Wtorek, 27 paź 7 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

"Pejzaże regionalne" Audycja z dn. 26. 12. 2023 r. Uroczystość św. Szczepana

"Pejzaże regionalne" Audycja z dn. 26. 12. 2023 r. Uroczystość św. Szczepana
fot. z książki Wandy Dulak "NADPOPRADZKA DAWNOŚĆ. Gwara i kultura górali z okolic Piwnicznej" (2018)

Według ludowej tradycji, zgodnie z bożonarodzeniowym zwyczajem, w drugi dzień Świąt wyruszali kolędnicy, aby wraz z muzyką i recytacjami składać życzenia sąsiadom, a i w zamian coś otrzymać.

fot. z książki Wandy Dulak "NADPOPRADZKA DAWNOŚĆ. Gwara i kultura górali z okolic Piwnicznej" (2018)

Jak wyglądało kolędowanie u Górali Nadpopradzkich, jaki był skład kolędniczych grup, jakie postaci je tworzyły i co to było kolędowanie z szopką ? - wyjaśnia etnolog PIOTR KULIG, kierownik Zespołu "Dolina Popradu" z PIWNICZNEJ - ZDROJU

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

(fot. Jacek Sypień)

IMBRAMOWICE to leżąca nad rzeką DŁUBNIĄ wieś w gminie TRZYCIĄŻ w powiecie olkuskim.

(fot. Jacek Sypień)

Znajduje się tam założony w XIII w. klasztor sióstr Norbertanek, a w nim ruchoma szopka, od 20 lat prezentowana odwiedzającym to miejsce w okresie od Bożego Narodzenia do 2. lutego.

(fot. Jacek Sypień)

Są w niej obok Świętej Rodziny, postaci polskich świętych oraz sylwetki regionalne.

(fot. Jacek Sypień)

O historii wsi oraz klasztoru opowiada JACEK SYPIEŃ - historyk i olkuski regionalista.

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

(autor Stanisław Dudziak)

Znawca historii Krakowa MICHAŁ KOZIOŁ przypomina, że szopka to także zapomniany dziś gatunek literacki, mały teatr, w którym ważne jest słowo.

Polska szopka powstała w XIX w w czasie zaborów i miała przypominać o historii Polski, edukować naród.

Pomnik K.Ujejskiego ze Lwowa w Szczecinie (fot.Horvat/Wikipedia)

Szopki pisali tacy literaci jak Kornel Ujejski (1823 - 1897), Teofil Lenartowicz (1822 - 1893) oraz Or -Ot czyli Artur Oppman (1867 -1931).

Specjalną pozycją jest wydane we Lwowie w 1904 r. "Betlejem polskie" LUCJANA RYDLA (1870 -1918).

Kolejne wydanie z 1906 r. zawierało ilustracje WŁODZIMIERZA TETMAJERA (1861 -1923).

Później szopka stała się tekstem satyrycznym z odniesieniami do bieżących wydarzeń politycznych.

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

Historyk sztuki, kustosz w Muzeum Miasta Jaworzna dr IWONA BRANDYS jest autorką biogramu WINCENTEGO DRABIKA (1881 - 1933) zamieszczonego w Jaworznickim Słowniku Biograficznym wydanym przez Miejską Bibliotekę Publiczną w Jaworznie.

W.Drabik (1929) - fot. NAC/Wikipedia

Ten malarz, scenograf i autor ponad 300 dekoracji teatralnych, urodził się w 1881 r. w NIEDZIELISKACH, ówczesnej osadzie hutniczej, kolonii robotniczej, dziś będącej dzielnicą miasta Jaworzno.

Kształcił się w Krakowie, między innymi w pracowni Stanisława Wyspiańskiego i we Wiedniu.

Pracę rozpoczął w 1905 r. w Teatrze Miejskim we Lwowie, a w 1909 r. przeniósł się do Warszawy.

Tam rozpoczętą karierę przerwał wybuch I wojny światowej i wyjazd do Samary i Moskwy.

W latach 1917 – 1918 wykładał w Szkole Sztuk Pięknych w Kijowie.

Wincenty Drabik, projekt kostiumu kapłana do sztuki „Król Agis” J. Słowackiego (fot.Wikipedia)

Po powrocie do niepodległej Polski, od roku 1919 współpracował z Teatrem Wielkim w Warszawie, opracowując scenografię między innymi do „Pana Twardowskiego” Ludomira Różyckiego i „Don Juana” Jose Zorilli .

Zaprojektował łącznie 307 scenografii teatralnych.

Projektował też scenografie do filmów.

Zmarł w 1933 r. i spoczął na Powązkach w Warszawie.

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

Zamek w Nowym Wiśniczu (fot. J.Strzelecki/Wikipedia)

NOWY WIŚNICZ ma wiele pomników, a autorem większości z nich jest urodzony w tym mieście w 1950 r. uznany w świecie artysta rzeźbiarz prof. CZESŁAW DŹWIGAJ.

Pomnik Juliusza Kossaka (fot. Portal Miasta i Gminy Nowy Wiśnicz)

W Nowym Wiśniczu w 1824 r. przyszedł na świat malarz JULIUSZ KOSSAK (zm.1899), a przyjeżdżał tam, by malować JAN MATEJKO (1838 - 1893).

Czesław Dźwigaj w młodości chciał zostać elektromonterem, ale zmienił zdanie, ukończył miejscowe Liceum Sztuk Plastycznych im. Jana Matejki , potem studiował na krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki i został jej profesorem.

Pomnik Jana Matejki (fot. Jerzy Opioła/Wikipedia)

Już jako uznany twórca postanowił podarować rodzinnemu miastu pomniki, nie tylko tych malarzy.

Pomnik S.Lubomirskiego (fot. Dominika Kucharska)

Jest autorem między innymi pomników: założyciela Wiśnicza STANISŁAWA LUBOMIRSKIEGO oraz JANA PAWŁA II.

Anna Miga przy pomniku Jana Pawła II na stałej ekspozycji twórczości Czesława Dźwigaja na Zamku w Nowym Wiśniczu

Trasą pomników Czesława Dźwigaja po Nowym Wiśniczu prowadzi ANNA MIGA - kuratorka jego wystaw, a Mistrz powraca wspomnieniami do lat młodzieńczych, gdy mieszkał w narożnej kamienicy przy wiśnickim Rynku.

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

(fot. Dominika Kucharska)
(fot. Marcin Walkowicz)

Tarnowianin BARTŁOMIEJ SZUŁAKIEWICZ to kompozytor, aranżer i pedagog, absolwent Akademii Muzycznej w Krakowie (klasa perkusji prof. Jana Pilcha) i Akademii Muzycznej w Katowicach (licencjat z Kompozycji i Aranżacji Jazzowej u prof. Andrzeja Zubka).

Od 25 lat zajmuje się aranżacją muzyczną, szczególną sympatią darząc amatorskie orkiestry dęte i big-bandy.

Jest autorem ok. 400 opracowań utworów na orkiestry dęte chętnie wykonywanych przez zespoły z całej Polski.

Opowiada o swoich muzycznych pasjach i planach na przyszłość.

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

Zespół "Bartek Szu & Te Fajne Dziewczyny" - fot. Marcin Walkowicz

Najpopularniejsze

  • Prezydent Gibała zwolnił dyrektora ZIS. W tle ponad 300 tys. zł dla firmy PR

    Ola Sobczak

  • Tatry Zachodnie: polski turysta ranny podczas ucieczki przed niedźwiedzicą

    Radio Kraków

  • Śmiertelny wypadek w Januszowicach. Nie żyje 33-letni kierowca

    Jan Pająk

  • Tragiczne odkrycie w lesie pod Tarnowem. Biegacz znalazł ciało 37-latka

    Agnieszka Wrońska-Bęben

  • Z Żabna do Krakowa w godzinę? Samorządowcy zdradzają plany dla „Szczucinki"

    Agnieszka Wrońska-Bęben

  • Sześć departamentów do likwidacji. Łukasz Gibała podpisał zarządzenie

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Darmowe parkowanie w krakowskim OPP 1 i 11 listopada

  • Nowy Sącz: Trzy przedszkola do likwidacji. Radni przegłosowali uchwały mimo protestów

  • Wisła Kraków przedłużyła kontrakty z czterema piłkarzami. Kluczowi obrońcy zostają przy Reymonta

  • Tomasz Siemieniec ostro o Cracovii: Nie widzę szans ani na wygranie derbów, ani na utrzymanie

  • Spór o UPA dzieli już nie tylko Polskę i Ukrainę. Ekspert wskazuje na przełom

  • Zamknięto dziki parking na krakowskich Bielanach. Miasto szuka rozwiązania