Poniedziałek, 16 lis 4 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

"Pejzaże regionalne" Audycja z dn. 12.07. 2026 r.

"Pejzaże regionalne"  Audycja z dn. 12.07. 2026 r.
Schronisko "Murowaniec" (fot. Cybularny/Wikipedia)

Tatrzańskie schronisko PTTK "MUROWANIEC" na Hali Gąsienicowej położone jest na wysokości 1500 m n.p.m..

Na jego terenie znajduje się dyżurka Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego (TOPR).

„Murowaniec” jest wygodnym i popularnym punktem początkowym do przejścia ORLEJ PERCI, uważanej za najtrudniejszy tatrzański szlak.

(fot. EMeczka)

Schronisko powstało głównie staraniem STANISŁAWA OSIECKIEGO (1875 - 1967) prezesa Oddziału Warszawskiego Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego i zostało zbudowane przez Wojsko Polskie w latach 1921–1925.

S. Osiecki 1926 - fot. Wikipedia

W 1925 r. 12 dzień lipca przypadł w niedzielę, tak jak w roku bieżącym.

12 lipca 1925 r. odbyło się uroczyste otwarcie Schroniska "Murowaniec".

Kto dokonał jego otwarcia?

"Murowaniec" 1925 - fot.Wikipedia

Proszę podać imię i nazwisko.

ADRES INTERNETOWY: regionalne@radiokrakow.pl

                                            do godz. 7.30 dnia 12.07. 2026 r.

UPOMINKI:

książka "JÓZEF DIETL. Kilka słów o skuteczności nauki o uzdrawianiu' w opracowaniu JANUSZA HIERONIMA SKALSKIEGO.

książka "PARAFIA ŁOSOSINA GÓRNA OD ŚREDNIOWIECZA PO CZASY WSPÓŁCZESNE"

książka "FUNDACJA BRACI KOMOROWSKICH w Barwałdzie Dolnym" ks. Tadeusza Porzyckiego

książka "PRZEGINIA NARODOWA I DUCHOWNA w echach historii" Małgorzaty Pęcek - Czuby i Leszka Kapłona

płyta CD "Jubileuszowy koncert Leszka Długosza (80)"

Parowa maszyna wyciągowa kopalni „Królowa Luiza” ( fot.Topory/Wikipedia)

Prof. RYSZARD TADEUSIEWICZ z Akademii Górniczo - Hutniczej zaprasza do Zabrza do zwiedzenia zabytkowych kopalni w tym mieście.

Zabrze Kompleks Sztolnia Królowa Luiza – cześć naziemna wraz z szybem Carnall, 2015 (fot.MuzeumGórnictwa/Wikipedia)

Budowę kopalni "Królowa Luiza" rozpoczęto w 1791 roku i przez ponad 100 lat wiodła prym w przemyśle węglowym.
Dziś jest atrakcją turystyczną, podobnie jak inna zabrzańska kopalnia "GUIDO", zbudowana w 1855 r. przez GUIDO HENCKEL von DONNERSMARCKA .

Kopalnia "Guido" (fot.Wikipedia)

Kopalnia "Guido" od 1928 r. jest skansenem górniczym.

Obecnie można ją zwiedzać w stroju górniczym z pełnym ekwipunkiem i z możliwością wykonywania prostych prac górniczych.

Ściana nr 4 na trasie 355 otwartej w 2016 r. (fot.Ludek/Wikipedia)

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

(fot. W. Nowak)

29.06.2026 r. minęło 30 lat od śmierci STANISŁAWA CZYCZA - poety i prozaika, urodzonego w 1929 r. w KRZESZOWICACH.

W jego rodzinnym mieście oraz w Krakowie odbyły się rocznicowe uroczystości przypominające jednego z najbardziej oryginalnych polskich pisarzy II połowy XX wieku.

(fot. W. Nowak)

W maju tak zwane "Czyczowanie" w Krzeszowicach połączone było z odsłonięciem na miejscowym cmentarzu nagrobnego pomnika. 

(fot. W.Nowak)

W czerwcu Stowarzyszenie Pisarzy Polskich zorganizowało rocznicowe spotkanie, które zgromadziło wybitnych krakowskich twórców i krytyków literackich.

B. Rudnicki

A dziś w radiowym "Czyczowaniu" biorą udział: BOGDAN RUDNICKI, pisarz twórca spektakli teatralnych i scenariuszy filmowych, autor przygotowywanej do druku książki " STANISŁAW CZYCZ. Nasz nie – współczesny",

W. Nowak

WOJCIECH NOWAK, emerytowany pedagog, mieszkaniec Krzeszowic interesujący się twórczością Stanisława Czycza  oraz emerytowana nauczycielka języka polskiego w krzeszowickim Liceum Ogólnokształcącym MARIA OSTROWSKA, która wielokrotnie zapraszała Stanisława Czycza na spotkania z młodzieżą.

Posłuchaj!



Posłuchaj wypowiedzi

M. Ostrowska

Gorlicki regionalista i przewodnik ANDRZEJ PIECUCH w najnowszym numerze "KWARTALNIKA GORLICKIEGO", wydawanego przez Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Gorlickiej, opublikował artykuł pod tytułem "OPOWIEŚĆ O NIEZŁOMNYM, ZAPOMNIANYM KSIĘDZU TADEUSZU GAIKU (1914 - 1980) Z PARAFII PW. NARODZENIA NMP W GORLICACH".

Ks. Tadeusz Gaik (fot. Nicola Lakovic, Fundacja Polskie Miejsca Pamięci, Ksiądz Tadeusz Gaik (1914–1980)

Kreśli w nim sylwetkę kapłana, katechety członka ruchu oporu "Związku Walki Zbrojnej", więźnia niemieckich obozów koncentracyjnych, a po II wojnie światowej działacza w środowisku polonijnym w angielskim mieście HALIFAX.

Po święceniach kapłańskich, które otrzymał w Tarnowie w czerwcu 1938 r. został wikarym w parafii pw. Narodzenia NMP w Gorlicach.

Gorlice. Kościół pw. Narodzenia NMP (obecnie Bazylika Mniejsza) - fot. A. Piecuch)

Po wybuchu wojny młody kapłan włączył się w działalność konspiracyjną. Używał pseudonimów "Walewski" oraz "Ksiądz Piotr".

W lipcu 1941 r. został aresztowany i przeszedł przez katownie w Gorlicach, Jaśle, Tarnowie, a w marcu 1942 r. dotarł do KL Auschwitz i otrzymał numer 27 369.

Ks. Tadeusz Gaik w obozowym pasiaku w KL Auschwitz (fot. źródło: Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu, www.auschwitz.org)

W czerwcu tegoż roku został przewieziony do KL Dachau, gdzie dokonywano na nim zbrodniczych eksperymentów medycznych. 27 kwietnia 1945 r. więźniów oswobodziła armia amerykańska.

Potem trafił do Włoch do armii gen. W. Andersa, a wraz z jego żołnierzami, po demobilizacji, do Anglii i osiadł w mieście HALIFAX. Dzięki niemu w maju 1948 r. powstała tam pierwsza polska placówka duszpasterska na terenie diecezji Leeds.

Pierwsza Komunia św. dla dzieci w Halifax 20 maja 1967 r. Ksiądz T. Gaik stoi drugi od prawej strony. Źródło fot.: Ks. W. Wyszowadzki, Wkład ks. infułata Władysława Staniszewskiego (1901-1989) w powstanie i rozwój Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii, Warszawa 2020.

Jego parafianinem był robotnik w fabryce drutów SZCZEPAN WESOŁY (1926 - 2018), późniejszy arcybiskup, wieloletni duszpasterz polskiej emigracji.

Ks. Tadeusz Gaik (fot. Nicola Lakovic, Fundacja Polskie Miejsca Pamięci, Ksiądz Tadeusz Gaik (1914–1980)

Ksiądz Tadeusz Gaik zmarł 20 maja 1980 r, po 32 latach posługi jako proboszcz w Halifaxie.

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

Rynek w Olkuszu (fot. J. Sypień)

Znany olkuski kolekcjoner pocztówek MAREK PIOTROWSKI przyznaje, że OLKUSZ nigdy nie był specjalnie atrakcyjnym miejscem docelowych wakacyjnych pobytów, bo nie miał bazy hotelowej.

Sąsiedni OJCÓW był bezkonkurencyjny.

(pocztówka ze zbiorów Marka Piotrowskiego)
(pocztówka ze zbiorów Marka Piotrowskiego)

Ale i w Olkuszu pojawiali się turyści i zwiedzali okoliczne atrakcje jak Zamek Rabsztyn czy Pustynia Błędowska.

Dowodem karta pocztowa z 1910 r. opisująca pobyt w prywatnym domu wynajmowanym letnikom.

W latach przed II wojną światową atrakcją dla Zagłębiaków i Ślązaków było BUKOWNO i malowniczo płynąca wśród sosnowych lasów rzeka SZTOŁA.

(pocztówka ze zbiorów Marka Piotrowskiego)

Dopiero po II wojnie pojawiły się karty pocztowe z Pustynią Błędowską, a nawet z fotografiami tak zwanych wczasów wagonowych na ówczesnej stacji Rabsztyn (dziś Jaroszowiec Olkuski).

(pocztówka ze zbiorów Marka Piotrowskiego)

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

M. Piotrowski (fot. J. Sypień)
Łącko

STANISŁAW WILKOWICZ (1859 - 1943) pochodził z bocheńskiej rodziny górniczej, ale wybrał zawód nauczycielski i jako samouk interesował się sadownictwem.

Po 19. latach pracy, w 39.roku życia, w październiku 1898 r. został mianowany dyrektorem dwuklasowej Szkoły Ludowej w ŁĄCKU.

Życie oddał na usługi oświaty ludowej. Zwalczał swą pracą biedę chłopską.

Odznaczał się zaskakującymi metodami popularyzacji sadownictwa.

Najlepszym uczniom rozdawał sadzonki drzew, podobnie absolwenci szkoły przy zawarciu małżeńskiego związku otrzymywali takie prezenty.

W sukurs pospieszył mu miejscowy proboszcz, który za pokutę nakazywał sadzenie drzewek.

W 1927 roku odszedł na emeryturę, pozostawiając osiemdziesiąt tysięcy drzew owocowych zasadzonych przez siebie i swoich uczniów.

O Stanisławie Wilkowiczu opowiada prof. BOLESŁAW FARON, rodem z Czarnego Potoku koło Łącka.

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

Najpopularniejsze

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Zmiany we władzach Kraków Airport. Łukasz Gibała odwołał Łukasza Pawełka

    Radio Kraków

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

  • O krok od tragedii na A4. Kierowca miał 3,5 promila alkoholu

    Jakub Sajdak

Najnowsze

  • Miał być w tym roku, będzie w przyszłym. Tarnów czeka na kolejny zdrój z wodą pitną

  • "In the Hall Tonight" - Phil Collins drugi raz wśród legend

  • Po zamachu na Rynku Głównym w krakowskich szpitalach pozostaje 9 osób

  • Opera Krakowska nielegalnie promowała alkohol? Cykl WinOpera pod lupą prokuratury

  • U2 "Carnaval De Luz"

  • Ponad 100 tysięcy złotych dla Brytyjczyka rannego w Krakowie. Wśród darczyńców wielu Polaków