ZAGADKA REGIONALNA (9.11.)
Wieś w gminie ŻYRAKÓW w powiecie dębickim, powstała w XIII w.
W wieku XVI zasiedlono w niej Tatarów wziętych do niewoli przez hetmana JANA TARNOWSKIEGO po bitwie pod OBERTYNEM w 1531 roku.
W miejscowości zachowały się relikty dawnego założenia obronnego identyfikowanego z dworem, w którym w 1561 roku zmarł hetman wielki koronny JAN AMOR TARNOWSKI (ur. 1488), a w roku 1570 jego córka Zofia Ostrogska z Tarnowskich, właścicielka TARNOWA.
W tej wsi w 1912 r. urodził się FRANCISZEK MIKRUT (zm. 2007) dwukrotny mistrz Polski (1931 i 1939) w rzucie oszczepem.
Znanymi oszczepnikami byli także jego bracia Władysław i Albin.
Proszę podać nazwę tej wsi.
ADRES INTERNETOWY: regionalne@radiokrakow.pl
do godz. 7.30 dnia 9.11. 2025 r.
UPOMINKI:
płyta CD MARTYNY KASPRZYCKIEJ "Śleboda miłości", z piosenkami Agnieszki Osieckiej
powieść MACIEJA HENA "Deutsch dla średnio zaawansowanych"
książka WITA SZOSTAKA " Oberki do końca świata"
książka AGATY MICHALAK " O dobrym jedzeniu. Opowieści z pola, ogrodu i lasu"
książka DAMIANA NOWAKA "Szpital Powszechny im. Franciszka Józefa w Gorlicach
ELŻBIETA ANNA SADKOWSKI (z domu Samek) jest rzeźbiarką i architektem.
Niedawno stworzyła projekt "CISI NIEZŁOMNI" zawierający informacje o członkach jej rodziny zasłużonych dla niepodległości Polski.
Impulsem było odnalezienie informacji o WOJCIECHU BRZYTWIE (1892 - 1916), bracie babci Pani Elżbiety, który walcząc ochotniczo w Legionach Polskich w 1916 r. na Wołyniu dostał się do niewoli rosyjskiej.
Przez ponad sto lat jego dalsze losy były nieznane.
Inna postać to JADWINIA KOWALSKA (1897 -1919) siostra babci, która jako ochotniczka opiekowała się żołnierzami oraz cywilami chorymi na tyfus w szpitalu epidemicznym PCK w Krakowie przy ul. Skawińskiej.
Zaraziła się i zmarła w wieku 22 lat w 1919 r.
Dziadek ze strony ojca Pani Elżbiety dr praw JÓZEF SAMEK (1897 - 1937), syn górala Szymona, w 1920 r. podczas wojny polsko - bolszewickiej jako akademik - ochotnik w stopniu sierżanta, zgłosił się na służbę w obronie Ojczyzny.
W II Rzeczpospolitej pracował w bankowości i uprawiał taternictwo. Zmarł w 1937 r. na skutek wypadku podczas eksploatacji jaskiń w Tatrach.
W niepodległej Polsce w 1919 r. urodził się wujek Pani Elżbiety, lotnik plutonowy bombardier JERZY STEBNICKI.
We wrześniu 1939 r. przez Rumunię dotarł do Francji, a potem do Kanady gdzie szkolił się lotniczo i został przydzielony do Polskich Sił Powietrznych Dywizjonu Bombowego 300.
Zginał zestrzelony na Kilonią 9 kwietnia 1945 r. i spoczął na cmentarzu wojennym w tym mieście.
Został dwa razy odznaczony Krzyżem Walecznych i dwa razy Medalem Lotniczym.
I wreszcie MARIA SAMEK, z domu Kowalska, babcia ze strony ojca, nazwana przez Panią Elżbietę "Matką Polką".
Urodziła się w 1893 r. w STANISŁAWOWIE i była krewną ormiańskiego arcybiskupa Lwowa IZAAKA MIKOŁAJA ISAKOWICZA (1824 - 1901).
W 1917 r. była jedną z pierwszych kobiet zatrudnionych w Krakowie jako "oficjantka pocztowa".
W II Rzeczpospolitej kontynuowała służbę w Poczcie i Telegrafie.
Szybko owdowiała, sama wychowała dwóch synów: ANDRZEJA - profesora Politechniki Krakowskiej i profesora Uniwersytetu JANA (ojciec Pani Elżbiety).
ELŻBIETA SADKOWSKi w ramach projektu "CISI NIEZŁOMNI" zamierza teraz wyrzeźbić popiersia tych pięciorga krewnych i wraz ze stosownym opisem wyeksponować (są już propozycje muzeów),
Będą nie tylko pamięcią o patriotycznej rodzinie, ale być może zachęcą innych, aby zgromadzili wiedzę o swoich przodkach zasłużonych dla niepodległości Polski.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
NARODOWE ŚWIĘTO NIEPODLEGŁOŚCI obchodzimy 11 listopada, na pamiątkę wydarzeń roku 1918.
Ale w Małopolsce, zaborczej Galicji, już w ostatnich dniach października zaczęto rozbrajać żołnierzy c.k. armii austro - węgierskiej.
Tak było w Tarnowie i Krakowie.
A kiedy powiew wolności dotarł do ŻYWCA?
30.10. 1918 r. października wieczorem Jan Seeman, dotychczas żołnierz armii austriackiej, ale też legionista i członek tajnej Polskiej Organizacji Wojskowej (POW), dowodząc grupą towarzyszy broni, wspomaganą przez kilkunastu uczniów żywieckiej Szkoły Realnej, rozbroił magistrackich wartowników.
Dzień później 31.10. 1918 r. skapitulowała, stacjonująca w Żywcu, kompania węgierska i złożyła broń na ręce sędziego Sądu Okręgowego kapitana Augusta Kwiecińskiego.
Początki niepodległości roku 1918 w Żywcu przypomina regionalista MIROSŁAW MIODOŃSKI, redaktor naczelny Rocznika "GRONIE", wydawanego przez Towarzystwo Miłośników Ziemi Żywieckiej.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Olkuszanin JACEK BERG jest artystą multimedialnym.
Zaczynał od fotografii analogowej, do której i dziś ma wiele sentymentu.
Obecnie używa fotografii cyfrowej, pracuje z dźwiękiem, instalacją, a ostatnio też z ceramiką.
W działającym od 3 lat "Studiu Berg" prowadzi warsztaty, zajęcia edukacyjne i organizuje kameralne koncerty.
Najbliższy odbędzie się 13.11. w czwartek.
O godz.19.00 wystąpi artysta o pseudonimie "CHOCHLIK".
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
ŁĘKAWKA - to wieś w gminie TARNÓW.
Jej mieszkanka MAŁGORZATA FUDYMA - GRZYWA związana jest rodzinnie z tą miejscowością od strony ojca.
Mama pochodzi z sąsiedniej KARWODRZY.
Pani Małgorzata w 2018 r. przyczyniła się do założenia Koła Gospodyń Wiejskich "KALINA".
Jej pasją jest kultywowanie tradycji i kultury regionu, w której odnajduje dumę radość i wspólnotę.
Gra i śpiewa w Grupie Śpiewaczej "Kalinianki" oraz Zespole Ludowym "Muzyka spod Bucyny".
Podczas II Ogólnopolskiej Gali Polskiego Związku KGW otrzymała nagrodę "OSOBOWOŚĆ ROKU", za docenienie pracy na rzecz tych organizacji.
Ważnym impulsem do rozpoczęcia działalności w KGW był pobyt we WIEDNIU.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
WAWRZKA jest wsią w gminie GRYBÓW, w której znajduje się cmentarz wojenny nr 128 z okresu I wojny światowej oraz prawosławna cerkiew wybudowana w latach 30. XX w.
Obecnie to kościół filialny parafii rzymskokatolickiej we FLORYNCE.
O historii wsi i jej krajobrazie opowiada regionalista gorlicki i przewodnik ANDRZEJ PIECUCH.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
11 listopada 2025 r. o godz 11.00 w Nowohuckim Centrum Kultury rozpocznie się KONCERT GALOWY "26. Ogólnopolskiego Festiwalu Dzieci i Młodzieży PIOSENKI JANA WOJDAKA".
Dzień wcześniej przesłuchania finałowe prawie stu wykonawców wyłonią zwycięzców w poszczególnych kategoriach wiekowych, którzy zaprezentują się podczas Koncertu Galowego.
Koncert Galowy, to także promocja nowej, czternastej już płyty festiwalowej z nagraniami laureatów poprzednich edycji.
Posłuchaj artysty – muzyka, producenta i dyrektora artystycznego Festiwalu JANA WOJDAKA!
Posłuchaj wypowiedzi
Piosenki: "Na przygodę, na pogodę" w wykonaniu Agaty Domańskiej, "Tęsknota" w wykonaniu Kingi Wylęgły oraz "Wyjedziemy na Mazury" duetu Ewa Novel i Jan Wojdak zabrzmią w niedzielę 9.11 po godz. 7.30.
