ZAGADKA REGIONALNA (7.01)
Burmistrz Tarnowa w latach 1870 - 1873.
Adwokat, urodzony w 1824 r. w KOŁACZYCACH koło Jasła, został wybrany na tę funkcję po śmierci pierwszego autonomicznego burmistrza Tarnowa WOJCIECHA BANDROWSKIEGO.
Dał się poznać w życiu publicznym miasta jako obrońca w procesach uczestników Powstania Styczniowego.
Za jego kadencji między innymi otwarto bursę dla biednych uczniów, zakupiono plac pod budowę I Liceum Ogólnokształcącego oraz szkoły powszechnej imienia Mikołaja Kopernika.
Po odejściu ze stanowiska burmistrza (nie uzyskał reelekcji) wybierany był jednak w kolejnych wyborach, aż do roku 1896, do Rady Miejskiej.
W marcu roku 1900. zmarł bezpotomnie w wieku 76 lat .
Proszę podać jego imię i nazwisko.
ADRES INTERNETOWY: regionalne@radiokrakow.pl
do godz. 7.30 dnia 7.02. 2026 r.
UPOMINKI:
płyta CD ze słuchowiskami Radia Kraków : "PILOTKA PIRX" (na podstawie opowiadania "Rozprawa" Stanisława Lema oraz " WŁAMANIE DO PRZESZŁOŚCI" (na podstawie listów Ewy Lipskiej i Stanisława Lema)
płyta CD "Victoria" Wiktorii Oliwy
monografia "ŁETOWNIA, Genius loci 1365 - 2025" Bartłomieja Barta Dyrcza
2 egzemplarze ksiąźki Jacka Sypienia "Olkuscy ludzie kultury"
Mieszkaniec NIEMODLINA w województwie opolskim mgr inż. JERZY OKRZESA jest autorem książki "CZAS, NIESKOŃCZONOŚĆ, PRZESTRZEŃ, WIECZNOŚĆ", będącej efektem ponad 30. letnich studiów i refleksji nad czasem oraz trzema innymi pojęciami.
To wieloletni praktyk i teoretyk zarządzania przemysłową produkcją - planowania, realizacji i rozliczenia procesów w czasie.
Dokumentuje także historie swojej rodziny oraz jej przyjaciół, a do takich zaliczał się malarz GRZEGORZ KWASZENKO (1894 - 1968), który w 1924 r. z Kalisza przeniósł się do Bochni i dołączył do tamtejszej bohemy.
Po II wojnie osiadł w LUDMIERZYCACH w powiecie głubczyckim, gdzie jego małżonka nauczała w szkole podstawowej i gdzie mieszkał JÓZEF DOMARADZKI dziadek Jerzego Okrzesy.
W styczniu Muzeum im Stanisława Fischera w Bochni, które w swych zbiorach ma kilka obrazów Grzegorza Kwaszenki, zaprosiło Jerzego Okrzesę na prelekcję, gawędę o tym artyście.
Zanim ukaże się książka jemu poświęcona posłuchaj, co malował Grzegorz Kwaszenko i jak zapamiętał go ośmioletni Jurek,
Posłuchaj wypowiedzi
Olkuszanin, politolog dr MATEUSZ KAMIONKA jest wykładowcą w Zakładzie Studiów Polsko – Ukraińskich Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Działa też lokalnie jest założycielem działającego od 2013 r. Stowarzyszenia Inicjatyw Młodzieży Olkuskiej "SIMO".
Wraz z ukraińskim historykiem dr MAKSYMEM POTATENKĄ z Uniwersytetu w NIŻYNIE przygotowuje opartą na interdyscyplinarnych badaniach książkę poświęconą ANDRIJOWI POTEBNI (1838 – 1863) antycarskiemu spiskowcowi i uczestnikowi Powstania Styczniowego po stronie polskiej.
Książka o poległym 5 marca 1863 r. w Bitwie pod Skałą Andriju Potebni będzie wydana w języku angielskim.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
1.02. 2026 r. w zagadce regionalnej zapytałem Państwa o Wincentego Pola geografa i poetę, który wymyślił polską nazwę Wisła Śmiała dla 2 i pół kilometrowego ujścia rzeki do Zatoki Gdańskiej, które powstało w 1840 r.
Wincenty Pol, który spoczywa w Krypcie Zasłużonych na Skałce w Krakowie, miał bardzo wiele zasług.
To on stworzył podstawy nowoczesnej geografii w Polsce.
Geografa Wincentego Pola przypominam teraz w archiwalnej rozmowie, ze zmarłym w 2024 r. prof. Stefanem Witoldem Alexandrowiczem.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Historyk PIOTR BOROŃ jest autorem książki "KU JEROZOLIMIE. POLSCY PIELGRZYMI DO ZIEMI ŚWIĘTEJ".
Jeden z rozdziałów opisuje podróż - pielgrzymkę JULIUSZA SŁOWACKIEGO rozpoczętą w 1836 r.
Zamierzał dotrzeć tam na Boże Narodzenie 1836.r. ale droga z Egiptu przedłużyła się ze względu na przymusową kwarantannę.
Do Jerozolimy dotarł dopiero 13 stycznia 1837 r.
Noc z 14/15 stycznia spędził u grobu Chrystusa, a o godz. 2.00 w nocy służył jako ministrant do Mszy św., którą odprawił znany wówczas na Bliskim Wschodzie jezuita o. MAKSYMILIAN RYŁŁO (1802 - 1848).
A jakiego skandalu się wówczas dopuścił?
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Ten mało znany życiorys powstańca styczniowego przypomniany został dzięki badaniom historyka, archiwisty i muzealnika ARTURA OBOZY.
Jest on autorem artykułu "TEODOR DRAPELLA" (1842 - 1903). POWSTANIEC STYCZNIOWY. ZESŁANIEC SYBERYJSKI. NADLEŚNICZY I ŁOWCZY W RZYKACH. DZIAŁACZ SPOŁECZNY I PATRIOTYCZNY".
Urodzony w 1842 r. w Suchej (dziś Sucha Beskidzka) wstąpił na ochotnika do armii austriackiej w 1859 r. gdy wybuchła wojna austriacko - włoska. Ale na front nie zdążył, bo młody cesarz Franciszek Józef I szybko wojnę przegrał.
Gdy w 1863 r. wybuchło Powstanie Styczniowe, porzucił wojskową kancelarię w WADOWICACH i zdezerterował z armii. Z ŁAŃCUTA, pod zmienionym nazwiskiem Henryk Gruszecki, przedostał się na Lubelszczyznę i dołączył do oddziału płk. MARCINA BORELOWSKIEGO "LELEWELA". 6.09. 1863 r. był świadkiem śmierci swego dowódcy w Bitwie pod Batorzem.
Schwytany w marcu roku następnego, został skazany na śmierć, ale wyrok zamieniony został na zesłanie na Syberię do IRKUCKA.
Ale to nie był jeszcze koniec zesłańczej drogi.
Dokąd dotarł? Kiedy został uwolniony i czym się zajmował w ostatnich latach życia w RZYKACH koło Andrychowa?
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
