ZAGADKA REGIONALNA (30.03)
Urodził się 18.stycznia 1863 r. w TARNOWIE, a zmarł 8 sierpnia 1924 r.na Polesiu, we wsi Kasinów pod IWACEWICZAMI (obecnie Białoruś, do 1945. w Polsce, w województwie poleskim)
To nestor polskiej elektryki, pierwszy polski profesor elektrotechniki, rektor Politechniki Lwowskiej w roku akademickim 1901/1902
Jest autorem pierwszego akademickiego podręcznika elektrycznego "ENCYKLOPEDIA ELEKTROTECHNIKI" (1898/1899).
W roku 1919 w WARSZAWIE uczestniczył w zjeździe założycielskim Stowarzyszenia Elektryków Polskich (SEP)
Został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie w grobowcu Zdzisławskich.
Przed II wojną był patronem jednej z lwowskich ulic.
Jego brat WALERIAN inżynier nauk technicznych (urodzony w Tarnowie w 1850 r., a zmarły we Lwowie w roku 1935 ) był pionierem kolei górskich w zaborze austriackim, a także miłośnikiem Tatr.
Jego córka GRAŻYNA (1904-1990) była żoną premiera emigracyjnego Aleksandra Zawiszy.
W 2015 r. na frontonie kamienicy przy Rynku 9 w TARNOWIE odsłonięta została pamiątkowa tablica
Proszę podać jego imię i nazwisko
ADRES INTERNETOWY: regionalne@radiokrakow.pl
do godz. 7.30 dnia 30.03.2025 r.
UPOMINKI:
powieść OLGERDA DZIECHCIARZA "Zaświatowiec"
płyta CD WOJTKA KLICHA "Karolowe pieśni"
album słowacki "ZAMAGURIE" (Zamagórze Spiskie)
2 mapy "GMINA MSZANA DOLNA"
"BAZA LUDZI ŻYWYCH" - to olkuski zespół założony przez ŁUKASZA JAROSZA, który jest wokalistą i perkusistą grupy, pisze także teksty, bowiem jest uznanym poetą, laureatem Nagrody im. Wisławy Szymborskiej.
Właśnie ukazała się druga płyta tej formacji zawierająca 11 utworów, a Łukasz Jarosz wydał kolejny tom poezji "TEKSTY POBOCZNE".
Posłuchamy dwóch wierszy tam zamieszczonych, a po godz. 7.30 dwóch premierowych utworów z płyty "BAZA LUDZI ŻYWYCH 2".
Posłuchaj wypowiedzi
KAMIENIEC LITEWSKI dziś leży na Białorusi, ale przed II wojną światową w II Rzeczpospolitej, był gminą wiejską powiatu brzeskiego w województwie polskim.
To rodzinne strony dziadków ZBIGNIEWA DURCZOKA, emerytowanego nauczyciela matematyki w krzeszowickim Liceum Ogólnokształcącym.
Gdy to było możliwe i jeszcze bezpieczne odwiedzał te strony, a ostatnią podróż odbył wraz z małżonką pod wpływem lektury książki MARII SAPIEŻYNY "Moje życie, mój czas".
Opowiada o miejscowościach szczególnie związanych z polską historią i kulturą.
To: Różana, Prużany, Łysków, Wołczyn, Brześć oraz Skoki, w której urodzony tam JULIAN URSYN NIEMCEWICZ (1758 -1841) napisał powieść historyczną "Jan z Tenczyna".
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
ENKLAWA PRZYRODNICZA BOBROWISKO - znajduje się w widłach rzek Dunajca i Popradu w granicach STAREGO SĄCZA.
To miejsce “oddane” naturze, bo kiedyś mieściła się tam żwirownia, przekształcona przez naturalną sukcesję.
Dziś pełni też rolę edukacyjną, gdyż są tam obserwacyjne drewniane ścieżki (o długości około 400 m) meandrujące między bagnami, jeziorkami i zaroślami oraz dwie konstrukcje zwanych czatowniami o niezwykle oryginalnych kształtach.
O bogactwie występujących tam ptaków opowiada DAWID ORUBA - członek Małopolskiego Towarzystwa Ornitologicznego oraz Polskiego Związku Fotografów Przyrody.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
W II tomie "JAWORZNICKIEGO SŁOWNIKA BIOGRAFICZNEGO" znalazł się między innymi biogram SZYMONA BANASIKA (1827 – 1909)
Urodził się w 1827 r. w JELENIU koło Jaworzna (od 1977 r. to południowa dzielnica miasta).
Był pierwszym w historii studentem wywodzącym się ze swej rodzinnej wsi.
Chłopski syn, dzięki mądrości rodziców, skorzystał z darmowej edukacji dla dzieci w wieku od 6 do 12 lat, bez względu na pochodzenie, płeć i wyznanie, którą od 1818 r. zapewniało prawo Wolnego Miasta Krakowa (Rzeczpospolitej Krakowskiej).
Po pierwszym roku studiów na Uniwersytecie Jagiellońskim przystał do grupy młodzieży, która w maju 1849 r. ochotniczo ruszyła na pomoc rewolucji na Węgrzech?
Jak potoczyły się jego dalsze losy?
Czy zdołał ocalić życie? - wyjaśnia historyk MARIA LEŚ - RUNICKA redaktorka prowadząca "Jaworznickiego Słownika Biograficznego", autorka biogramu Szymona Banasika.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Kościół św. Małgorzaty w NOWYM SĄCZU jest dziś Bazyliką kolegiacką.
Tytuł Bazyliki Mniejszej otrzymał w 1992 r. z nadania Ojca św. JANA PAWŁA II, a w r. 1996 biskup tarnowski Józef Życiński ponownie erygował kapitułę kolegiacką.
Do rangi kolegiaty nowosądecka fara została podniesiona po raz pierwszy w 1448 r. przez biskupa krakowskiego Zbigniewa Oleśnickiego, ale utraciła ten tytuł za sprawą austriackiego zaborcy.
W świątyni znajduje się otoczony czcią i łaskami słynący wizerunek Chrystusa, obraz Przemienienia Pańskiego.
Historię obrazu i kościoła przybliża historyk dr SŁAWOMIR WRÓBLEWSKI, specjalizujący się w dziejach średniowiecznej Małopolski, szczególnie ziemi sądeckiej.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Do 13.04. 2025 r. w Muzeum Regionalnym PTTK im. Ignacego Łukasiewicza w GORLICACH można oglądać wystawę "CMENTARZE WOJENNE W BESKIDZIE NISKIM I NA POGÓRZU W FOTOGRAFII ANDRZEJA PIECUCHA".
Ekspozycja ta inauguruje obchody przypadającej w maju 110. rocznicy BITWY GORLICKIEJ.
Autor wystawy jest cenionym znawcą historii ziemi gorlickiej, regionalistą, przewodnikiem, a także fotografikiem.
Prezentuje około stu zdjęć wykonanych w ciągu ostatnich kilku lat na cmentarzach z lat 1914 - 1915 na terenie okręgów cmentarnych Żmigród, Gorlice i Łużna.
O wystawie opowiadają; jej autor oraz KATARZYNA LIANA - kustosz gorlickiego Muzeum.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Ekspert z zakresu historii medycyny prof. JANUSZ SKALSKI łączy krakowski Klasztor Franciszkanów z historią polskiej medycyny poprzez osobę JANA CHRZCICIELA GEMMY, wenecjanina, lekarza króla Zygmunta III Wazy, który w dramatycznych okolicznościach dokonał pierwszego w Polsce cięcia cesarskiego, u jego pierwszej żony królowej Anny Austriaczki.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
