ZAGADKA HISTORYCZNA (20.08)
Osada wśród lasów w gminie PURDA w powiecie OLSZTYN na historycznej granicy Warmii i Mazur.
Od czasów biskupa warmińskiego STANISŁAWA HOZJUSZA (1504 -1579) aż do czasów ostatniego polskiego biskupa Warmii przed rozbiorami IGNACEGO KRASICKIEGO (1735 -1801), powitanie nowego biskupa wjeżdżającego do swej diecezji tak zwanym traktem warszawskim odbywało się w tej wsi leżącej jeszcze po stronie mazurskiej.
Ustawiano wówczas ozdobną, okolicznościową, drewnianą bramę mającą symbolizować "wrota Warmii".
W 2006 r. powstał projekt, nawiązujący do tych historycznych wydarzeń, stworzenia z dawnego traktu atrakcji turystycznej.
Na zachowanym odcinku około 1200 m wśród starych lip, stworzono ścieżkę edukacyjną z tablicami o historii i przyrodzie tej okolicy, z biogramami wszystkich biskupów warmińskich i kamiennymi głazami upamiętniającymi niektórych z nich.
Proszę podać nazwę tej miejscowości, w której znajdują się "wrota Warmii".
Dziś zamieszkuje ją 56 osób i mieści się tam stacja badawcza Uniwersytetu Warmińsko - Mazurskiego.
ADRES INTERNETOWY: regionalne@radiokrakow.pl
do godz. 7.30 dnia 20.08 2023 r.
UPOMINKI:
tom poezji "GOTYK" Anny Pituch – Noworolskiej
tom poezji "WIATR OD ŁOSOSINY" Kazimiery Janczy
tom poezji "SZUKAM W ŻYCIU WOLNEGO MIEJSCA" Janusza Czerniaka
2 tomiki (nr 3) "FRASZKOTERAPIA BEZ RECEPTY" Marcina Urbana
W tym roku przypada 550 rocznica urodzin i 480 rocznica śmierci MIKOŁAJA KOPERNIKA (1473-1543) i rok 2023 jest rokiem genialnego polskiego astronoma.
W 1491 r. Mikołaj Kopernik wraz z bratem ANDRZEJEM (uznawanym niegdyś za starszego, a według najnowszych badań młodszym bratem) rozpoczął studia na Akademii Krakowskiej.
Czasy jego studiów przypadły na okres świetności tzw. krakowskiej szkoły astronomiczno-matematycznej.
Studia ukończył w 1495 r. bez uzyskania żadnego tytułu, gdyż utrudniłoby to kontynuowanie nauki we Włoszech, dokąd wyjechał z bratem dzięki wsparciu finansowemu wuja Łukasza Watzenrodego.
Podczas pobytu w Krakowie Mikołaj Kopernik odwiedził kopalnie soli w WIELICZCE.
Skąd o tym wiemy? - wyjaśnia astronom dr ADAM MICHALEC z Młodzieżowego Obserwatorium Astronomicznego w NIEPOŁOMICACH i nie wyklucza hipotezy, że Mikołaj Kopernik mógł przebywać też w letniej królewskiej rezydencji na niepołomickim zamku.
Posłuchaj!
103 lata temu w nocy z 19/20 sierpnia 1920 r. wybuchło II POWSTANIE ŚLĄSKIE.
Rok wcześniej w nocy z 16/17 sierpnia Polacy na Górnym Śląsku chwycili za broń przeciwko Niemcom.
W latach międzywojnia na Górnym Śląsku, w tej części która w 1922 r. została przyłączona do niepodległego państwa polskiego, zrodziła się idea usypania kopca wyzwolenia nawiązująca do tradycji walk o przynależności tych ziem do Polski.
Kilka miejscowości zgłaszało chęć lokalizacji kopca na swoim terenie.
Ostatecznie zdecydowano, że kopiec powstanie w PIEKARACH ŚLASKICH nieopodal granicy z niemieckim BYTOMIEM.
Jak powstawał kopiec, kto go sypał, jak długo to trwało,kiedy został ukończony i poświęcony? - wyjaśniają historycy DARIUSZ GACEK i DARIUSZ PIETRUCHA, autorzy przewodnika historyczno - krajoznawczego "Piekary Śląskie i okolice".
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Słuchacz "Pejzaży regionalnych" BOGDAN PORĘBSKI jest prawnikiem i mieszka w RADOMIU.
Jego pasją jest historia regionu staszowskiego.
W marcowym numerze "ZESZYTÓW SANDOMIERSKICH" ukazał się jego artykuł "ZAPOMNIANA BITWA. Bitwa pod Komorowem - Gacami Słupieckimi 20 czerwca 1863 r.
Opisuje w nim przebieg jednej z najkrwawszych bitew do jakich doszło w guberni radomskiej przed 160. laty.
Klęska jakiej doznały oddziały powstańcze była tym dotkliwsza, że z tą wyprawą, nieudanym atakiem z Galicji przez Wisłę na tereny Kongresówki, strona polska wiązała wiele nadziei.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Historyk literatury i krytyk literacki prof. BOLESŁAW FARON przedstawia sylwetkę poetki KAZIMIERY JANCZY.
Urodziła się w RĄBKOWEJ w gminie ŁOSOSINA DOLNA.
Choć od wielu lat związana jest z OLKUSZEM to swój trzeci tom poezji " WIATR OD ŁOSOSINY" zadedykowała mieszkańcom rodzinnych stron oraz swojej rodzinie.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Urodzona w Piwnicznej - Zdroju KRYSTYNA DULAK - KULEJ jest poetką tworzącą w gwarze Górali Nadpopradzkich.
Od wielu lat mieszka w LONDYNIE.
Włada kilkoma językami. Przez kilkanaście lat pracowała na lotnisku HEATHROW.
Wakacje spędza jednak w rodzinnych stronach.
Tego lata przyleciała na jubileusz 675. lecia Piwnicznej.
A kiedy i w jakich okolicznościach zaczęła pisać wiersze?
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
SŁAWEK WIERZCHOLSKI to artysta muzyk, wokalista, wirtuoz harmonijki ustnej, autor tekstów i muzyki, dziennikarz radiowy i prasowy.
Przed 41. laty założył zespół "NOCNA ZMIANA BLUESA" i do dziś jest jego liderem.
W czasie tegorocznych wakacji dużo koncertował jeżdżąc po całej Polsce. Dał także koncert w KRAKOWIE.
Jeszcze nie wybrzmiała dobrze jego ostatnia płyta "AMAZONIA", a już jest prawie gotowy materiał na kolejną, która zapewne ukaże się w listopadzie.
Wiele pomysłów rodzi się w domku nad jeziorem między Iławą a Brodnicą, gdzie muzyk mieszka nie tylko w czasie wakacji.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Prof. STEFAN WITOLD ALEXANDROWICZ przypomina życiorys i naukowy dorobek zoologa, malakologa, WŁADYSŁAWA POLIŃSKIEGO.
Urodził się w 1885 r. w WARSZAWIE. Był ochotnikiem w Legionach Piłsudskiego i walczył na Kielecczyźnie oraz na Wołyniu.
W roku 1921 przedstawił na Uniwersytecie Jagiellońskim pracę habilitacyjną i uzyskał stopień docenta.
Do 1926 r. prowadził zlecone wykłady z faunistyki i zoogeografii Polski .
Potem pracował w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego.
Zmarł na serce w1930 r. i spoczywa na Cmentarzu Powązkowskim.
Posłuchaj !
