Wtorek, 27 paź 7 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

"Pejzaże regionalne" Audycja z dn. 5.07. 2026 r.

"Pejzaże regionalne"  Audycja z dn. 5.07. 2026 r.
Lwów, katedra łacińska (fot. Wikipedia)

ZAGADKA HISTORYCZNA (5.07.)

Drużyna w 1909 r. (fot.Wikipedia)

Latem 1903 r. we LWOWIE powstał najstarszy, założony przez Polaków na ziemiach polskich, klub piłkarski.

Doprowadzili do tego miejscowi gimnazjaliści z III i VI Gimnazjum.

W okresie międzywojnia była to jedna z czterech drużyn futbolowych z tego miasta, obok POGONI, CZARNYCH i żydowskiego HASMONEI.

Jego członkowie wywodzili się w większości ze środowisk kolejarskich.

Zespół w 1934 r. (fot. Marek Munz/Wikipedia)

Przez jeden sezon 1930/31 zespół grał w piłkarskiej ekstraklasie, potem występował już tylko w rozgrywkach regionalnych.

W połowie lat 30. XX wieku sukcesy odnosiła sekcja hokeja na lodzie.

W sezonie 1934 klub ten wywalczył brązowy medal mistrzostw Polski.

Klub został rozwiązany jesienią 1939 r. po agresji ZSRR na Polskę i zajęciu Lwowa przez Sowietów.

Ryszard Koncewicz (1974) - fot. Hans Peters/Wikipedia

W latach 1927–1939 piłkarzem tego klubu był RYSZARD KONCEWICZ, po wojnie kilkukrotny selekcjoner kadry narodowej, jeden z najlepszych polskich trenerów piłkarskich w historii.

Proszę podać nazwę tego klubu.

ADRES INTERNETOWY: regionalne@radiokrakow.pl

                                               do godz. 7.30 dnia 5.07. 2026 r.

UPOMINKI:

2 książki Grzegorza Hetnara i Stanisława Marii Jankowskiego „POWRÓT ŻOŁNIERZY ZADWÓRZA. POLSKIE TERMOPILE”

2 książki Wojciecha Jarzębowskiego „HYRNI POLOWACE SPOD TATR”

książka Romana Kleszcza „DOLE I NIEDOLE”

Limanowa przed 1938 r. (fot. Wikipedia)

JÓZEF ALOJZY BECK (1867 - 1931), używał również spolszczonego nazwiska Bek, przyjechał do Limanowej w listopadzie 1899 r.

Był warszawskim prawnikiem, który za działalność w tajnych organizacjach niepodległościowych został skazany przez carat na więzienie.

Po odbyciu kary wyjechał do Galicji, i na miejsce swojego pobytu wybrał Limanową.

(fot. Wikipedia)

W 1899 roku został sekretarzem Rady Powiatowej. Rok później, wraz z małżonką  BRONISŁAWĄ założył powiatowe koło Towarzystwa Szkoły Ludowej, które uruchomiło 11 bibliotek (jedną z nich jest obecna Biblioteka Miejska w Limanowej).

(fot. MBP Limanowa/Wikipedia)

Propagował nowoczesne formy gospodarowania, organizował Kółka Rolnicze, kursy oświatowe, odczyty, uroczystości patriotyczne. Po prawie dwudziestu latach pobytu w Limanowej, wraz z rodziną powrócił do Warszawy. W latach 1919-1920 był wiceministrem spraw wewnętrznych. Publikował prace na temat samorządu terytorialnego i piastował stanowisko prezesa Związku Powiatów RP, był także członkiem Trybunału Stanu.

Józef Beck, syn (1936) - fot. Scriptor/Wikipedia

Sylwetkę Józefa Alojzego Becka, ojca Józefa Becka (1894 – 1944), ministra spraw zagranicznych II RP, w latach 1932 – 1939, przypomina historyk prawa, regionalista PAWEŁ DUNIKOWSKI.

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

Mayerling (fot. C.Stadler/Bwag/Wikipedia)

MAYERLING - to pałac myśliwski w Austrii, w którym 30 stycznia 1889 r. następca tronu austro - węgierskiego arcyksiąże RUDOLF, jedyny syn cesarza Franciszka Józefa I i cesarzowej Elżbiety popełnił samobójstwo wraz ze swą kochanką Marią Vetserą.

Maria "Mary" von Vetsera (1871 - 1889) - fot. Atelier Adele Perlmutter/Wikipedia

Znawca historii Krakowa MICHAŁ KOZIOŁ analizując dziennik "CZAS" znalazł zapis tragedii, którą nazwał "Mayerlingiem po krakowsku".

Wydarzyła się 30 stycznia 1903 r. około godz. 9.00 w "HOTELU KRAKOWSKIM", który stał na rogu ulicy Garbarskiej i Dunajewskiego.

Doszło tam do próby podwójnego samobójstwa na wzór tragedii z Mayerlingu.

Tragicznymi kochankami byli: liczący 23 lata porucznik trenu (pociągu) ROBERT HAYTMANEK EKLER VON KRONWART oraz kasjerka jednej z krakowskich kawiarni przy ulicy Szpitalnej, siedemnastoletnia FRITZI REISTATTEN.

Co skłoniło kochanków do tak dramatycznej decyzji i jakie były ich dalsze losy?

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

ilustracje Krystyna Tomasiak, opracowanie graficzne Barbara Widłak.

Poetka JANINA KUMOREK jest rodowitą Muszynianką, dumną ze swego miasteczka i zauroczona okolicznymi krajobrazami.

Właśnie wydała kolejny tomik poezji zatytułowany " Z MIŁOŚCI".

ilustracje Krystyna Tomasiak, opracowanie graficzne Barbara Widłak.

To miłość do jej miejsca zamieszkania, do ludzi i przyrody.

ilustracje Krystyna Tomasiak, opracowanie graficzne Barbara Widłak.

Tomik ukazał się w opracowaniu graficznym BARBARY  WIDŁAK, z ilustracjami KRYSTYNY TOMASIAK, która także ilustrowała poprzedni tomik Janiny Kumorek "W DRODZE", wydany w 2023 r..

Tym razem zastosowała nieco inną formułę.

(fot. Barbara Rucka)

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

(fot. Barbara Rucka)
(fot. Afhbf/Wikipedia)

Ceniony popularyzator wiedzy naukowej prof. RYSZARD TADEUSIEWICZ z Akademii Górniczo - Hutniczej zachęca do wędrówek szlakami zabytków techniki i opowiada o kopalni srebra w TARNOWSKICH GÓRACH, która była eksploatowana w latach 1714 -1911 jako "Królewska Kopalnia Fryderyk".

Od 2017 r. jest to zabytek wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

SZTOLNIA GŁĘBOKA FRYDERYK - część trasy turystycznej pn. Sztolnia Czarnego Pstrąga (fot. Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej/Wikipedia) SZTOLNIA GŁĘBOKA FRYDERYK - część trasy turystycznej pn. Sztolnia Czarnego Pstrąga (fot. Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej/Wikipedia)

Turyści mogą wędrować podziemną trasą, spłynąć Sztolnią Czarnego Pstrąga, a w skansenie maszyn parowych odbyć podróż lilipucią kolejką o rozstawie szyn zaledwie 184 mm (normalny rozstaw 1435 mm)

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

3.07. 2026 r. w MIASTECZKU GALICYJSKIM (oddział Muzeum Ziemi Sądeckiej) odbyła się XIX Edycja Honorowej Nagrody im Szczęsnego Morawskiego.

Nagroda jest doroczną nagrodą przyznawaną za najlepsze, wydane w poprzednim roku, książki służącą odkrywaniu nowych kart historii Sądecczyzny.

dr R.Ślusarek

Dr ROBERT ŚLUSAREK - dyrektor Muzeum Ziemi Sądeckiej wyjaśnia, że przyznając Nagrodę, kapituła bierze pod uwagę wartości naukowe i poznawcze dzieła, zakres i rodzaj poruszonej tematyki, wykorzystanie niepublikowanych wcześniej źródeł archiwalnych i materiału ilustracyjnego a także staranność edytorską publikacji.

R. Kruk

RYSZARD KRUK regionalista i kolekcjoner, który w 2007 r. wraz z małżonką BOŻENĄ MŚCIWUJEWSKĄ – KRUK jako redaktorzy „ALMANACHU MUSZYNY” wraz z sądeckimi partnerami zainicjowali tę nagrodę, dokonuje oceny minionych edycji.

od lewej: J.M.Bulzak, R.Skąpski, Z.Noga

A jakie rozstrzygnięcie zapadło tym razem, kto został laureatem za 2025 rok?

R. Skąpski

W kategorii prac indywidualnych decyzją Kapituły Nagrodę otrzymały dwie prace:

książka autorstwa Rafała Skąpskiego "Antoni jego dzieci", wydana przez Fundację Historia i Kultura oraz książka autorstwa dr Jakuba Marcina Bulzaka "Sącz mimo wszystko stoi przy Kościele. Nowosądeckie parafie w latach 1945-1956. Zarys monograficzny."

Książka ta została wydana przez Muzeum Ziemi Sądeckiej.

dr J.M.Bulzak

W kategorii prac zbiorowych Kapituła przyznała Nagrodę książce „Parafia Łososina Górna od średniowiecza po czasy współczesne” pod redakcją profesora Zdzisława Nogi.

Autorami tekstów w nagrodzonej książce są: ks. Kazimierz Fąfara, Dorota Żurek, Mirosław Płonka, Konrad Meus, Krzysztof Kloc, Konrad Kołodziejczyk, Janusz Guzik oraz Anna Forczek - Sajdak

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

(autor - artysta plastyk Józef Stanisław Stec)
(fot. J.Sypień)



Artysta fotografik KATARZYNA LESZCZYŃSKA KASZUBA jest kuratorką Galerii Fotografii "INTERFERENCJE" mieszczącej się w Centrum Kultury Miejskiego Ośrodka Kultury przy ul Szpitalnej 32 w OLKUSZU.

Niedawno została członkinią Kapituły Fotoklubu RP, gdzie zasiada w radzie artystycznej.



Opowiada o czynnej w Galerii "Interferencje" wystawie pod tytułem "33", katowickiego fotografika JACKA BOGUCKIEGO i o planowanym na 31. lipca wernisażu wystawy zbiorowej pod tytułem "GŁĘBIA".

Kto i w jakiej technice będzie prezentował prace na tej ekspozycji?



Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

(fot. Jacek Sypień)

Najpopularniejsze

  • Prezydent Gibała zwolnił dyrektora ZIS. W tle ponad 300 tys. zł dla firmy PR

    Ola Sobczak

  • Tatry Zachodnie: polski turysta ranny podczas ucieczki przed niedźwiedzicą

    Radio Kraków

  • Śmiertelny wypadek w Januszowicach. Nie żyje 33-letni kierowca

    Jan Pająk

  • Tragiczne odkrycie w lesie pod Tarnowem. Biegacz znalazł ciało 37-latka

    Agnieszka Wrońska-Bęben

  • Z Żabna do Krakowa w godzinę? Samorządowcy zdradzają plany dla „Szczucinki"

    Agnieszka Wrońska-Bęben

  • Sześć departamentów do likwidacji. Łukasz Gibała podpisał zarządzenie

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Darmowe parkowanie w krakowskim OPP 1 i 11 listopada

  • Nowy Sącz: Trzy przedszkola do likwidacji. Radni przegłosowali uchwały mimo protestów

  • Wisła Kraków przedłużyła kontrakty z czterema piłkarzami. Kluczowi obrońcy zostają przy Reymonta

  • Tomasz Siemieniec ostro o Cracovii: Nie widzę szans ani na wygranie derbów, ani na utrzymanie

  • Spór o UPA dzieli już nie tylko Polskę i Ukrainę. Ekspert wskazuje na przełom

  • Zamknięto dziki parking na krakowskich Bielanach. Miasto szuka rozwiązania