ZAGADKA REGIONALNA (21.12)
Niewielka, bo licząca około 300 mieszkańców, wieś w gminie ZAKLICZYN NAD DUNAJCEM w powiecie tarnowskim.
Po raz pierwszy została opisana przez JANA DŁUGOSZA (1415 - 1489), który połączył ją z datą 1215 r.
Jej nazwa pochodzi od złóż wód solankowych, dawniej eksploatowanych przez dwór w OLSZOWEJ.
Ogromne zasługi w ich przebadaniu oraz wypromowaniu miał pochodzący z terenu gminy Zakliczyn, geolog prof. JÓZEF WACŁAW POBORSKI (1912 – 1988).
W tej wsi w 1909 r. urodził się franciszkanin KRYSTYN GĄDEK.
W 1939 r. był wikariuszem klasztoru we WŁOCŁAWKU.
Aresztowany przez Niemców w sierpniu 1940 r. zmarł śmiercią męczeńską w " KL Dachau" w lipcu 1943 r.
W czerwcu 1999 r. w Warszawie, został beatyfikowany w grupie 108 polskich męczenników przez papieża JANA PAWŁA II.
Proszę podać nazwę tej wsi.
ADRES INTERNETOWY: regionalne@radiokrakow.pl
do godz. 7.30 dnia 21.12. 2025 r.
UPOMINKI:
książka Kazimierza Wiśniaka „PRZEWODNIK PO SALI ZBIORÓW PRZY GMINNEJ BIBLIOTECE PUBLICZNEJ W LANCKORONIE”
książka BARTŁOMIEJA BART DYRCZA „ELEKTRYCZNY BACA ANDRZEJ DZIUBEK. Autoryzowana biografia”
3 książki „POKOLENIE PRZEMIANY W POLSCE. Na podstawie losów legionisty, uczestnika trzech wojen, kawalera orderu Virtuti Militari chorążego STANISŁAWA MĄKI (1890 -1939)”
"POKOLENIE PRZEMIANY W POLSCE, na podstawie losów legionisty, uczestnika trzech wojen, kawalera orderu Virtuti Militari CHORĄŻEGO STANISŁAWA MĄKI (1890 -1939)".
To książka, która towarzyszyła projektowi zrealizowanemu w 2025 r. przez Fundację im. Marszałka Marka Nawary oraz Muzeum Regionalne Ziemi Limanowskiej.
Stanisław Józef Mąka urodził się w 1890 r. we wasi LIPOWE koło LIMANOWEJ.
Po ukończeniu szkoły powszechnej pracował w rafinerii w SOWLINACH, gdy wybuchła I wojna wstąpił do Legionów, a po odzyskaniu niepodległości w 1918 r. do wojska polskiego.
Uczestniczył w wojnie polsko - bolszewickiej (1919 -1920).
Walczył i pod Kijowem i pod Warszawą.
Do 1931 r. służył Polsce i mieszkał wraz z rodziną w GRÓDKU JAGIELLOŃSKIM koło Lwowa.
W 1931 r. został przeniesiony do WEJHEROWA, do nowopowstałego 1. Morskiego Batalionu Strzelców, wchodzącego w skład Lądowej Obrony Wybrzeża.
W sierpniu 1939 r. odsyła żonę i czworo dzieci na południe Polski.
Ginie 17.09 1939 r. w walkach o Kępę Oksywską.
Jego symboliczny grób znajduje się na Cmentarzu Obrońców Wybrzeża w Gdyni - Redłowie.
Swego dziadka - Stanisława Mąkę wspomina MONIKA KARLIŃSKA- NAWARA, prezes Fundacji im Marszałka Marka Nawary.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
BARTŁOMIEJ BART DYRCZ - to pisarz i malarz, specjalizujący się w malarstwie abstrakcyjnym oraz utworach literackich opartych na lokalnej historii, dyrektor Kliszczackiego Centrum Kultury w TOKARNI w powiecie myślenickim.
Za liczne publikacje i działalność historyczną odznaczony został Medalem "Pro Patria" i Odznaką honorową " Zasłużony dla Kultury Polskiej".
Jest autorem wydanej w 2022 r, książki " DZIEJOPIS. KLISZCZACKI TRÓJKĄT" oraz monografii "ŁETOWNIA. Genius loci 1365 - 2025", która ukazała się w listopadzie tego roku.
Liczące ponad 550 stron opracowanie to niezwykła podróż przez 660 lat historii wsi, której duch - genius loci - przetrwał wieki.
Dwadzieścia tematycznych ksiąg prowadzi czytelnika od momentu lokacji w XIX wieku, przez rozwój parafii, dzieje rodów ziemiańskich, aż po codzienność łętowskich chłopów.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Mieszkaniec Tuchowa TOMASZ WANTUCH jest regionalistą, badaczem lokalnej historii.
Dwukrotnie, w latach 2021 i 2022, został nagrodzony w Konkursie "PAMIĘĆ I TOŻSAMOŚĆ" organizowanym przez Samorząd Województwa Małopolskiego.
Wiele uwagi poświęca historii rodu Theodorowiczów herbu Serce i ich związkom z Tuchowem.
W artykule "JUSTYNA THEODOROWICZ. FILANTROPKA" przedstawił życiorys urodzonej w 1869 r. w CHOMIAKÓWCE koło Kołomyi, niezamężnej i bezdzietnej właścicielki niewielkiego rodzinnego majątku na POKUCIU.
Prowadziła działalność społeczno - kulturalną oraz dobroczynną korzystając ze wsparcia między innymi arcybiskupa lwowskiego, dziś świętego Kościoła katolickiego, JÓZEFA BILCZEWSKIEGO (1860 - 1923).
Do Tuchowa przyjechała po raz pierwszy w 1904 r. na ślub swego brata Jana.
Ponownie opuściła Kresy w połowie lat 30. XX w. i na stałe przybyła do Tuchowa, by opiekować się obłożnie chorym bratem Leonem.
Zmarła w Tuchowie 10 września 1941 r. i została pochowana w kaplicy rodu JORDAN ROZWADOWSKICH.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
MIODOŃSCY - to stary żywiecki mieszczański ród, z którego wywodził się ANTONI MIODOŃSKI (1889 - 1949) ksiądz katolicki i dziekan Wojska Polskiego.
Jego życiorys przedstawia regionalista MIROSŁAW MIODOŃSKI, redaktor naczelny rocznika "GRONIE", wydawanego przez Towarzystwo Miłośników Ziemi Żywieckiej.
Dziadek Antoniego – Mateusz, z tak zwanych" hypaców" i pradziadek Mirosława - Jan, z linii "kukurycka" byli braćmi.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
W tym roku KASA ROLNICZEGO UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO (KRUS) prowadzi kampanię prewencyjną "DOBROSTAN ROLNIKA", która odnosi się do zdrowia człowieka w aspektach fizycznym, psychicznym i społecznym.
Zawiera się w tym i poszukiwanie wyważonego balansu między pracą a odpoczynkiem.
WOJCIECH MRUK z Placówki Terenowej KRUS w TARNOWIE podkreśla, że nie zawsze rolnicy chcą korzystać z sanatoryjnego wypoczynku, a przecież KRUS posiada liczne Centra Rehabilitacji Rolników.
Specjalizujący się w uprawie pszenicy JACEK TAŃSKI, do sanatoriów jeździ i zauważa, że wbrew powszechnemu przekonaniu, praca fizyczna na roli, nie zastąpi specjalistycznych ćwiczeń rehabilitacyjnych.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
