ZAGADKA REGIONALNA (28.10)
Miasto w powiecie olkuskim na Wyżynie Krakowsko - Częstochowskiej.
W tym mieście w 1940 r. urodził się FELIX MITELMAN szwedzki naukowiec, genetyk, mieszkający w LUND.
Z tego miasta wywodziła się rodzina skrzypka KONSTANTEGO ANDRZEJA KULKI (ur. 1947 w Gdańsku).
W 2006 r. w tym mieście na stacji PKP (linia Tunel - Sosnowiec), na ul. Ogrodowej i w budynku poczty został nakręcony film krótkometrażowy Tomasza Jurkiewicza "PRÓBA MIKROFONU", ze specjalnym udziałem Tomasza Kota.
Proszę podać nazwę tego miasta.
ADRES INTERNETOWY: regionalne@radiokrakow.pl
do godz. 7.30 dnia 28.12. 2025 r.
UPOMINKI:
książka Marka Stanisława Fryźlewicza "NOWY TARG. MOJE MIASTO. GALERIA NOWOTARŻAN"
książka Piotra Mazika i Kuby Szpilki "KRUPÓWKI"
książka Stanisława Chyczyńskiego "KRÓLEWSKIE MILCZENIA" z rysunkami Kazimierza Wiśniaka
tom poezji Zbigniewa Mirosławskiego "NIEBIESKA GÓRA"
tom poezji Olimpii Rychlińskiej "TKANE Z MILCZENIA"
Krakowianin ANDRZEJ CHYTKOWSKI jest autorem "SŁOWNIKA BIOGRAFICZNEGO CZŁONKÓW KRAKOWSKIEGO KLUBU SENIORÓW LOTNICTWA 1963 - 2023".
Obecnie, wraz z KRZYSZTOFEM MROCZKOWSKIM, przygotowuje nową książkę o lotnikach wywodzących się z podkrakowskiego wówczas PROKOCIMIA.
Przedstawia sylwetkę majora pilota STEFANA JANUSA urodzonego w 1910 r., który miał też 3 braci lotników, ale zaczynał służbę jako oficer artylerii.
W 1938 r. poślubił krakowiankę JADWIGĘ WRÓBLEWSKĄ, której rodzina mieszkała w pobliżu lotniska na Rakowicach.
Jakie były ich wojenne losy?
Jak tracili się i szczęśliwie odnajdowali - posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
W ostatnich w 2025 r. "Pejzażach regionalnych" znawca historii Krakowa MICHAŁ KOZIOŁ powraca do tradycji składania sobie życzeń noworocznych i przypomina postać kursora c.k. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego (przekształconego później w Akademię Umiejętności) JAKÓBA KAŁUZIŃSKIEGO, zmarłego 5 grudnia 1883 r.
To on na rok 1868 przygotował wierszowane noworoczne życzenia dla członków Towarzystwa, które kończyły się tak :
"Panowie moi: Wieczysta wam chwała
A mnie na dzisiaj łapówka - choć mierna".
Wówczas słowa " kursor" oraz "łapówka" miały zupełnie inne znaczenie niż obecnie.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
W październiku 2025 r. ukazał się II tom "JAWORZNICKIEGO SŁOWNIKA BIOGRAFICZNEGO".
Jego redaktorką prowadzącą (podobnie jak i tomu I) jest historyk, regionalistka MARIA LEŚ - RUNICKA.
Czytelnicy odnajdą tam biogram (autorstwa dr KARIN WAWRZYNEK) śpiewaczki JÓZEFY BEM (1908 – 1957), sopranistki Opery Śląskiej w Bytomiu.
Urodziła się w Jaworznie w 1908 r.
Była córką górnika Wojciecha Wierzbika, a chłopski ród Wierzbików związany był z Jaworznem od XVII w.
Marzeniem Józefy Bem, która owdowiała w 1932 r. (3 lata po zawarciu małżeństwa z Adolfem Bohmem) było zawodowe wykonywanie śpiewu klasycznego.
Naukę podjęła w Krakowie przed II wojną, potem kontynuowała ją w Sosnowcu u śpiewaczki operowej EWY HORBACZEWSKIEJ (1884 - 1948), by wreszcie w roku 1950, w wieku 42 lat, otrzymać angaż w Operze Śląskiej w Bytomiu.
To wielce ambitne dążenie do scenicznych sukcesów przerwała niestety choroba.
Zmarła w wieku zaledwie 49 lat - zauważa Maria Leś - Runicka.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Pochodzi z KASINKI MAŁEJ w gminie Mszana Dolna, gra na flecie w Orkiestrze Dętej "ECHO GÓR", założonej w tej wsi w 1912 r.
KLAUDIA GAWRONEK jest absolwentką Akademii Muzycznej w Szczecinie, ukończyła także filologię angielską i niemiecką na Uniwersytecie Jagiellońskim.
Interesuje ją gwara Górali Zagórzańskich, którą wyniosła z domu, a teraz popularyzuje między innymi w mediach społecznościowych.
Tworzy, nagradzaną na konkursach, gwarową poezje i prozę.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Regionalistka EWELINA PRUS - BIZOŃ jest autorką książki "Sekrety Andrychowa,Wadowic i Kalwarii Zebrzydowskiej".
Jeden z rozdziałów nosi tytuł "JARZĘBINOWY TRUNEK Z IZDEBNIKA" i poświęcony jest historii produkcji jarzębiaku w izdebnickiej fabryce wódki gatunkowej.
Trunek ten, z tradycją sięgającą XVI w., opisywany był jako wódka owocowa przygotowana z nalewu jarzębinowego z dodatkiem innych destylatów owocowych, winnych i naturalnego karmelu.
Legenda głosi, że jarzębiak przez przypadek odkrył Stasiek Prymus, ale fabrykę założył w 1884 r. administrator izdebnickich dóbr księcia Maurycego Montlearta LUDWIK SEELING (1832 - 1913), którego ojciec był burmistrzem krakowskiego PODGÓRZA.
Jarzębiak galicyjski szybko zdobył uznanie na rynku, a reklamowano go jako wódkę prozdrowotną.
Do I wojny światowej wytwory izdebnickie otrzymały 14 medali i 4 dyplomy honorowe.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Podgorlicki SZYMBARK był kiedyś miastem.
Pamiątką po tych czasach jest szczyt MIEJSKA GÓRA (643 m), na którego zboczach znajduje się osuwisko "Hucisko".
Okolice Szymbarku wraz z licznymi osuwiskami są rajem dla badających je geologów i zmorą dla drogowców oraz władz samorządowych.
Nie tak dawno, bo w październiku osuwisko spowodowało na szczęście krótkie kłopoty komunikacyjne na drodze wojewódzkiej nr 28.
O szymbarskich osuwiskach opowiada gorlicki regionalista i przewodnik ANDRZEJ PIECUCH.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
