ZAGADKA REGIONALNA (17.08)
Przed 86. laty, 17 sierpnia 1939 r. zmarł w Warszawie, jeden z "ojców niepodległej Polski", polski przywódca narodowy Górnego Śląska, działacz Chrześcijańskiej Demokracji.
Wobec odmowy niemieckiego kleru na zawarcie małżeństwa w Bytomiu, 5.10.1903 r. zawarł związek małżeński z Elżbietą Szprotówną w kościele pw. św. Krzyża w KRAKOWIE.
W 1921 r. stanął na czele III Powstania Śląskiego.
Po przewrocie majowym w 1926 r. przeszedł do zdecydowanej opozycji przeciw rządom sanacji.
Po rozwiązaniu Sejmu Śląskiego został aresztowany 26.09 1930 r. i wraz z posłami Centrolewu osadzony w Twierdzy Brzeskiej, jednak z samego procesu brzeskiego został wyłączony.
W kwietniu 1935 r. w obawie przed kolejnymi represjami udał się na emigrację do PRAGI w Czechosłowacji.
W kwietniu 1939 r. po wypowiedzeniu przez III Rzeszę układu o nieagresji i niestosowaniu przemocy powrócił do Polski, jednak mimo chęci walki z Niemcami został aresztowany i osadzony, pomimo protestów opinii publicznej, na 3 miesiące na Pawiaku.
Proszę podać imię i nazwisko tej osoby, której wizerunek znajduje się na 17 stronie polskich paszportów wydawanych od 5 listopada 2018 .
ADRES INTERNETOWY: regionalne@radiokrakow.pl
do godz. 7.30 dnia 17.08. 2025 r.
UPOMINKI:
książka "20 KOBIET ROKU 1920"
książka MARII LEŚ- RUNICKIEJ " Moje korzenie. Historia rodzin Leś i Odrzywołek"
album Krystyny Suchodolskiej - Olchawy "GENA NOWAK (1927 - 1981) (Nie)pokorna wśród artystów"
2 płyty CD " Szmaragdowy świt" olkuskiej grupy "BRACTWO WIECZNEGO NATCHNIENIA".
Zakopiańska Willa „OKSZA” przy ul. Zamoyskiego 25, jest filią Muzeum Tatrzańskiego.
Do 30.10. 2025 r. można oglądać tam ekspozycję, której kuratorką jest ZOFIA RADWAŃSKA, zatytułowaną ".SKŁADANIE OSOBOWOŚCI. WITKACY”.
Wystawa została zorganizowana w rocznicę 140 -lecia urodzin STANISŁAWA IGNACEGO WITKIEWICZA (1885 - 1939).
Przybliża go jako człowieka i artystę uwikłanego w gęstą sieć zależności i relacji.
Wystawa została podzielona na trzy główne części tematyczne.
I. Autorytety i rozczarowania
II. Namiętności i fascynacje
III Uwikłania
O wystawie opowiada WOJCIECH SZATKOWSKI z Działu Edukacji Muzeum Tatrzańskiego
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
Kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w NAWOJOWEJ koło Nowego Sącza został wzniesiony w latach 1894 – 1898 z fundacji hrabiego Edwarda Stadnickiego i jego żony Heleny.
Świątynia została konsekrowany przez biskupa tarnowskiego Ignacego Łobosa w 1898 roku.
W Nawojowej w 1899 r. urodziła się Błogosławiona siostra JULIA RODZIŃSKA, dominikanka, zamordowana przez Niemców w lutym 1945 r. w KL STUTTHOF".
Jej wizerunek znajduje się na obrazie prof. STANISŁAWA RODZIŃSKIEGO (1940 - 2021) w kaplicy po lewej stronie przy wejściu do świątyni.
Polichromia wnętrza kościoła na motywach ornamentalnych powstała w latach 1930 – 1931 według projektu KAROLA GUSTAWA POLITYŃSKIEGO (1870 – 1944).
Na początku lat 90. XX w jej odnowienie przeprowadził zespół pod kierunkiem konserwatora dzieł sztuki, artysty plastyka, JÓZEFA STANISŁAWA STECA, który jest także autorem pomnika bł s. Julii Rodzińskiej w nawojowskim Parku Pamięci.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
KAROL ROLSKI (1896 - 1987) urodził się w Czechach w rodzinie niemieckojęzycznych Rozsypalów.
Ojciec kolejarz od 1908 r. pracował w SZCZAKOWEJ, ale syna wysłał do pruskiej szkoły w Mysłowicach.
Tymczasem Karol po wybuchu I wojny światowej wybrał polską opcje narodowościową i 2. 08 1914 r. ochotniczo wstąpił do Legionów Polskich.
W 1915 r. po bitwie na bagnety amputowano mu lewe przedramię z dłonią. Mimo to walczył w 1918 r. z Ukraińcami i w 1920 r. z Sowietami.
Potem wstąpił do Wojska Polskiego, zmienił nazwisko na Rolski i zrobił karierę jak zawodowy oficer intendentury.
W 1939 r. jako major Głównego Inspektoratu Sił Zbrojnych otrzymał rozkaz wywiezienia 25 mln złotych z płonącego Brześcia.
Dotarł z nimi aż do Budapesztu i zgodnie z rozkazem władz umieścił w tamtejszym banku.
Sam został internowany i do końca wojny przebywał w niemieckich oflagach (obozach jenieckich dla oficerów).
Jak ułożył sobie życie po pieszym powrocie w 1945 r. do spalonej Warszawy? - wyjaśnia historyk MARIA LEŚ - RUNICKA, autorka jego biogramu w II tomie JAWORZNICKIEGO SŁOWNIKA BIOGRAFICZNEGO.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
ZOFIPOLE - wieś na wschód od Krakowa przy drodze do Nowego Brzeska jest miejscem szczególnie interesującym archeologów.
To tam znajduje się rezerwat archeologiczny wymieniany na liście muzeów świata.
Stanowisko archeologiczne w Zofipolu zostało odkryte przed II wojną światową przez Piotra Palucha, miejscowego cukiernika.
Podczas badań archeologicznych, prowadzonych już po wojnie, odsłonięto relikty 34 pieców garncarskich, datowanych na okres rzymski (drugą połowę III wieku i pierwszą połowę wieku IV).
Dlaczego właśnie w tym miejscu rozwinęła się w tym czasie ceramika? - wyjaśnia mineralog z Akademii Górniczo Hutniczej prof. MACIEJ PAWLIKOWSKI.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
W lipcu tego roku w Rzeszowie odbyły się uroczystości związane ze 130 - leciem ruchu ludowego.
Ale to data umowna, gdyż już wcześniej w Galicji działały chłopskie ugrupowania, na przykład na Sądecczyźnie Stronnictwo Chłopskie założone przez braci JANA I STANISŁAWA POTOCZKÓW.
Warstwę chłopską aktywizował i rozbudzał w niej poczucie przynależności narodowej ks. STANISŁAW STOJAŁOWSKI (1845 - 1911), który zorganizował udział włościaństwa w uroczystości obchodów 200. lecia Wiktorii Wiedeńskiej, we wrześniu 1883 r. w Krakowie.
Te obchody przypomina znawca historii Krakowa i Galicji MICHAŁ KOZIOŁ.
Posłuchaj!
Posłuchaj wypowiedzi
-
Pobierz
33277901f9377460a56d50dc4d6a967fkorfantyorderora-bialegoabraham.jpg JPG
