Wtorek, 27 paź 9 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

"Pejzaże regionalne" Audycja z dn. 4.05. 2025 r.

"Pejzaże regionalne" Audycja z dn. 4.05. 2025 r.
Rynek w Żabnie (fot. Kacper Szymański/Wikipedia)

ZAGADKA REGIONALNA (4.05)

Do 1927 r. wieś nad DUNAJCEM, na zachód od miasta ŻABNA.
Później przyłączona do Żabna stanowi jego przedmieście o charakterze przeważnie wiejskim.

S. Wyspiański, Autoprtret z żoną (1904) - fot. Wikipedia

Z tej wsi pochodziła TEODORA TEOFILA PYTKO, żona STANISŁAWA WYSPIAŃSKIEGO.
Artysta podczas pobytu tam, namalował cykl pejzaży przedstawiających widoki pracujących rolników oraz dzieci.
Proszę podać nazwę tej dawnej wsi, a obecnie części miasta ŻABNO w powiecie tarnowskim.

ADRES INTERNETOWY:  regionalne@radiokrakow. pl  
                                            do godz. 7.30 dnia 4.05.

UPOMINKI:

album BARBARY  GAŁDYŚ  "Wojciech Kułach Wawrzyńcok i jego spadkobiercy

książka wraz z płytą CD "MAŁY KRÓLEWIC" czyli "Mały Książe" przełożony na gwarę podhalańską.

album 650 lat parafii LISIA GÓRA 1362 -2012

tomik poezji "SŁOWA DO PRZYJACIÓŁ" Almanach Stowarzyszenia Autorów Polskich o/TARNÓW.

album "IKONOGRAFIA DAWNEGO JAWORZNA”

W piątek 9.05. 2025 r. o godz. 12.00 w krakowskim Muzeum Etnograficznym w Domu Esterki wręczone zostaną nagrody w XXII Konkursie Plastycznym "WSZYSCY ŚWIĘCI WAWRZYŃCOKA", który odbył się pod hasłem "Wojciech Kułach Wawrzyńcok. Na pielgrzymim szlaku".

Pomysłodawczynią konkursu jest BARBARA GAŁDYŚ, emerytowana nauczycielka i dyrektorka Szkoły Podstawowej w GLICZAROWIE DOLNYM w gminie Biały Dunajec.

Pani Barbara jest znawczynią twórczości tego dziewiętnastowiecznego rzeźbiarza ludowego pochodzącego z Gliczarowa Dolnego i autorką dwóch albumów jemu poświęconych.

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

(fot. B. Kułach)
Gliczarów Dolny, Rzeźba św. Jana Nepomucena (fot. Janusz Tycner/Wikipedia)
Zamek Tropsztyn (fot. Tomasz Bienias/Wikipedia)

Historyk dr SŁAWOMIR WRÓBLEWSKI specjalizuje się w dziejach średniowiecznej Małopolski, szczególnie ziemi sądeckiej.

Omawia dziś osadnictwo i historie grodów obronnych w dolinie DUNAJCA poniżej Nowego Sącza.

Czchów 2020 r. (fot. Jerzy Opioła/Wikipedia)

Są tam tak znane i pięknie odrestaurowane zamki jak Tropsztyn, Czchów oraz Melsztyn, jak i zapomniane, zapisane tylko w kronikach, jak na przykład Kurów.

Melsztyn, grudzień 2023 r. (fot. Krystian1968/Wikipedia)

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

Kraków, ul. Floriańska (fot. Zygmunt Put/Wikipedia)

W Krakowie - ulica Floriańska, w Warszawie - Krakowskie Przedmieście, w Łodzi - Piotrkowska, a w Żywcu?

Reprezentacyjną ulicą ŻYWCA jest ulica Tadeusza Kościuszki, która biegnie dziś od Rynku do skrzyżowania z Aleją Jana Pawła II przy Starym Moście na SOLE.

Żywiec, ul. Kościuszki 39 Sąd Rejonowy (fot. Kokorik/Wikipedia)

Została tak nazwana w 1894 r. w stulecie Insurekcji Kościuszkowskiej, kiedy powstała z połączenia ulic Świętokrzyskiej i Bialskiej (drogi do miasta BIAŁA).

Żywiec, ul. Kościuszki (fot. Kokorik/Wikipedia)

Czy Tadeusz Kościuszko zawitał kiedykolwiek do miasta nad Sołą? - wyjaśnia regionalista MIROSŁAW MIODOŃSKI, redaktor naczelny rocznika "GRONIE", wydawanego przez Towarzystwo Miłośników Ziemi Żywieckiej.

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

Znawca historii Krakowa i Małopolski MICHAŁ KOZIOŁ opowiada o antykwarycznej ciekawostce, o niewielkiej książęczce wydanej w 1915 r. już po Bitwie pod Gorlicami", a noszącej tytuł " ZBIÓR PIEŚNI, MODLITW i WIERSZY WOJENNYCH".
Wydrukowana została w oficynie WŁADYSŁAWA POTURALSKIEGO (1858 - 1921) w Krakowie - Podgórzu.

W tej publikacji ma utworów o wybitnych literackich walorach, ale są niezwykle cenne, często anonimowe, opisy realiów ówczesnej galicyjskiej, wojennej codzienności  oraz stanów ducha ich autorów.

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

Wilhelm Antoni Müldner (1841-1887) pochodził ze spolonizowanej rodziny niemieckiej, był uczestnikiem Powstania Styczniowego i tarnowskim przedsiębiorcą.

  • Jest dziś zupełnie zapomnianym, nie tylko w TARNOWIE, gdzie spędził ostatnie lata życia i został pochowany, ale także w KRAKOWIE, mieście w którym osiedlił się jego ojciec.

Jego życiorys przedstawia historyk MIECZYSŁAW CZOSNYKA.

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

(fot.MkNASA/Wikipedia)

Mineralog z Akademii Górniczo - Hutniczej prof. MACIEJ PAWLIKOWSKI przedstawia historię odwiertów geotermalnych na Podhalu.

Ujęcie geotermalne na Gubałówce (fot. www.geotermia.pl)

Choć i tam poszukiwano złóż ropy i gazu, to bogactwem regionu stały się wody geotermalne.

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

Historyk i olkuski regionalista JACEK SYPIEŃ przedstawia sylwetkę przedsiębiorcy WAWRZYŃCA FILAWSKIEGO (1858-1937).

Był właścicielem fabryki kafli, niezbędnych wówczas przy wznoszeniu pieców kuchennych i ogrzewających mieszkania.



Katalog reklamowy z 1925 r. (fot. ze zbiorów Marka Piotrowskiego)

Jego produkty były nagradzane w 1894 r. na Międzynarodowych Targach Przemysłowych we LWOWIE, oraz cztery lata później na podobnej wystawie w KIELCACH.

Pawilon kaflarni W. Filawskiego na wystawie krajowej w Kielcach w 1898 r. (fot ze zbiorów Muzeum Regionalnego PTTK Olkusz)

Jest wielce prawdopodobne, że odlew herbu Olkusza z datą 1898, który przechowuje dziś Muzeum Regionalne PTTK oraz widnieje na kilku budynkach użyteczności publicznej w mieście, to dzieło Zakładów Ceramicznych Wawrzyńca Filawskiego.

Herb Olkusza wykonany w kaflarni W. Filawskiego - zbiory Muzeum Regionalnego PTTK Olkusz (fot. Jacek Sypień).

Był on także aktywnym obywatelem Olkusza, w czasie wojny działał charytatywnie, był strażakiem i radnym miejskim.

Olkuska Rada Miejska, rok 1925. W. Filawski drugi z prawej wśród siedzących (fot. Muzeum Regionalne PTTK Olkusz)

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

Najpopularniejsze

  • Tatry Zachodnie: polski turysta ranny podczas ucieczki przed niedźwiedzicą

    Radio Kraków

  • Śmiertelny wypadek w Januszowicach. Nie żyje 33-letni kierowca

    Jan Pająk

  • Tragiczne odkrycie w lesie pod Tarnowem. Biegacz znalazł ciało 37-latka

    Agnieszka Wrońska-Bęben

  • Z Żabna do Krakowa w godzinę? Samorządowcy zdradzają plany dla „Szczucinki"

    Agnieszka Wrońska-Bęben

  • Sześć departamentów do likwidacji. Łukasz Gibała podpisał zarządzenie

    Radio Kraków

  • Wichury nad Polską, alerty także w Małopolsce. W Tatrach możliwe zamiecie

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Nocne utrudnienia na obwodnicy Brzeska. Kierowcy jadący w stronę Krakowa pojadą objazdem

  • Samochód dachował i leżał w polu. Pijanego kierowcę odnalazł policyjny pies

  • Duże zmiany na S-7 w krakowskich Mistrzejowicach. Już niedługo tędy pojadą kierowcy

  • ZUS w Suchej Beskidzkiej po modernizacji. Więcej miejsca i udogodnienia dla klientów

  • "W kręgu nauki" Audycja z 31.10. 2026 r.

  • Jedno przedszkole uratowane, trzy nadal zagrożone. Prezydent Nowego Sącza zmienia plany