale też więcej godzin spędzanych przed ekranami telefonów, komputerów i tabletów. Jak rozmawiać z dziećmi o nowych technologiach, nie popadając w zakazy i moralizowanie? Jak nauczyć je świadomego i bezpiecznego korzystania z internetu? W Suplemencie Literackim przyjrzymy się książkom, które pomagają oswoić temat cyfrowego świata. Opowiemy o komiksowym poradniku Rachel Brian „Z głową przed ekranem. Jak mądrze korzystać z telefonu i internetu”, zajrzymy wraz z Kurzolem Bogusia Janiszewskiego do wnętrza mózgu uzależnionego od smartfona, a także porozmawiamy o poruszającej powieści Katarzyny Wasilkowskiej „Już, już”, pokazującej, jak niewinnie może rozpocząć się uzależnienie od gier komputerowych. To rozmowa o higienie cyfrowej, bezpieczeństwie w sieci, presji mediów społecznościowych i o tym, jak budować zdrową równowagę między światem online i offline. Zaprasza Wioletta Gawlik.
Posłuchaj rozmowy:
Z głową przed ekranem. Książki o mądrym korzystaniu z nowych technologii
Smartfony, media społecznościowe, gry komputerowe i internet są dziś nieodłączną częścią życia dzieci i młodzieży. Jak rozmawiać z najmłodszymi o cyfrowym świecie? Jak uczyć odpowiedzialnego korzystania z nowych technologii, nie uciekając się wyłącznie do zakazów i ograniczeń? Odpowiedzi na te pytania szukaliśmy w literaturze dziecięcej podczas kolejnego wydania „Suplementu Literackiego”.
Gościnią audycji była Agnieszka Karp-Szymańska, prezeska Fundacji Czas Dzieci, która poleciła trzy książki pomagające dzieciom i rodzicom lepiej zrozumieć wyzwania związane z obecnością ekranów w codziennym życiu.
Pierwszą z nich była książka „Z głową przed ekranem. Jak mądrze korzystać z telefonu i internetu” Rachel Brian. Autorka, zamiast straszyć technologią, pokazuje zarówno jej zalety, jak i zagrożenia. W przystępnej, komiksowej formie opowiada o bezpieczeństwie w sieci, fake newsach, cyberprzemocy, presji mediów społecznościowych oraz potrzebie zachowania równowagi między światem online i offline. To pozycja, która zachęca do rozmowy i samodzielnego myślenia, a nie do bezrefleksyjnego podporządkowywania się zakazom.
Drugą rekomendacją był „Kurzol. Kto ukradł pamięć?” Bogusia Janiszewskiego z ilustracjami Nikoli Kucharskiej. W tej pełnej humoru i przygód książce bohaterowie trafiają do organizmu dziewczynki, która nie rozstaje się ze swoim telefonem. Autor w charakterystyczny dla siebie, popularnonaukowy sposób wyjaśnia działanie mózgu, neuronów i dopaminy, pokazując, jak nadmierne korzystanie z nowych technologii wpływa na pamięć, koncentrację czy sen. To propozycja szczególnie atrakcyjna dla dzieci, które niechętnie sięgają po tradycyjne książki.
Trzecia omawiana pozycja to powieść „Już, już” Katarzyny Wasilkowskiej. Książka w realistyczny i poruszający sposób przedstawia proces uzależniania się od gier komputerowych. Autorka pokazuje, że problem nie pojawia się nagle – rozwija się stopniowo, często w dobrze funkcjonującej rodzinie. To ważna lektura nie tylko dla młodych czytelników, ale również dla rodziców, którzy chcą lepiej zrozumieć mechanizmy stojące za cyfrowymi uzależnieniami.
Jak podkreślała Agnieszka Karp-Szymańska, kluczowe znaczenie ma wczesna edukacja cyfrowa oraz budowanie relacji opartych na partnerstwie, zaufaniu i rozmowie. Literatura może być w tym niezwykle pomocna – pozwala oswoić trudne tematy, pokazuje konsekwencje różnych zachowań i stwarza przestrzeń do wspólnej refleksji.
