Wtorek, 27 paź 6 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

"Pejzaże regionalne" Audycja z dn. 17.09. 2023

"Pejzaże regionalne"  Audycja z dn. 17.09. 2023
(fot. Evka/Wikipedia)

ZAGADKA REGIONALNA (17.09)

Był jedynym prezydentem TARNOWA przed II wojną światową.

Został wybrany w 1934 r. na dziesięcioletnią kadencję.

6 września 1939 r. wraz z grupą urzędników magistratu został ewakuowany do LWOWA.

Po wkroczeniu Sowietów do tego miasta 22 września wszelki ślad po nim urywa się.

Został zapewne aresztowany i więziony przez NKWD, a potem zamordowany.

Jego nazwisko figuruje na Ukraińskiej Liście Katyńskiej.

Ofiary tej części zbrodni zostały pochowane na otwartym w 2012 r. Polskim Cmentarzu Wojennym w KIJOWIE - BYKOWNI.

Proszę podać imię i nazwisko tego prezydenta Tarnowa, który urodził się w 1895 r. w GÓRZE ROPCZYCKIEJ.

TELEFON:                        (12) 2-00-33-33

ADRES INTERNETOWY: regionalne@radiokrakow.pl

                                          do godz. 7.30 dnia 17.09. 2023 r.

UPOMINKI:

3 albumy "PODZIEMNY OLKUSZ"

książka "BIAŁY DUNAJEC. OD GENERAŁA GALICY DO TREBUNIÓW TUTKÓW" tom II

książka Macieja Motora - Greloka "WIARA I TOŻSAMOŚĆ. Ćwierć wieku Związku Podhalan w Sidzinie"

SŁUPIEC to wieś leżąca nad WISŁĄ przy drodze ze SZCZUCINA do MIELCA.

To północno - wschodni zakątek obecnego województwa małopolskiego.

We wsi znajduje się kościół parafialny pod wezwaniem Trójcy Przenajświętszej.

Historia słupeckiej parafii liczy cztery wieki.

Została erygowana w 1623 r.

W tym roku odbyły się uroczystości związane z tym jubileuszem.



Obecny kościół zbudowany został w początkach lat 70. XX w. i zastąpił tymczasowy, postawiony po zniszczeniu przez Sowietów drewnianego kościoła w sierpniu 1944 r.

Ta przedwojenna świątynia została uznana w 1938 r. za zabytek kultury materialnej, przez konserwatora zabytków województwa krakowskiego BOGDANA TRETERA ( 1886 - 1945)

Historię parafii w SŁUPCU przybliża jej długoletni, dziś emerytowany, proboszcz ks. RYSZARD KAPAŁKA.

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

(fot. B.Paluchowa)

Związana z Krakowem i Starym Sączem DANUTA SUŁKOWSKA jest pisarką i krytykiem literackim.

Ma w swym dorobku także powieść "GARBUS".

Ten tytuł pojawiał się w literaturze wielokrotnie.

A jaki jest jej tytułowy "garbus" ?

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

Jaroszowiec rok 1939 (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe)

W JAROSZOWCU w gminie KLUCZE w powiecie olkuskim działa Małopolski Szpital Chorób Płuc i Rehabilitacji im. Edmunda Wojtyły.

Historia szpitala rozpoczyna się w 1926 roku, kiedy to Wojewódzki Związek Samorządowy w Kielcach powziął uchwałę o wybudowaniu zakładu leczniczo-wychowawczego o nazwie Rabsztyn (nazwa okolicznych ruin zamku) dla dzieci, który spełniałby funkcję profilaktyczno-leczniczą w leczeniu gruźlicy.

Zakład uruchomiono w 1934 roku jako prewentorium.

Witkacy, portret Janka Witkiewicza (1904) - fot. Wikipedia

Autorem projektu architektonicznego szpitala (składającego się z 3 budynków głównych oraz kilkunastu domków służbowych i mieszkalnych dla personelu) był inż. arch. JAN WITKIEWICZ - KOSZCZYC (1881 – 1958).

(fot. Jacek Sypień)

Ściana frontowa budynku głównego łamana jest w kształcie harmonijki i prawie całkowicie przeszklona, dzięki czemu sale oświetlone są słońcem przez cały dzień.

Historię tego miejsca przybliża historyk i regionalista JACEK SYPIEŃ.

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

Mapa dzielnic Jaworzna (fot. Wikipedia)

Mieszkaniec JAWORZNA etnolog, etnograf i muzealnik dr MAREK GRABSKI jest autorem tekstów w "JAWORZNICKIM SŁOWNIKU BIOGRAFICZNYM".

W I tomie tego wydawnictwa czytelnicy odnajdą biogram HALINY BITTNER - SZEWCZYKOWEJ, która urodziła się w Jaworznie w 1923 r.

Była etnografką, folklorystką, kustoszką Muzeum Etnograficznego w Krakowie.

Szkolną edukację rozpoczęła w rodzinnym mieście, potem były Mysłowice, matura w Chrzanowie i studia na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Już jako studentka zatrudniła się w krakowskim Muzeum Etnograficznym i brała udział w penetracjach terenowych oraz prowadziła badania nad sztuką ludową.

Jak rozwijała się jej naukowa kariera?

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

Rynek w Krobi (fot. Dariusz Galus/Wikipedia)

JÓZEF ZWIERZYCKI (1888 - 1961) to geolog i badacz Archipelagu Malajskiego i Nowej Gwinei.

Urodził się w patriotycznej rodzinie w wielkopolskim mieście KROBIA.



Tablica pamiątkowa patrona szkoły Józefa Zwierzyckiego w Zespole Szkoły Podstawowej i Gimnazjum w Krobi (fot. Jakub Jasina/Wikipedia)

Po studiach w Berlinie zatrudnił się w służbie INDII HOLENDERSKICH, gdzie przez 24 lata prowadził badania na Sumatrze, Jawie, Borneo i na Nowej Gwinei.

W 1938 r. powrócił do Polski.

Aresztowany w czasie II wojny światowej trafił do niemieckiego KL "Auschwitz -Birkenau".

Został z niego zwolniony, ale pozostawał pod nadzorem Gestapo jako więzień polityczny.

Zbiegł w lipcu 1944 r. z konwoju i do końca wojny ukrywał się w KRAKOWIE.

(fot. Polski Instytut Geologiczny)

Po zakończeniu II wojny światowej zaczął wykładać wulkanologię na Uniwersytecie Jagiellońskim, a następnie geologię naftową na Akademii Górniczej.

Następnie pracował na Uniwersytecie Wrocławskim, gdzie był jednym z twórców Instytutu Nauk Geologicznych, ale nadal wykładał na krakowskiej AGH.

Zajmował się badaniem geologii Ziem Odzyskanych.

Życiorys i dorobek naukowy prof. Józefa Zwierzyckiego przedstawia prof. STEFAN WITOLD ALEXANDROWICZ.

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

BIELANKA, Bartnia Góra (629 m) - fot. ANDRZEJ PIECUCH

Gorlicki przewodnik i regionalista ANDRZEJ PIECUCH powraca do wydarzeń z czasów II wojny światowej i przypomina życiorys partyzanta Armii Krajowej MIECZYSŁAWA TUMIDAJSKIEGO ps." Kudlik".

Urodził się w GORLICACH w 1923 r.

We wrześniu 1939 r. jako szeregowiec bronił polskich ziem w okolicy MAŁASTOWA, po czym zaangażował się w działalność konspiracyjną; najpierw w Związku Walki Zbrojnej, a potem Armii Krajowej.

Zginął 22 grudnia 1944. we wsi BIELANKA w potyczce z karną ekspedycją Wehrmachtu. Miał 21 lat.

Pomnik M. Tumidajskiego ustawiony w miejscu śmierci w Bielance (fot. Andrzej Piecuch)

Dziś w miejscu jego śmierci, przy zielonym szlaku turystycznym prowadzącym z SZYMBARKU na MAGURĘ MAŁASTOWSKĄ, znajduje się głaz przypominający tamte wydarzenia.

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

Nagrobek M. Tumidajskiego na cmentarzu parafialnym w Gorlicach (fot. Andrzej Piecuch)
(fot. Mach 240390/Wikipedia

MUSZYNA - ZDRÓJ to urokliwe miasteczko położone w pięknej okolicy Beskidu Sądeckiego, Niskiego i Gór Leluchowskich.

(fot. Barbara Rucka)

Niepowtarzalny urok nadaje temu uzdrowisku także jego architektura, w tym drewniana zabudowa ulicy Kościelnej, kiedyś głównego traktu prowadzącego przez miasto, a dziś ulicy o charakterze alei spacerowej.

Ulica Kościelna XIX w. - fot. ze zbiorów Muzeum Regionalnego Państwa Muszyńskiego

O zabudowie mieszczańskiej Muszyny opowiada historyk BARBARA RUCKA - pracownik Muzeum Regionalnego Państwa Muszyńskiego.

ul. Kościelna lata 60. XX w. ( fot. ze zbiorów Muzeum Regionalnego Państwa Muszyńskiego)

Posłuchaj!

Posłuchaj wypowiedzi

(fot. Barbara Rucka)

Najpopularniejsze

  • Tatry Zachodnie: polski turysta ranny podczas ucieczki przed niedźwiedzicą

    Radio Kraków

  • Śmiertelny wypadek w Januszowicach. Nie żyje 33-letni kierowca

    Jan Pająk

  • Tragiczne odkrycie w lesie pod Tarnowem. Biegacz znalazł ciało 37-latka

    Agnieszka Wrońska-Bęben

  • Z Żabna do Krakowa w godzinę? Samorządowcy zdradzają plany dla „Szczucinki"

    Agnieszka Wrońska-Bęben

  • Sześć departamentów do likwidacji. Łukasz Gibała podpisał zarządzenie

    Radio Kraków

  • Wichury nad Polską, alerty także w Małopolsce. W Tatrach możliwe zamiecie

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Jedno przedszkole uratowane, trzy nadal zagrożone. Prezydent Nowego Sącza zmienia plany

  • Sylwia Paszkowska z Radia Kraków wyróżniona podczas gali Lodołamacze 2026

  • Węzeł, który "wybacza" błędy kierowcom. Duże zmiany na S7 przed Wszystkimi Świętymi

  • Ktoś chce potajemnie wywozić dzieci ze szkół? Absurdalna teoria wywołała panikę wśród rodziców

  • Bartosz Bocheńczak (Konfederacja): Mimo "wtopy" przy wyborach w Krakowie, wystartuję do Sejmu

  • OFICJALNIE | Kraków gospodarzem Mistrzostw Świata Kobiet Amp Futbol 2027!