ZAGADKA REGIONALNA (20.07)
Wieś w gminie LIPINKI w powiecie gorlickim.
Pierwsza wzmianka o niej pochodzi z roku 1363 , kiedy to należała do starostwa bieckiego.
We wsi znajduje się późnogotycki, zbudowany na początku XVI w., drewniany kościół pw. św Bartłomieja Apostoła.
W 1872 r. zaczęła działać tam kopalnia ropy naftowej, lecz jej złoża zaczęły się wyczerpywać na początku XX w.
We wsi, na skraju lasu pod masywem ŁYSEJ GÓRY (448 m), znajduje się cmentarz wojenny nr 102 z 1915 r.
W tej wsi w 1894 r. urodził się podpułkownik łączności Wojska Polskiego JÓZEF WANAT - ofiara zbrodni katyńskiej oraz ELEONORA GOLEŃ rozstrzelana przez Niemców w pokazowej egzekucji w 1943 r. w JAŚLE, za pomaganie Żydom.
Proszę podać nazwę tej wsi.
ADRES INTERNETOWY: regionalne@radiokrakow.pl
do godz. 7.30 dnia 20.07 2025 r.
UPOMINKI:
album "DYJAMENTOWE GODY" zespołu "Dolina Popradu" z Piwnicznej - Zdroju.
album Krystyny Suchodolskiej - Olchawy "GENA NOWAK (1927 - 1981), (Nie)pokorna wśród artystów"
książka Józefa Suchonia "LASY ŻYWIECCZYZNY"
książka Jacka Sypienia "OLKUSCY LUDZIE KULTURY. Pamiętamy"
książka "STANISŁAW WRÓBLEWSKI (1868 -1938)". Uczony, prawnik.
Na krakowskim SALWATORZE, przy ulicy Ukrytej 29 mieści się Muzeum Mariana Koniecznego "OGRÓD RZEŹB".
Inicjatorem powstania Ogrodu Rzeźb i opiekunem twórczości znanego rzeźbiarza, zmarłego w 2017 r. jest jego syn, malarz FILIP KONIECZNY.
On także jest przewodnikiem po tym prywatnym muzeum, w którym można zobaczyć kilka cykli tematycznych i wiele rzeźb tylko tu eksponowanych.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Znawca historii Krakowa, miłośnik Półwsia Zwierzynieckiego MICHAŁ KOZIOŁ przypomina krakowską gwarę z przełomu XIX i XX w.
Zanotował ją i opublikował w satyrycznym piśmie "Djabeł" pisarz i publicysta KAZIMIERZ BARTOSZEWICZ (1852 – 1930).
Tłumaczy znaczenie pojęć: skowyrna brzana z kiełbikiem, bawić się w Niemca, ajzenbański adrus pająkowy, męczybuła, kręcikiszka czy golibyk.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
JOANNA KALISZ - DZIKI jest dyrektorką Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Stanisława Gabryela w GORLICACH.
Pochodzi ze STRZESZYNA i tam obecnie mieszka.
To miejscowość malowniczo położona w gminie BIECZ, na lewym brzegu rzeki Ropy oraz w dolinie potoku Strzeszynianka.
Jaka jest geneza nazwy, jakie legendy związane są ze Strzeszynem oraz jakie występują tam źródła?-
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Olkuski historyk JACEK SYPIEŃ przed laty przeglądał album - katalog ojca polskiej fotografii KAROLA BEYERA (1818 - 1877) pod tytułem " Wystawa starożytności i zabytków sztuki" .
Wystawę w Krakowie w 1858 r. urządziło Towarzystwo Naukowe Krakowskie.
Jego uwagę zwrócił eksponat podpisany jako "kielich niegdyś gwarków olkuskich z kości słoniowej w złoto oprawny".
Zainteresował się tym artefaktem, który, jak okazuje się, jest w zbiorach Biblioteki Polskiej Akademii Nauk w Kórniku koło Poznania.
Co udało się ustalić olkuskiemu historycznemu detektywowi?
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
W Muzeum Miejskim w Żywcu można oglądać obraz "MADONNA Z POZIOMKĄ", którego autor jest nieznany, ale który powstał z całą pewnością w XV - wiecznym Krakowie.
Fundatorem dzieła mógł być ktoś z kręgu wyższego duchowieństwa katedry krakowskiej bądź też dworu królewskiego.
Pierwotnie tablica, zdobiona w górnej części niezachowanym dziś rzeźbionym maswerkiem, stanowiła część gotyckiego tryptyku.
Obraz nabył pochodzący z Żywca ks. ANDRZEJ KOZATIUS – kanonik katedry na Wawelu.
W roku 1625 sprowadził do Żywca i umieścił w jednym z barokowych ołtarzy żywieckiej fary.
Historię obrazu przybliża DOROTA FIRLEJ - kustosz żywieckiego muzeum.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Tarnowski historyk MIECZYSŁAW CZOSNYKA przypomina dzieje rodu HANUSZÓW.
Ich jedna linia pochodziła ze Lwowa, a druga z ziemi sądeckiej.
Z tej drugiej wywodził się FELIKS HANUSZ (ur. w 1811 w KAMIENICY, zm. w 9 grudnia 1876 w BOCHNI) - malarz, nauczyciel malarstwa i rysunku.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
POKUSOWiE to rodzina związana od pokoleń ze ŚLEMIENIEM koło Żywca.
Obecne pokolenie jest wybitnie artystycznie uzdolnione.
MARCIN POKUSA, niegdyś tenor krakowskiej Opery, od 2015 r. jest liderem chrześcijańskiego zespołu "iGRAMY z POKUSĄ".
Natomiast jego siostra AGNIESZKA KREMEL, mieszkająca w Wiedniu, łączy talent malarski z terapią przez sztukę, prowadzoną w środowisku seniorów.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
