Zagadka regionalna w Pejzażach Regionalnych. Na odpowiedzi czekamy do 19 października do godz. 7.30.
Zagadka:
Jest nowym biskupem ordynariuszem diecezji kieleckiej. Urodził się w 1953 r. w SZCZUROWEJ. Kształcił się w szkole średniej w Radłowie.
Święcenia kapłańskie otrzymał w katedrze tarnowskiej w 1980 r. Był misjonarzem w Kongo i Peru.
W 2009 r. został proboszczem parafii pw. św. Małgorzaty w NOWYM SĄCZU. W grudniu ubiegłego roku mianowany przez papieża Franciszka biskupem pomocniczym diecezji tarnowskiej.
Proszę podać jego imię i nazwisko. Odpowiedzi prosimy słać na adres internetowy: regionalne@radiokrakow.pl
UPOMINKI:
przewodnik „Sanktuarium Bożego Miłosierdzia. Pielgrzymowanie ze św. Siostrą Faustyną”
książka „Wielka księga cudów Jana Pawła II”.
3 płyty CD „KAPELI HANKI WÓJCIAK” „Znachorka”
Rozwiązanie zagadki - w trakcie trwania audycji Pejzaże Regionalne. Zapraszamy!
A w audycji:
Posłuchaj wypowiedzi
Posłuchaj wypowiedzi
Ruś Szlachtowska – nazwa wymyślona w latach trzydziestych XX wieku przez prof. Romana Reinfussa i odnosząca się do regionu czterech wsi w dolinie Ruskiego Potoku (obecna nazwa: Grajcarek). Wspomniane wsie to Biała i Czarna Woda oraz Jaworki i Szlachtowa.
Do Akcji "Wisła" z 1947 roku region był zasiedlony przez Łemków i był najbardziej na zachód wysuniętym obszarem zamieszkiwania tej ludności w Polsce. Łącznie żyło tu 2100 Łemków. Od reszty Łemkowszczyzny oddzielony był przez Pieniny, pasmo Radziejowej (Gromadzka Przełęcz) i zdominowaną przez Polaków dolinę Popradu. Taka izolacja spowodowała, iż mieszkańcy tego obszaru silnie ulegali wpływom polskim. Utrzymywali się z uprawy roli i pasterstwa. Mieszkańcy Białej Wody specjalizowali się w naprawianiu rozbitych glinianych naczyń, lepiąc je i wzmacniając drutem. Większość ich domów, zwanych chyżami, była jednoizbowa, bez komina.
Pierwszy etap wysiedleń był w zasadzie dobrowolny i odbywał się na mocy zawartego między Polską i ZSRR układu o przesiedleniach ludności polskiej i ukraińskiej. O ile w innych rejonach zamieszkanych przez Łemków dobrowolnie przeniosło się ich bardzo niewielu, to Ruś Szlachtowską na tym etapie opuściła ich większość, bo aż 1857 ludzi, pozostały tylko 23 rodziny. Jak biedni byli to ludzie, może świadczyć dokumentacja wywozowa. Wynika z niej, że tylko co dziesiąta rodzina zabierała ze sobą konia, każda zaś jedną krowę i zwykle dwie owce lub kozy. Jednakże w 1947 r. część Łemków powróciła do swoich domów i zaczęła się upominać o zwrot gospodarstw. Niektóre z nich były już zajęte przez napływającą z Podhala ludność polską. W 1947 r. w ramach akcji Wisła przymusowo wysiedlono wszystkich niemal Łemków (w całej gminie Szczawnica pozostało tylko 18 osób). Mieli jedną godzinę na spakowanie się[1]. Według innego źródła 103 Łemków wysiedlono na początku 1950 r.[2].
W chwili obecnej wieś Biała Woda nie istnieje, ocalała część wsi Czarna Woda administracyjnie należy do Jaworek. Po Akcji "Wisła" zarówno Szlachtową, jak i Jaworki zasiedliła ludność z terenów Podhala i Spiszu.
Michał Kozioł
Posłuchaj wypowiedzi
JERZY HARASYMOWICZ (1933-1999) nazywany bywa poetą Krakowa, Bieszczadów i Sądecczyzny. Niedawno Lasy Państwowe w Krośnie wydały tomik poetycki "Wszystkie wiersze są w bukach".
Jerzy Harasymowicz, Jerzy Harasymowicz-Broniuszyc (ur. 24 lipca 1933 w Puławach, zm. 21 sierpnia 1999 w Krakowie) – polski poeta, założyciel grup poetyckich Muszyna i Barbarus.
Pochodził z rodziny o mieszanych ukraińsko, polsko-niemieckich korzeniach.
Należał do tzw. pokolenia „Współczesności”. Zadebiutował w 1953 roku, publikując wiersze i prozę poetycką w „Życiu Literackim”. Jego pierwszym tomikiem były wydane w 1956 roku Cuda. Publikował również na łamach m.in. „Twórczości”, „Tygodnika Powszechnego” i „Dziennika Polskiego”.
Laureat licznych nagród, m.in. Nagrody im. Stanisława Piętaka (1967), Nagrody Fundacji im. Kościelskich (1972), głównej Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (1975).
Jego twórczość charakteryzowała się „przesyceniem” opisów, co czyniło wymyślone przez niego mitologie niezwykle szczegółowymi i sprawiającymi wrażenie realnych. Interesował się kulturą Łemków oraz słowiańsko-chrześcijańską, do których to zainteresowań często odnosił się w swoich utworach.
Z poezji Jerzego Harasymowicza wywodzi się termin kraina łagodności, do którego w swoich piosenkach nawiązywał Wojciech Belon, a który bywał później utożsamiany z poezją śpiewaną.
Prof. B. Faron
Posłuchaj wypowiedzi
"Jan Paweł II i polski świat akademicki" - to książka autorstwa prof. FRANCISZKA ZIEJKI, filologa i badacza kultury polskiej, długoletniego rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego. Ostatni rozdział tej publikacji nosi tytuł "Moje spotkania z Janem Pawłem II".
Prof. F. Ziejka
W ZAKOPANEM w parku Miejskim im. Józefa Piłsudskiego można oglądać posterową wystawę poświęconą historii Gniazda Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół". Pretekstem jest jubileusz 120 lecia.
W 1894 r. do powstania "Gniazda" przyczynił się jego późniejszy pierwszy prezes dr WENANTY PIASECKI ( 1832-1909), który przy finansowym wsparciu hr. Władysława Zamoyskiego( 1853 - 1924) wykorzystał zapał przebywających w Zakopanem osób, posiadających, podobnie jak on, doświadczenia w działalności "Sokoła" w innych miastach.
Posłuchaj wypowiedzi
W 1894 r. do powstania "Gniazda" przyczynił się jego późniejszy pierwszy prezes dr WENANTY PIASECKI, który przy finansowym wsparciu hr. Władysława Zamoyskiego wykorzystał zapał przebywających w Zakopanem osób, posiadających, podobnie jak on, doświadczenia w działalności "Sokoła" w innych miastach. Jednym z nich był gen.Mariusz Zaruski (1867-1941).
Dr hab. J.Roszkowski
Dlaczego warto dać pannie młodej przed ślubem kromkę chleba? Co się stanie, jeśli sprowadzimy się do nowego domu w okresie postu albo idąc, lewą nogą przekroczymy swój cień? I w jaki sposób szybko skontaktować się z czarnoksiężnikiem? Górale na wszystko mają swoje sprawdzone magiczne sposoby. Znajdziemy je w nowej książce "Czary góralskie" autorstwa Urszuli Janickiej-Krzywdy i Katarzyny Ceklarz.
