ZAGADKA HISTORYCZNA (3.09)
Zawodowy wojskowy, podpułkownik Wojska Polskiego.
Urodził się w SUCHEJ BESKIDZKIEJ w 1899 r. i tam zmarł w roku 1978.
Podczas Wojny Obronnej Polski, w pierwszych dniach września 1939 r. jako dowódca 151 kompanii fortecznej "WĘGIERSKA GÓRKA", stoczył bitwę z Niemcami nacierającymi z terenu Słowacji.
Zasłużył się wówczas niebywałą odwagą oraz umiejętnością korzystania ze swego talentu strzeleckiego.
Ranny 3 września, bez szans pomocy i bez łączności z innymi jednostkami skapitulował i dostał się do niewoli.
Bitwę pod Węgierską Górką określa się niekiedy jako "Westerplatte południa".
Po uwolnieniu w styczniu 1945 r. z Oflagu "Woldenberg" (DOBIEGNIEW), do 1948 r. służył w Ludowym Wojsku Polskim.
W 1948 r. został przeniesiony do rezerwy.
Ostatnie lata swojego życia spędził w Suchej Beskidzkiej, mieszkając w skromnym 2-pokojowym mieszkaniu na Osiedlu XXX-lecia PRL (obecnie os. Beskidzkie).
Jest patronem jednej z ulic w tym mieście.
Proszę podać jego imię i nazwisko.
ADRES INTERNETOWY: regionalne@radiokrakow.pl
do godz. 7. 30 dnia 3.09.2023 r.
UPOMINKI:
tom poezji ANNY PITUCH – NOWOROLSKIEJ "Gobeliny"
płyta CD "WRACAJĄ SŁOWA I DŹWIĘKI" 95 lat Radia Kraków"
płyta DC "BĘDĘ CIĘ MIAŁ" częstochowskiej grupy "FORSAL"
płyta CD "MY SIĘ NIE DAMY" Sławka Wierzcholskiego i "Nocnej Zmiany Bluesa"
płyta CD "NIE PATRZ" krakowskiego gitarzysty JACKA KOROHODY
Ma swoje upamiętnienie w 3 miastach, z którymi był związany.
W JAWORZNIE, gdzie się urodził, w TARNOWIE, gdzie pracował w Zakładach Azotowych i w BRZEGU na Dolny Śląsku, gdzie się ukrywał przed Urzędem Bezpieczeństwa po II wojnie światowej.
WINCENTY MUCHA urodził się w 1910 r.
Nie poznał ojca górnika, gdyż zginął on w wypadku w kopalni.
Miał trudną drogę do wykształcenia, ale po eksternistycznej maturze udało mu się zatrudnić w Zakładach Chemicznych" Azot" w Jaworznie, w pracowni kierowanej przez wybitnego chemika inż. STANISŁAWA NOWOTNEGO (1895 -1942), który w 1930 r. zabrał go ze sobą do powstających Zakładów Chemicznych w TARNOWIE - MOŚCICACH.
Jakie były dalsze losy zmarłego w 1978 r. chemika i harcmistrza Wincentego Muchy ? - wyjaśnia dr MAREK GRABSKI etnolog, etnograf i muzealnik, autor biogramu Wincentego Muchy w "Jaworznickim Słowniku Biograficznym".
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Dziewiętnastowieczny rzeźbiarz WOJCIECH KUŁACH - WAWRZYŃCOK (1812 -1897) pochodził z podhalańskiego GLICZAROWA.
Od 2005 r. jest patronem Szkoły Podstawowej w GLICZAROWIE DOLNYM.
W szkole tej przez 25 lat mieszkała, była uczennicą a potem nauczycielką BARBARA GAŁDYŚ, autorka albumu "Wojciech Kułach - Wawrzyńcok. Artysta z geniuszem w oczach".
Opowiada o formach upamiętnienia tego rzeźbiarza oraz popularyzacji wiedzy o jego dorobku.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
ROPA - wieś w Beskidzie Niskim jest siedzibą gminy w powiecie gorlickim.
O atrakcjach turystycznych okolicy opowiada SABINA LASKOŚ z Gminnego Ośrodka Kultury, a BARBARA SARNECKA z Fundacji "Szlachetne zdrowie" zaprasza do odwiedzenia wystawy "SKARBY KARPAT", która mieści się w podziemiach odrestaurowanego szesnastowiecznego dworu.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Na ulicy Podgrabie w OLKUSZU (Pograbie niegdyś było samodzielną wsią) znajduje się kamienna figura Chrystusa.
Jej fundatorem w roku 1901, wraz z żoną Zofią, był olkuski dobroczyńca JAN KANTY SZYMCZYK (1847 -1910).
Figura, która będzie odnawiana ma ciekawą inskrypcje. Niezależnie od tego są też inne hipotezy dotyczące intencji fundatorów, twierdzi historyk i olkuski regionalista JACEK SYPIEŃ.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Etnolog PIOTR KULIG od dwóch lat jest kierownikiem Kapeli Zespołu "DOLINA POPRADU" w Piwnicznej - Zdroju.
Wyjaśnia czym jest gatunek muzyki ludowej zwany "krakowiakiem sądeckim".
Pan Piotr jest współautorem (wraz z Kamilem Bastą i Moniką Florek) projektu "krakowiak sądecki dobrem kultury narodowej".
Projekt dofinansowało Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Dźwiękową jego dokumentacją jest płyta wydana pod patronatem starosty nowosądeckiego "KRAKOWIAKI SĄDECKIE".
Opatrzona jest mottem "krakowioka śpiywom innego nie umio, teraźniejsze mody wcale nie rozumio!"
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
ŁUKASZ GIERUSZCZAK jest dyrektorem Muzeum im. Władysława Kłosińskiego w KETACH i redaktorem naczelnym "ALMANACHU KĘCKIEGO".
W najnowszym 26 numerze zamieścił artykuł "POLOWANIA POD KĘTAMI. O myślistwie ziemian w Kętach i okolicy na przełomie XIX i XX wieku".
Polowano w dobrach Larischów, a polowali nie tylko właściciele ziemscy, lecz także kęccy mieszczanie.
Konkurencję stanowili jak zwykle kłusownicy.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Wystawa "SZANCER, WYOBRAŹ SOBIE!" została przygotowana przez Żydowskie Muzeum "Galicja" i była prezentowana na krakowskim Kazimierzu.
Potem ruszyła w Polskę, a obecnie (do 19. października) można ją oglądać w budynku stacji kolejowej w TARNOWIE, w filii miejscowego Biura Wystaw Artystycznych.
Wystawa zaprasza w świat twórczości wybitnego polsko-żydowskiego ilustratora JANA MARCINA SZANCERA (1902 - 1973) także dziennikarza, autora bajek, redaktora graficznego, organizatora i szefa artystycznego teatru TV, artysty malarza, profesora Akademii Sztuk Pięknych.
Choć nie jest skierowana tylko do dzieci, to dzięki odpowiedniej aranżacji wyzwala szczególną aktywność u najmłodszych.
A starsi zwiedzający mogą powspominać czasy, kiedy czytali książki z lustracjami Jana Marcina Szancera.
Zresztą takie książki, dzięki Kolekcji Małopolskiej Fundacji Muzeum Sztuki Współczesnej, na wystawie można przeczytać - informuje Wioletta Rękas, opiekunka ekspozycji.
Posłuchaj!
Wystawa czynna poniedziałek - czwartek 9.00 - 17.00, niedziela 9.00 -17.00
W ramach Dni Pamięci Żydów Galicyjskich. na wystawie w piątek 1. września o godz. 17.00. odbędzie się midisaż i spotkanie z Elizabeth Szancer
Posłuchaj wypowiedzi
Dwór w STRYSZOWIE w powiecie wadowickim jest oddziałem Zamku Królewskiego na Wawelu.
Oprócz stałej ekspozycji, prezentującej wnętrze średniozamożnego dworu polskiego w XIX w., do 10 września czynna jest tam wystawa " OBLICZE IKONY".
Zgromadzono na niej prawie 600 prac 67 autorów z całej Polski, związanych ze " SZKOŁĄ MALOWANIA IKON IM. ŚW. JÓZEFA W WADOWICACH".
Założyli ją przed 15 laty artyści plastycy BARBARA I KRZYSZTOF CUDO.
Tworzenie ikon kojarzy się ze wschodem, Rosją, Bizancjum, Grecją.
Rzeczywiście pierwsze ikony powstawały w kręgu kultury bizantyńskiej, wyobrażały postacie Chrystusa i świętych, sceny biblijne nasycone symboliką.
Dziś ikony najbardziej rozpowszechnione są we wschodnich kościołach chrześcijańskich, choć odgrywają dużą rolę też w Kościele Rzymskokatolickim. Najważniejszy i najsłynniejszy obraz sakralny w Polsce, obraz Matki Boskiej Częstochowskiej to też ikona.
Na stryszowskiej wystawie można obejrzeć ikony wykonane w tradycyjnych technikach: tempery jajecznej na zagruntowanych deskach lub kamieniu, tempery kazeinowej, enkaustyki, polichromii, miniatury książkowej i kaligrafii, mozaiki, grafiki i fresku.
Do Dworu w Stryszawie zapraszają jego kierownik JUSTYNA ŻARNOWSKA – ŻMIJOWSKA oraz współkurator wystawy KRZYSZTOF CUDO.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
