ZAGADKA REGIONALNA (8.08)
Wieś, dziś siedziba gminy, w powiecie BRZESKO.
Założona na prawie niemieckim w 1338 r. pod koniec XVI w. była wsią biskupstwa krakowskiego w województwie sandomierskim.
Uzyskała lokację miejską w 1785 roku, ale zdegradowana została w roku
1933.
We wsi warto obejrzeć kościół parafialny pw. św. Bartłomieja Apostoła z 1893 roku projektu JANA SAS – ZUBRZYCKIEGO oraz dwór wraz z parkiem.
Budynek dworu wzniesiony został przez Jana Kępińskiego, właściciela wsi, w latach 1854 – 1860.
W tej wsi urodzili się:
w 1787 r. MICHAŁ CHYLEWSKI malarz, uczestnik postania listopadowego, od 1835 r. mieszkał w Kaliszu
w 1875 r. STANISŁAW NITA ludowiec, wójt gminy, więzień Berezy Kartuskiej
w 1890 r. PAWEŁ ROSA kapitan administracji Wojska Polskiego, zamordowany w Charkowie w 1940 r.
w 1893 r. JÓZEF GAŁUSZKA, poeta i publicysta, redaktor „Gazety Literackiej"
w 1953 r. JAN PIOTROWSKI biskup kielecki
Proszę podać nazwę tej wsi !
ADRES INTERNETOWY: regionalne@radiokrakow.pl
do godz. 7.30. dnia 8.08. 2021 r.
UPOMINKI:
płyta CD „U źródeł muzyki Chopina” Zespół Polski Marii Pomianowskiej
2 zestawy wydawnictw o OLKUSZU i Ziemi Olkuskiej
(„Legendy Srebrnego Grodu”, „Olkusz Srebrne Miasto”, „Bazylika Olkuska Św. Andrzeja Apostoła”, „Olkusz na starej pocztówce”, „ Mennica Olkuska 1579-1601”, „Na Rabsztyn” oraz „Zamek Rabsztyn”)
5 informatorów turystycznych (wraz z mapą ) BESKID WYSPOWY.
W GORLICACH od 10 sierpnia w Muzeum Regionalnym PTTK im. Ignacego Łukasiewicza będzie można oglądać wystawę poświęconą JÓZEFOWI BARUTOWI (1890 - 1967) architektowi miejskiemu, który odbudowywał Gorlice po straszliwych zniszczeniach w czasie I wojny światowej ( 96% zabudowy) .
A które z obiektów w Gorlicach są dziś dowodem jego mrówczej pracy? - wyjaśnia kustosz Muzeum Regionalnego PTTK KATARZYNA LIANA.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
KOSTRZA (720 m) wznosi się nad wsią o tej samej nazwie oraz miejscowościami NOWE RYBIE, SZYK i RUPNIÓW.
Jest całkowicie zalesiona i ma wydłużony grzbiet.
Z górą wiąże się kilka legend, ciekawa jest też budowa geologiczna góry.
A jaką drogą najłatwiej wyjść na Kostrzę? - wyjaśnia przewodnik DARIUSZ GACEK autor przewodnika "Beskid Wyspowy".
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Kołtun to sklejony łojem i wydzieliną wysiękową (np. z powodu wszawicy) pęk włosów na głowie, powstały na skutek braku higieny lub niekorzystania ze szczotki bądź grzebienia.
Powstawaniu kołtuna sprzyjało także powszechne wśród chłopstwa noszenie czapki.
Stare przesądy medyczne zabraniały obcinania kołtunów z obawy przed negatywnym wpływem na zdrowie
O kołtunach w Galicji w II połowie XIX w. więcej w rozmowie ze znawcą historii Krakowa i Małopolski MICHAŁEM KOZIOŁEM.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Tarnowski historyk MIECZYSŁAW CZOSNYKA przybliża dzieje kolejnej rodziny związanej z Galicją.
ARTWIŃSKI - to dziś rzadko spotykane nazwisko, w Polsce nosi je niespełna sto osób.
Protoplastą małopolskich Artwińskich był mieszczanin grybowski IGNACY ARTWIŃSKI, który zmarł w 1812 r. a potem jego rodzina, także syn WINCENTY, przenieśli się do TARNOWA.
A jak potoczyły się losy jego syna powstańca styczniowego JULIANA OSWALDA ?
Posłuchaj!
Z tej okazji w drewnianym zabytkowym rabczańskim kościele do końca października czynna jest wystawa " DZIADY ŚMIGUSTNE - TRADYCJA WIOSENNEGO KOLĘDOWANIA".
Jest ona poświęcona LEOPOLDOWI WĘGRZYNOWICZOWI (1881 - 1960) nauczycielowi i badaczowi kultury tradycyjnej regionu, który jako pierwszy dostrzegł potrzebę badania tradycji dziadów śmigustnych we wsi DOBRA.
A co można obejrzeć na tej wystawie? - wyjaśnia etnograf MAŁGORZATA WÓJTOWICZ - WIERZBICKA
.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
