ZAGADKA REGIONALNA (23.03)
Mylony często z nauczycielem Fryderyka Chopina przedsiębiorca budowlany, urodzony 5 lutego 1891 r. w PAKOŚCI koło Inowrocławia.
Mieszkał w Krakowie przy ulicy Długiej 27, gdzie były biura jego firmy "Zakłady Wapienne", zlokalizowanej w ZABIERZOWIE.
W czasie wojny ukrywał swą żonę Żydówkę, pomagał także innym osobom żydowskiego pochodzenia zatrudniając je w swoim przedsiębiorstwie.
Po wojnie oskarżony o współpracę z Niemcami był sądzony na podstawie tak zwanego "dekretu sierpniowego" (Dekret z dnia 31 sierpnia 1944 roku o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy winnych zabójstw i znęcania się nad ludnością cywilną i jeńcami oraz dla zdrajców Narodu Polskiego).
Mimo wielu pozytywnych świadectw Polaków i Żydów, którym pomagał nie doczekał się rehabilitacji.
Zmarł zamęczony w więzieniu w Krakowie, 13 czerwca 1951 r.
1 września 1992 r. pośmiertnie został odznaczony medalem "SPRAWIEDLIWY WŚRÓD NARODÓW ŚWIATA".
Proszę podać jego imię i nazwisko.
ADRES INTERNETOWY: regionalne@radiokrakow.pl
do godz. 7.30 dnia 23.03. 2025 r.
UPOMINKI:
książka Krzysztofa Kocjana "ŻYDOWSKI OLKUSZ"
tom „POEZJE WYBRANE 1970 – 2010” Czesława Dźwigaja
atlas Sebastiana Flizaka „STRÓJ ZAGÓRZAŃSKI”
płyta CD GALICJA GITAROWA”
płyta CD „U STUDNI"
Od roku 1961, 27. marca obchodzony jest jako MIĘDZYNARODOWY DZIEŃ TEATRU.
To święto uchwalone w 1961 r. na pamiątkę inauguracji Międzynarodowego Festiwalu Teatru Narodów w Paryżu, które miało miejsce 27. marca 1957 r.
Od 15 lat w OLKUSZU z tej okazji odbywa się OLKUSKA NOC TEATRU, impreza, którą zapoczątkowała olkuska Grupa Teatralna "GLUTAMINIAN SODU".
Na jubileuszowa XV Noc, która rozpocznie się w sobotę 29 marca o godz. 18.00 zaprasza MACIEJ NABIAŁEK, który w 2008 r. wraz z AGNIESZKĄ WOŁOSZYN założył grupę "Glutaminian Sodu".
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
AGNIESZKA ŻYDZIK - BIAŁEK jet starszym konserwatorem muzealnym, w "MUZEUM ZAMEK W OŚWIĘCIMIU".
W sali ekspozycyjnej z wystrojem mieszczańskiego pokoju kobiecego znajduje się nowy nabytek tej placówki fonograf marki "EDISON".
Ten nowy zakup został wyprodukowany około roku 1915 r. z 4 minutowymi cylindrami i z mechanizmem sprężynowym.
Wyjaśnia czym różni się fonograf od gramofonu i prezentuje brzmienie muzealnego fonografu.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Krakowskie BŁONIA liczą dziś 48 ha, ale kiedyś były o wiele większe i nazywano je "wielką łąką".
Było to pastwisko na którym wypasano też trzodę chlewną, ale nie można było wypasać gęsi.
Dlaczego?
To wyjaśnia znawca historii Krakowa MICHAŁ KOZIOŁ i przypomina, że w okresie zaborów Błonia były też wojskowym poligonem.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Najbardziej znanym artystą urodzonym w TURZY (dziś w powiecie tarnowskim) był ANTONI KURZAWA (1842-1898).
Gorlicki regionalista ANDRZEJ PIECUCH prezentuje jednak sylwetkę innego turzańskiego artysty, kamieniarza WOJCIECHA JĘDRUSIAKA (1860 -1907).
Był synem miejscowego gospodarza i w dzieciństwie rzeźbił w drewnie.
Potem być może zafascynowany twórczością Kurzawy założył w Turzy własną pracownię kamieniarską.
Jego rzeźby to najczęściej pomniki przydrożne i nagrobne.
Muzeum Ziemi Bieckiej posiada w swoich zbiorach dwie prace Wojciecha Jędrusiaka: kamienną postać Chrystusa Frasobliwego i drewnianą rzeźbę Chrystusa na Krzyżu.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Regionalista żywiecki i redaktor naczelny rocznika "GRONIE", wydawanego przez Towarzystwo Miłośników Ziemi Żywieckiej, przypomina historię rodziny FOKSÓW.
MICHAŁ FOKSA pochodził z Wilamowic i po wybudowaniu linii kolejowej z Bielska do Żywca pracował jako maszynista .
Zawód maszynisty przejął jego syn KAROL, który zamieszkał w RADZIECHOWACH.
Przed 2 laty, w wieku 103 lat, odszedł ostatni z pokolenia kolejarskiej gałęzi tej rodziny, urodzony w Żywcu w 1920 r. WŁADYSŁAW FOKSA.
Jak potoczyły się jego losy z chwilą wybuchu II wojny światowej, co robił po roku 1945, gdy nastał czas Polski Ludowej?
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
JERZY BUJALSKI urodził się w 1885 r. w PŁOCKU, a został zamordowany przez Niemców w obozie KL Auschwitz w 1942 r.
Był lekarzem, majorem Wojska Polskiego, polskim patriotą.
Za działalność w organizacjach niepodległościowych dwukrotnie relegowany ze studiów, w roku 1906 ostatecznie został skazany na wydalenie z granic Imperium Rosyjskiego.
Studia lekarskie ukończył w Krakowie.
Był przez dekadę związany z TARNOWEM.
Związek małżeński zawarł w Tarnowie w 1912 r. z Marią ze Skoczylasów (1886–1977), która była nauczycielką, pierwszą absolwentką historii wśród kobiet na Uniwersytecie Jagiellońskim.
W tym samym roku został sekundariuszem lekarskim w tamtejszym szpitalu powszechnym, a od 1915 r. do roku 1921 był jego dyrektorem.
W roku 1914 w Tarnowie przeprowadzał rekrutację do Legionów Polskich Józefa Piłsudskiego.
Życiorys Jerzego Bujalskiego przypomina historyk, tarnowski pedagog WOJCIECH SYPEK.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
