Wtorek, 27 paź 4 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

"Pejzaże regionalne" Audycja z dn. 5.10. 2025 r.

"Pejzaże regionalne"  Audycja z dn. 5.10. 2025 r.
(fot. Jerzy Opioła/Wikipedia)

ZAGADKA  REGIONALNA (5.10.)

Rzeka o długości 29 km, płynąca w województwie małopolskim, która odprowadza wody do zlewni MORZA  CZARNEGO.

Proszę podać jej nazwę.

ADRES INTERNETOWY: regionalne@radiokrakow.pl

                                           do godz. 7.30 dnia 5.10.2025 r.



UPOMINKI:





płyta CD „ĆMY SZALONE. Mirosław Henryk Kalisiewicz śpiewa poezję Józefa Barana”.





płyta CD „ ZWYKŁA  ULICA. MACIEJ KŁECZEK I PRZYJACIELE”





płyta CD „BIG – BAND ŁOSOSINA DOLNA . The Best of Henryk Kuźniak”

książka Krzysztofa Ciesielskiego i Zdzisława Pogody „ KRÓLOWA BEZ NOBLA. ROZMOWY O MATEMATYCE”.

książka „MISCELLANEA CHRZANOVIENSIA. Tom I.”

(fot.Wikipedia_

Regionalista, adiunkt Muzeum Ziemi Bieckiej DAMIAN NOWAK jest autorem publikacji wydanej przez bieckie Muzeum, pod tytułem "SZPITAL POWSZECHNY im. Franciszka Józefa w Gorlicach 1898 - 1918".

Przedstawia w niej początki nowoczesnego szpitalnictwa w mieście nad ROPĄ. w II połowie XIX w. (pierwsze wzmianki o opiece zdrowotnej w Gorlicach pochodzą z roku 1512, kiedy to JAN KARWACJAN przekazał ziemię pod budowę szpitala dla ubogich).

Tym, który zapisał się złotymi zgłoskami w ponad 125 letniej historii obecnego szpitala jest jego fundator HENRYK KLIMONTOWICZ, dziś patron tej medycznej placówki.

(fot.Zalasem1/Wikipedia)

Od 1898 r. przez 3 lata, pierwszym dyrektorem i prymariuszem był chirurg STANISŁAW KRASOWSKI, a jego asystentem JAN PRZESMYCKI (zm.1939). I to był cały personel lekarski w pierwszych latach działalności.

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

STANISŁAW NĘDZA KUBINIEC urodził się w KOŚCIELISKU w 1897 r.

Gdy wybuchła I wojna zgłosił się do Legionów Polskich, ale nie został przyjęty ze względu na młody wiek i zły stan zdrowia.

To nie przeszkadzało armii austro-węgierskiej uczynić z niego żołnierza. Walczył, dostał się do niewoli rosyjskiej, a w czasie wojny z bolszewikami znów trafił do niewoli, z której powrócił w 1922 r.

Zaangażował się w ruch ludowy; najpierw w PSL - PIAST, później w Stronnictwie Ludowym. Był wójtem Kościeliska.

W PRL działał w Związku Podhalan, został wybrany posłem do Sejmu kadencji 1957 - 1961.

Zmarł w 1976 r. i pochowany został na Cmentarzu Zasłużonych w Zakopanem na Pęksowym Brzyzku.

(fot. Chrumps/Wikipedia)

Jego twórczość poetycka i prozatorska, także w gwarze podhalańskiej, zyskała uznanie już przed II wojną światową - zauważa MICHAŁ KOZIOŁ.



Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

Historyk literatury i krytyk literacki prof. BOLESŁAW FARON pochodzi z CZARNEGO POTOKU koło Łącka.

Od ponad dwóch dekad promuje twórczość poetów wywodzących się lub związanych z ziemią sądecką.

W 2019 r. ukazała się jego publikacja "POECI SĄDECCZYZNY. ANTOLOGIA".

Tym razem omawia twórczość poetek między innymi; Krystyny Dulak - Kulej, Danuty Marii Sułkowskiej oraz Joanny Babiarz.

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

Łęki na mapie Księstwa Oświęcimskiego i Zatorskiego - mapa Abrahama Orteliusa z 1603 r. (fot. Wikipedia)

ŁĘKI - to dziś wieś w gminie KĘTY w powiecie oświęcimskim.

Miejscowość po raz pierwszy wzmiankowana jest w roku 1404.

A.Wrotnowski ok. 1863 r. (fot. Karol Beyer/Wikipedia)

W II połowie XIX w. należała do ANTONIEGO WROTNOWSKIEGO (1823 - 1900) prawnika, posła na Sejm Krajowy V kadencji (1882 - 1889), autora haseł do 28 tomowej Encyklopedii Powszechnej Orgelbranda z lat 1859 - 1868.

Jego sylwetkę i związki z Łękami przedstawia ŁUKASZ GIERUSZCZAK.

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

Pedagog i regionalistka EWELINA  PRUS - BIZOŃ jest autorką książki "SEKRETY  ANDRYCHOWA, WADOWIC  I  KALWARII ZEBRZYDOWSKIEJ", która ukazała się w Domu Wydawniczym "KSIĘŻY  MŁYN".

W niej znajdą czytelnicy opis tak zwanego "procesu amerykańskiego", który toczył się w Wadowicach od 15.11. 1889 r. do 19.02. roku 1890.

Ze względu na rozmiar sprawy (trzeba było przesłuchać 439 świadków, a na ławie oskarżonych zasiadło 69 przestępców), proces odbywał się w nowowybudowanym gmachu Towarzystwa Gimnastycznego "SOKÓŁ".

(fot. z kolekcji M.Jasińskiego)

Był to jeden z pierwszych procesów na świecie dotyczący szajki przestępców, zajmujących się (w pobliskim OŚWIĘCIMIU) handlem ludzi na ogromną skalę.

Galicyjska bieda zmuszała ludzi do szukania szczęścia w USA, a że w większości byli oni niepiśmienni stawali się łatwym łupem przestępców. Agitacje prowadziły agencje z Hamburga i Bremy

(fot. Wikipedia)

Zwerbowanych w Oświęcimiu przewożono do niemieckich Mysłowic, a potem koleją do Hamburga i Bremy, skąd statkami docierali za Ocean.

(fot. Muzeum Emigracji w Gdyni)

Jak udało się odkryć ten przestępczy proceder i czy udało się ukarać winnych?

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

(fot. Barbara Rucka)

ADAM GANCARSKI urodził się w TARNOWIE, ale od wielu lat jest związany z MUSZYNĄ.

W 1991 r. odkrył w sobie artystę i zaczął rzeźbić. Jest dziś jedynym rzeźbiarzem w tym mieście

W 2011 r. miał pierwszą indywidualną wystawę w Muzeum Regionalnym Państwa Muszyńskiego zatytułowaną „ZACZAROWANE W DREWNIE. RZEŹBY ADMA GANCARSKIEGO”.

(fot. Barbara Rucka)

Mimo, że jest samoukiem szybko zdobył uznanie publiczności i przyjaciół, którzy podkreślają jego wyjątkowy charakter.

Wiersz odnoszący się do jego rzeźb napisała muszyńska poetka JANINA KUMOREK.

(fot. Barbara Rucka)

Obecnie w Muzeum Państwa Muszyńskiego eksponowane są dwie prace Adama Gancarskiego – informuje historyk BARBARA RUCKA.

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

Najpopularniejsze

  • Prezydent Gibała zwolnił dyrektora ZIS. W tle ponad 300 tys. zł dla firmy PR

    Ola Sobczak

  • Tatry Zachodnie: polski turysta ranny podczas ucieczki przed niedźwiedzicą

    Radio Kraków

  • Śmiertelny wypadek w Januszowicach. Nie żyje 33-letni kierowca

    Jan Pająk

  • Tragiczne odkrycie w lesie pod Tarnowem. Biegacz znalazł ciało 37-latka

    Agnieszka Wrońska-Bęben

  • Z Żabna do Krakowa w godzinę? Samorządowcy zdradzają plany dla „Szczucinki"

    Agnieszka Wrońska-Bęben

  • Sześć departamentów do likwidacji. Łukasz Gibała podpisał zarządzenie

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Kino czyli środek pomocniczy dla badaczy, a zwłaszcza dla fizjologów. 130 lat od pierwszej krakowskiej projekcji

  • Domowa strefa relaksu na zimę - sauna, wanna spa w ogrodzie czy łazienka z hydromasażem?

  • W jakim czasie zwracają się szkolenia z gospodarki magazynowej?

  • Najciekawsze książki z literatury pięknej – co warto przeczytać?

  • Waloryzacja świadczenia pośmiertnego z ubezpieczenia renty odroczonej

  • Dlaczego ser w plastrach tak szybko się poci i jak temu zapobiec